'Prijsverhoging alleen brengt het energieverbruik niet omlaag'

Het gebruik van fossiele energie blijft sterk stijgen, waarschuwt het IAE. Toch verzet directeur Van der Hoeven zich tegen al te sombere conclusies.

JEROEN TROMMELEN

Duurzame energie is in opkomst en veel landen doen hun best. Maar zelfs als alle beleidsplannen en regeringsmaatregelen doorgaan, zal het gebruik van olie, gas en kolen de komende twintig jaar sterk blijven toenemen. De uitstoot van broeikasgas groeit met 20 procent en de gemiddelde temperatuur op aarde gaat met 3,6 graden omhoog. Allerlei doemscenario's voor het klimaat worden daardoor werkelijkheid .

De boodschap die het toonaangevende Internationaal Energie Agentschap (IEA) de wereld instuurt, is niet erg hoopvol. Maar de cijfers spreken voor zich. Een wereld die verslingerd blijft aan fossiele energie en waar opkomende economieën de industrielanden in gebruik voorbijstreven, is het meest waarschijnlijke 'middenscenario' voor de komende 22 jaar.

Oud-minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven (CDA) is directeur van de IEA. Ze verzet zich tegen al te sombere conclusies, zegt ze.

Is het somberste scenario dan niet het meest waarschijnlijke?

'Dat hoeft niet. We hebben in theorie drie scenario's berekend waarvan er een wél uitkomt op de gewenste maximale 2 graden opwarming van de aarde. Maar dat scenario stelt nogal wat eisen. Er moeten ongemakkelijke politieke besluiten voor worden genomen. Het is heel, heel, heel erg moeilijk, maar we houden die deur open. Kies je voor een andere kant, dan ga je naar 4 tot 5 graden temperatuurstijging op aarde.'

Consumentensubsidies op fossiele energie moeten worden gestopt, stelt u. Ze werken verkwisting in de hand. Ze gelden vooral in ontwikkelingslanden.

'We denken al snel dat die subsidies terechtkomen bij de allerarmsten van de wereld, maar dat kun je vergeten. Het meeste komt terecht bij mensen als u en ik in die arme landen, die een auto hebben en toegang tot elektriciteit. De subsidies dragen bij aan een toename van het gebruik, ook bijvoorbeeld in het Midden-Oosten.'

In Europa pleiten de tien grootste energiebedrijven voor afschaffing van subsidies op hernieuwbare energie. Die verpesten volgens hen de markt.

'In het totaalplaatje is duurzame energie absoluut noodzakelijk. Die is nog niet overal volledig concurrerend met fossiel. Om de kosten te blijven verlagen, heb je dus subsidiëring nodig. Maar wel zodanig dat je niet oversubsidieert en geen concurrentie krijgt van subsidies, zoals in Duitsland met zonne-energie is gebeurd. Dat werkt niet. Je moet gezamenlijke afspraken maken voor een markt voor duurzame energie, waardoor de kosten omlaag gaan. Zo hebben we het ook met gas gedaan'

De industrie betaalt veel lagere prijzen voor energie dan de consument. Moet daar geen einde aan komen?

'Bij energie-intensieve industrieën die hoge kosten maken, zoals de petrochemie, zijn de problemen huizenhoog. Zij moeten efficiënter omgaan met energie, die uitdaging wordt door de Nederlandse industrie wel opgepakt.'

Prijsverhoging leidt vanzelf tot meer efficiency.

'Nee, alleen door de prijs te verhogen, werkt het niet.'

Heeft u al iets gezegd dat u als minister van Economische Zaken anders zou hebben gezegd?

'Ik ben geen minister van Economische Zaken meer. Ik heb nu een andere functie en verantwoordelijkheid. Als minister was dat vooral voor Nederland, nu is het ook internationaal.'

undefined

Meer over