Analysehandelsdeal Brexit

Presidentskandidaat Biden waarschuwt Britten alvast over handelsdeal

De Amerikaanse presidentskandidaat Joe Biden arriveert bij een evenement ten behoeve van de Spaanse bevolking.Beeld AFP

De Amerikaanse presidentskandidaat Joe Biden heeft de Britten alvast gewaarschuwd over de Brexit voor het geval hij president wordt. Ze kunnen een handelsdeal met Amerika vergeten als ze het Noord-Ierse vredesakkoord op het spel zetten.

Biden zet de zaak op scherp omdat de Britse premier Boris Johnson afgelopen week een bom legde onder de Brexitdeal die het Verenigd Koninkrijk eerder sloot met de Europese Unie. In die deal is onder meer vastgelegd hoe na 1 januari 2021 het handelsverkeer en de grensbewaking zal verlopen tussen Ierland (dat bij de EU hoort) en Noord-Ierland (dat bij het Verenigd Koninkrijk hoort). In de volksmond heet de Brexitdeal ook wel de scheidingsakte tussen Londen en Brussel.

Het besluit van Johnson om afgelopen week de scheidingspapieren door te scheuren heeft de vrees bij westerse leiders aangewakkerd dat hiermee ook het het Goede Vrijdagakkoord uit 1998 op lossen schroeven komt te staan. Dat akkoord suste het 30-jarige bloedige conflict tussen Noord-Ierland en Ierland. Jarenlang gingen voor- en tegenstanders van de aansluiting van Noord-Ierland bij het Britse eiland elkaar te lijf. Dit scenario vrezen critici weer als er door de Brexit een harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland.

De Britse overheid worstelt deze week met het wegpoetsen van de zorgen van westerse bondgenoten over het lot van de Ieren. Minister Dominic Raab van Buitenlandse Zaken is allereerst naar Washington gestuurd om de gemoederen te bedaren. Dat lukt vooralsnog niet.

Groot belang

‘Wij zullen niet niet accepteren dat het Goede Vrijdagakkoord, dat zorgde voor vrede in Noord-Ierland, het slachtoffer wordt van de Brexit’, twitterde Biden  woensdagavond laat. ‘Elke toekomstige handelsovereenkomst tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk is afhankelijk van het respect voor het Akkoord en het voorkomen van de terugkeer van een harde grens. Punt uit.’

Het dreigement van Biden is van groot belang voor Britse regering, omdat de overlevingsstrategie van de Britten is om na de Brexit met individuele landen handelsakkoorden te sluiten. Als de Verenigde Staten geen handelsakkoord met de Britten willen, kan dit rampzalige gevolgen hebben voor de import en export van en naar het Verenigd Koninkrijk.

De Britse minister Raab doet er daarom alles aan om te voorkomen dat de Britten straks met lege handen staan. 

Meer waarschuwingen

Ondertussen krijg Raab de ene na de andere waarschuwing naar zijn hoofd geslingerd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo was woensdag nog het meest diplomatiek door te stellen dat hij ‘groot vertrouwen heeft dat het Verenigd Koninkrijk dit goed oplost’.

Maar de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, ging er hard in. Zij geeft de Britten ‘nul kans’ op een handelsakkoord indien zij ervoor kiezen om internationale verdragen te schenden en het Goede Vrijdagakkoord te ondermijnen. Pelosi’s Democratische partij heeft momenteel een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en heeft zodoende de macht om een handelsakkoord tussen de VS en het Verenigd Koninkrijk te blokkeren.

Nu ook presidentskandidaat Biden zich hard heeft opgesteld in de Ierse kwestie, worden de Britten steeds meer voor het blok gezet. Het doorzetten van hun plan voor een nieuwe Brexitwet kan hun een felbegeerd handelsakkoord kosten, maar ook hun reputatie als betrouwbare onderhandelaar schaden.

Eigen Brexitkoers

De Britten hopen – misschien tegen beter weten in – dat de Amerikanen (en Europeanen) alsnog van gedachten veranderen. Raab benadrukte woensdag  halsstarrig dat het Verenigd Koninkrijk ‘absoluut’ is toegewijd aan het Goede Vrijdagakkoord. 

Hij noemt de nieuwe Brexitwet die de Britten nu door het parlement proberen te loodsen slechts een ‘voorzorg’ om te voorkomen dat de EU straks een soort grens trekt in de Ierse zee, waardoor Noord-Ierland en Groot-Brittannië van elkaar worden gescheiden. Die afspraak was wel gemaakt in de Brexitdeal.

Premier Johnson betoogde afgelopen dagen nogmaals dat de nieuwe ‘noodwet’ alleen maar een soort verzekering is tegen ‘onredelijke wensen van de Europese Unie’. Hij vreest dat de eenheid van het Verenigd Koninkrijk in gevaar komt door de bestaande deal.

Ondanks alle weerstand tegen de Britse pogingen om onder de juridisch bindende Brexitdeal uit te komen – zelfs binnen Johnsons eigen partij is gemor– ligt het niet voor de hand dat de Britse regering gaat inbinden. Tot nu hebben de Britten consequent hun eigen Brexitkoers gevaren, ongeacht wat hun bondgenoten daarvan vinden.

Lees meer over Joe Biden

Langs de plekken uit de jeugd van de joviale ritselaar Joe Biden
Over tweehonderd dagen weet Joe Biden of hij dan eindelijk president van Amerika is. Wie wil weten wie hij is, kan het best gaan naar de stadjes Scranton en Wilmington.

Achter Bidens simpele tegenstellingen schuilt een complexere werkelijkheid
Om de stemmen in de belangrijke staten te winnen, presenteert Joe Biden de Democraten als een gematigde partij voor iedereen. Maar houdt hij daarmee ook de progressieven tot aan de verkiezingen binnenboord?

Meer over