President Uganda wil zijn baan graag houden

President Museveni van Uganda wil langer aan de macht blijven dan de maximale twee termijnen. De ooit gevierde hervormer lijkt steeds verder af te glijden....

Onlangs gaf hij alle parlementsleden nog een geschenk van 3000 dollar, naar believen te besteden in het eigen kiesdistrict. Het presentje viel in goede aarde, dinsdag stemden de 305 parlementariërs massaal voor een grondwetswijziging die de Ugandese president Yoweri Museveni in staat stelt volgend jaar maart opnieuw mee te doen aan de presidentsverkiezingen. Volgens de oude regels moet een president na twee termijnen opstappen.

In hoofdstad Kampala werd het nieuws dat Museveni vanaf 2006 voor een derde periode president kan zijn met gemengde gevoelens ontvangen. Demonstranten werden met traangas verdreven. Zijn tegenstanders vinden dat zijn bewind steeds corrupter is geworden en dat hij een humanitaire ramp jarenlang heeft laten voortduren in het noorden, waar meer dan anderhalf miljoen Ugandezen verblijven in vluchtelingenkampen.

Museveni zou de eerste president van Uganda kunnen zijn die vrijwillig terugtreedt, na beruchte voorgangers als Milton Obote en Idi Amin, die allemaal met geweld werden verdreven. Vier jaar geleden beloofde hij nog dat hij in 2006 zou opstappen, nu wijst alles erop dat hij ‘president voor het leven’ wil worden. Zelf zei de 61-jarige dat hij nog een ambtstermijn nodig heeft ‘om zijn opvolging te regelen’.

Toen hij in 1986 de macht overnam in Uganda, beloofde hij dat hij met de andere leiders van zijn Nationale Verzetsleger (NRA) een collectief bestuur zou vormen. ‘Maar gaandeweg zag je hem veranderen’, vertelde zijn voormalige strijdmakker en lijfarts Kizza Besigye vorige maand in Amsterdam. ‘Hij ziet zichzelf nu als een geschenk van God aan zijn land.’

Besigye, inmiddels gevlucht naar Zuid-Afrika, nam het bij de vorige verkiezingen in 2001 op tegen Museveni en haalde, ondanks fraude, toch nog 27 procent van de stemmen.

Museveni heeft onmiskenbaar in het zuiden van het land veel goed werk verricht. Hij maakte, toentertijd uniek in Afrika, aids bespreekbaar, de economische groei bedraagt jaarlijks vele procenten, het onderwijs is sterk verbeterd, wegen zijn geasfalteerd.

Het noorden is echter in verval. Daar woedt al decennialang een guerrillaoorlog tegen het Verzetsleger van de Heer (LRA) van Joseph Kony, een wrede strijder die zich vaag op de Tien Geboden baseert, en die al vele tienduizenden kinderen heeft ontvoerd, waarna hij ze hersenspoelt tot kindsoldaat of seksslavin. Miljoenen Ugandezen zijn in het noorden op drift geraakt. Ze wonen in grote opvangkampen, waar de medische voorzieningen minimaal zijn en waar te weinig voedsel is.

Museveni heeft een sterk leger, met tanks en helikopters. Hij heeft president Bush zelfs aangeboden mee te strijden in Irak. In het oosten van het chaotische Congo roert hij zich ook nog steeds. De oorlog in Noord-Uganda zou hij snel kunnen beëindigen. Kony’s rebellen zijn slecht bewapend. Maar hij onderneemt weinig actie, klinkt het verbitterd in de kampen. Volgens oppositieleider Besigye gebruikt hij de strijd als excuus om het defensiebudget hoog te houden.

Museveni was ooit geliefd bij de donorlanden. President Clinton loofde hem zelfs voor zijn progressieve bewind. Maar de liefde is voorbij. President Bush riep hem op volgend jaar af te treden: ‘Ikzelf ga na twee termijnen ook terug naar mijn ranch.’

Groot-Brittannië heeft onlangs een deel van zijn hulpgeld aan Uganda bevroren. De Wereldbank en het IMF dreigen ook met een financiële korting, vanwege de groeiende corruptie. Internationale donoren dreigen om die zelfde reden met kortingen op de hulp.

Meer over