nieuwsverkiezingen oeganda

President Museveni van Oeganda wint verkiezingen, oppositiekandidaat klaagt over fraude

Zittend president Yoweri Museveni heeft de verkiezingen in Oeganda met duidelijke cijfers gewonnen. Dat heeft de verkiezingscommissie van het Oost-Afrikaanse land zaterdag bekendgemaakt. Bobi Wine, de belangrijkste oppositiekandidaat, beschuldigt de regering van verkiezingsfraude en roept burgers op de uitslag aan te vechten.

Aanhangers van Yoweri Museveni voeren campagne voor de verkiezingen. Beeld REUTERS
Aanhangers van Yoweri Museveni voeren campagne voor de verkiezingen.Beeld REUTERS

De 76-jarige Museveni, die al 35 jaar in Oeganda aan de macht is, behaalde bij de stembusgang van donderdag 5,85 miljoen stemmen, oftewel 58,6 procent. Zijn belangrijkste tegenstander Wine (38) kreeg volgens de kiescommissie 3,48 miljoen stemmen. (34,8 procent). Museveni’s overwinning werd alom verwacht.

Bobi Wine beschuldigde Museveni eerder op de dag in een telefoongesprek met Reuters van manipulatie van de uitslagen, en sprak van de meest frauduleuze verkiezingen in de geschiedenis van het land. Hij riep de kiezers op de uitslag niet te accepteren. Wine eiste vrijdag de overwinning op en noemde zichzelf president-elect.

Wine claimt de onregelmatigheden bij de verkiezingen met videobeelden te kunnen staven. Publicatie ervan was alleen nog niet mogelijk vanwege de internetblokkade die de regering woensdag invoerde. De blackout was zaterdag nog steeds van kracht. Reacties van de kant van Museveni bleven tot nu toe uit. De voorzitter van de verkiezingscommissie zei vrijdag al wel dat de bewijslast volgens de wet bij Wine ligt.

Omsingeld

De oppositiekandidaat zei zaterdag ook dat zijn woonhuis in Kampala omsingeld is door honderden militairen die hem feitelijk opgesloten houden. ‘Ik heb geprobeerd mijn erf te verlaten maar de soldaten staan dat niet toe. Ze zeggen dat ze bevel hebben mij niet te laten vertrekken’, aldus Wine tegen Reuters.

Museveni, de voormalige rebellenleider die in 1986 na een jarenlange guerrillastrijd een eind maakte aan het schrikbewind van Milton Obote, voerde als representant van de gevestigde orde in de afgelopen maanden campagne met zijn decennia aan presidentiële ervaring en het vooruitzicht van vooruitgang en stabiliteit. Wine, parlementariër en ex-popzanger met de echte naam Robert Kyagulanyi, ging daar als belangrijkste oppositiekandidaat tegenin met de belofte een eind te zullen maken aan wat hij kritiseerde als de dictatuur van Museveni, en aan de wijdverbreide corruptie. Vooral jongeren voelden zich erdoor aangesproken.

Waarnemers van de Afrikaanse Unie lieten zich tot nu toe niet uit over het verloop van de verkiezingen. De Verenigde Staten en de Europese Unie waren niet met waarnemers aanwezig, maar de Amerikaanse topdiplomaat voor Afrika, Tibor Nagy, twitterde zaterdag dat de verkiezingen ‘zeer gebrekkig’ waren verlopen, en verwees daarbij naar berichten over stemfraude, geweld tegen oppositieleden en arrestaties van activisten. In november kwamen meer dan vijftig mensen om bij protesten nadat Bobi Wine weer eens was opgepakt.

Correspondent Mark Schenkel vanuit Kampala

De regering van Oeganda blokkeert sinds woensdag alle internetverbindingen in het land. Onduidelijk is tot wanneer de blackout duurt. Correspondent Mark Schenkel belde vanuit Kampala deze bijdrage door:

‘Terwijl Oeganda zaterdagmiddag op de uitslag van de presidentsverkiezingen wacht, zit oppositieleider Bobi Wine in huisarrest, op een steenworp afstand van zo’n 25 journalisten, die proberen de 38-jarige zanger-politicus te spreken te krijgen. De verzamelde pers loopt over een aarderode weg naar het huis van Wine, aan de rand van de hoofdstad Kampala, waar Wine de afgelopen dagen reeds de media te woord heeft gestaan over zijn poging om via de stembus president Yoweri Museveni te onttronen. We willen graag opnieuw van Wine horen, nu de verkiezingsuitslag eraan zit te komen, maar we bereiken hem niet: op het laatste stukje van de weg, bij een groengeel straatnaambord met ‘Freedom Drive’ erop, daar neergezet als een verwijzing naar Wine’s inzet voor een vrij Oeganda, marcheert de oproerpolitie ons tegemoet. De agenten zien er dreigend uit, met hun zwarte helmen en wapenstokken. Tot daar, is hun boodschap, en geen stap verder.

‘De barricadisering van het huis van de oppositieleider vat de verkiezingen in Oeganda wel zo’n beetje samen, verkiezingen die met geen mogelijkheid ‘vrij’ zijn te noemen. Het al 35 jaar durende bewind van ex-guerrillastrijder Museveni laat niets aan het toeval over. In Oeganda is een soort staat van beleg ingevoerd, ook al heet de toestand officieel niet zo. Militairen in pantserwagens rijden over de straten van Kampala, in de lucht cirkelen gevechtshelikopters. Het leger intimideert de aanhang van Bobi Wine, aanhang die voor een groot deel bestaat uit veel stedelijke jongeren zonder toekomstperspectief.

‘Bij het huis van Wine, in een groene omgeving vol met bananenbomen, komt zaterdagnamiddag extra versterking aanrijden -- pickup-trucks met agenten en soldaten stuiven over de weg, langs de CCTV-camera’s die al waren opgehangen om Wine’s wandelgangen mee te bespioneren. Het Museveni-bewind trekt alles uit de kast om de populaire oppositieleider incommunicado te houden, om hem te beletten een boodschap over de verkiezingsuitslag te verspreiden, om hem ervan te weerhouden zich via de pers tot de buitenwereld te richten. Internet in Oeganda is bovendien al sinds drie dagen uit de lucht. In de lucht boven het huis van Wine draait deze zaterdagmiddag wel een surveillancevliegtuig rondjes. Zó ver gaat het bewind dus, om één man het zwijgen op te leggen.

‘Als Wine wel een persconferentie zou kunnen beleggen, dan zou zijn boodschap wellicht vergelijkbaar zijn met die van vrijdag, toen hij in zijn omsingelde huis nog bezoek kon ontvangen. ‘Oegandezen moeten de chantage verwerpen’, zei hij over de zogeheten verkiezingen, die in werkelijkheid neerkomen op een rituele kroning van president Museveni, de man die nu afkoerst op 40 jaar van alleenheerschappij.

‘Wanneer duidelijk wordt dat een ontmoeting met Wine er op zaterdag echt totaal niet in zit, en er bij zijn huis nog eens extra versterkingen arriveren, blazen de aanwezige journalisten noodgedwongen de aftocht. In zijn tot kooi omgeturnde huis wacht Bobi Wine intussen af.’

LEES OOK:

Geen internet tijdens Oegandese verkiezingen: ‘Het voelt als een staat van beleg’

Mark Schenkel zit in de Oegandese hoofdstad Kampala, zonder internet, maar wel met een hoop contacten die hem per telefoon van de laatste ontwikkelingen rondom de onrustige verkiezingen op de hoogte brengen. De Volkskrant belt met de Afrika-correspondent.

Bij de verkiezingen in Oeganda is het jong tegen oud – en jong lijkt kansloos tegen Museveni (76)

De verkiezingen in Oeganda donderdag gelden als een generatiestrijd. De artiest Bobi Wine is de kandidaat van de jongeren – en driekwart van de Oegandezen is onder de 30 jaar. Toch zal president Museveni, aan de macht sinds 1986, wel weer tot winnaar worden uitgeroepen.

Meer over