NIEUWS

President Macron vraagt vergeving aan Algerijnen die aan Franse zijde vochten tegen onafhankelijkheid

De Franse president Emmanuel Macron heeft maandag vergeving gevraagd aan de Algerijnen die met het Franse koloniale leger meevochten tegen de Algerijnse onafhankelijkheid. Een nieuwe wet moet zorgen voor erkenning en eerherstel voor de harki’s en hun nakomelingen.

Emmanuel Macron met Borinia Tarall, voorzitter van een vrouwenorganisatie, tijdens de herdenkingsbijeenkomst ter nagedachtenis aan de harki’s in Parijs. Beeld EPA
Emmanuel Macron met Borinia Tarall, voorzitter van een vrouwenorganisatie, tijdens de herdenkingsbijeenkomst ter nagedachtenis aan de harki’s in Parijs.Beeld EPA

Bijna zestig jaar na de Algerijnse onafhankelijkheidsverklaring is de Franse koloniale geschiedenis in Algerije nog altijd een open wond. Niet alleen de Fransen vochten tegen de Algerijnen tijdens de onafhankelijkheidsoorlog (1954-1962). Het koloniale leger rekruteerde zo’n 200 duizend Algerijnen om aan Franse zijde te vechten tegen hun eigen landgenoten. De zogenoemde harki’s werden massaal vermoord toen het Franse leger zich na het verlies moest terugtrekken.

‘Na de Algerijnse oorlog heeft Frankrijk gefaald in zijn verplichtingen naar de harki’s, hun vrouwen, hun kinderen’, zei president Macron maandag tijdens een bijeenkomst met 300 harki’s en hun (klein)kinderen in het presidentieel paleis. ‘Jullie geschiedenis is onze geschiedenis.’ De president sprak zijn dankbaarheid uit naar de strijders en vroeg hun om vergiffenis. Ook kondigde hij aan dat de regering voor het einde van het jaar met een voorstel zal komen om de erkenning en het eerherstel van de harki’s wettelijk vast te leggen.

Na de nederlaag weigerde Frankrijk alle Algerijnen die met het Franse leger hadden gevochten te repatriëren. Ongeveer 42 duizend van hen werden naar Frankrijk gehaald, nog zo’n 40 duizend kwamen op eigen houtje naar Frankrijk, vaak via illegale routes. De harki’s die achterbleven werden door de nieuwe machthebbers gezien als verraders en velen van hen werden gedood. Hoeveel slachtoffers er onder hen precies vielen, is nog altijd onbekend. Schattingen lopen uiteen van 10 duizend tot 150 duizend doden, tijdens en na de oorlog. De harki’s die wel in Frankrijk terecht kwamen, werden opgevangen in kampen onder vaak erbarmelijke en vaak traumatiserende omstandigheden.

Tijdens zijn verkiezingscampagne in 2017 had Macron de Franse geschiedenis in Algerije bestempeld als misdaad tegen de menselijkheid, wat hem op kritiek kwam te staan van onder anderen Marine Le Pen van Rassemblement National. Toch zijn onder zijn leiding stappen richting verzoening gezet. Zo liet Macron de omgang met het verleden in Algerije onderzoeken. Naar aanleiding hiervan maakte hij begin dit jaar de archieven over de Algerijnse oorlog openbaar en erkende Frankrijk dat de Algerijnse advocaat Ali Boumendjel, prominent activist in de oorlog, door het Franse leger was gemarteld en vermoord. Tot die tijd was zijn dood als zelfmoord afgedaan.

Harki-strijders in Algerije, in 1959, tijdens de oorlog. Beeld Gamma-Rapho via Getty Images
Harki-strijders in Algerije, in 1959, tijdens de oorlog.Beeld Gamma-Rapho via Getty Images