NIEUWSTEXAS

President Biden verklaart Texas tot nationaal rampgebied: miljoenen zonder water en stroom

De Amerikaanse president Joe Biden zal de staat Texas later vandaag uitroepen tot nationaal rampgebied. Die kwalificatie is nodig om meer federale fondsen vrij te maken voor miljoenen Texanen die zijn getroffen door het extreme winterweer.

Mensen in de rij om hun gastanks bij te vullen in Houston  Beeld AP
Mensen in de rij om hun gastanks bij te vullen in HoustonBeeld AP

De vrieskou heeft het leven in Texas afgelopen week zo goed als lam gelegd. Zo'n 13 miljoen Texanen zitten al dagenlang zonder stroom, schoon drinkwater en eten. Naar schatting 60 Texanen zijn overleden door het strenge winterse weer, onder wie een 11-jarig migrantenjongetje dat is bezweken aan onderkoeling in een stacaravan.

Hoewel de situatie dit weekeinde iets zal verbeteren - op sommige plekken zal elektriciteit teruggekomen en de temperatuur zal naar verwachting stijgen - is de toegang tot schoon drinkwater nog altijd een groot probleem voor circa 13 miljoen Texanen. Veel waterleidingen zijn bevroren, gebarsten of vervuild geraakt. Inwoners wordt aangeraden om water eerst te koken voordat ze het opdrinken. Autoriteiten hebben nog geen idee wanneer de watervoorziening weer hersteld zal zijn.

President Biden heeft beloofd het getroffen gebied aankomende week te bezoeken, zolang zijn aanwezigheid geen last veroorzaakt voor hulpdiensten. Hij heeft al telefonisch gesproken met de gouverneur van de staat en de burgermeesters van enkele grote steden zoals Houston en Dallas om te vragen of ze genoeg middelen hebben om de ramp te bestrijden. Zijn ingreep om de staat tot nationaal rampgebied te verklaren is op verzoek van de Texaanse gouverneur.

Wie is de schuldige?

De vrieskou heeft ondertussen een politieke discussie op gang gebracht over wiens schuld het is dat het stroom- en waternetwerk van Texas zo kwetsbaar blijkt te zijn. De elektriciteitsbedrijven bleken de massale vraag naar warmte deze week niet aan te kunnen, terwijl al lang van tevoren bekend was dat het zo koud zou worden. Temperaturen zakten eerder deze week tot min 20 graden.

Vooral het elektriciteitsbedrijf Ercot, dat driekwart van de elektriciteitsvoorziening in de staat in handen heeft, wordt bekritiseerd omdat het niet goed voorbereid was op het barre winterweer. Vrijdag hadden ongeveer 370 duizend huishoudens in Texas nog steeds geen elektriciteit. Eerder deze week, toen het nog veel kouder was, zaten 3,3 miljoen Texanen zonder stroom.

De Republikeinse gouverneur Greg Abbott heeft eerder deze week geprobeerd om de schuld van de ramp in de schoenen te schuiven van politici die groene energie hebben gepromoot. Door de vrieskou kwam de levering van zon- en windenergie namelijk stil te liggen in Texas en daardoor zou er nu een energietekort zijn. Voorstanders van groene energie wezen Abbott er echter fijntjes op dat Texas nog altijd voor 90 procent draait op fossiele brandstoffen, dus dat hij de schuld voor het tekort onmogelijk bij groene energieleveranciers kan leggen.

De Texaanse senator Ted Cruz, die in 2024 wil meedoen aan het presidentschap, kreeg woensdag flink de wind van voren toen bleek dat hij tijdens de ramp in zijn thuisstaat samen met zijn gezin op vakantie was gegaan naar de zon in Mexico. Hij heeft excuses aangeboden.

Meer getroffen gebieden

Inmiddels zijn ook andere zuidelijke Amerikaanse staten getroffen door overlast van het extreme winterweer. In Mississippi is deze week een stad van 150 duizend mensen zonder water komen te zitten, evenals een district in Tennessee met 650 duizend inwoners.

Volgens de National Weather Service, het Amerikaanse equivalent van het KNMI, zijn meer dan 100- van de 331 miljoen Amerikanen de dupe van de extreme temperaturen en de grote hoeveelheden sneeuw die er gevallen zijn.

De koudste bewoonde plek op aarde is momenteel Oost-Siberië (dat is meestal zo). Daar zijn ze er echter aan gewend. In het Russische dorp Ojmjakon, met ruim 500 inwoners, trotseren mensen gemiddelde maandelijkse temperaturen van min 46 graden. Momenteel is het er iets warmer: min 34.

Overlast is er vooral in bewoonde gebieden waar het normaal niet zo extreem vriest, zoals Noord-Amerika en Zuid-Europa. Zo was Griekenland in de week van 15 februari nog gehuld in een deken van sneeuw en ook Israël raakte ontregeld door hevige sneeuwval. Groot-Brittannië beleefde op 10 februari zijn koudste nacht sinds 1955: in het Schotse plaatsje Braemer werd het min 23 graden.

Meer lezen over het extreme winterweer in de VS?

Republikeinse senator Cruz in verlegenheid door vakantie naar Mexico tijdens extreem winterweer in thuisstaat Texas

Miljoenen inwoners Texas zonder elektriciteit door winterweer, politiek bekvecht over duurzame energie

Meer over