NieuwsKabinet tempert verwachtingen

Premier Rutte: versoepeling zal ‘echt beperkt’ zijn

Premier Mark Rutte tempert de verwachtingen over een versoepeling van de coronamaatregelen na 28 april. Als er al aanpassingen komen, zullen die ‘echt beperkt’ zijn. ‘Het loket gaat zeker niet in één keer open.’

Beeld EPA

De premier zei dat woensdagavond tijdens een persconferentie, samen met minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid), waarin hij alle Nederlanders bedankte die zich met Pasen aan de regels in de strijd tegen het coronavirus hebben gehouden. Tegelijkertijd waarschuwde hij dat ‘hou vol’ voorlopig de belangrijkste boodschap blijft.  

Volgens de premier spelen er ‘duivelse dilemma’s’. ‘Het gaat letterlijk om de verdeling van schaarse ruimte’. 

Scholen

Rutte gebruikte daarbij zelf het voorbeeld van de scholen. Als die eventueel weer opengaan, zal dat op tal van terreinen doorwerken. Rutte: ‘Het zal een verlichting zijn voor gezinnen, maar wat betekent het voor het trein- en busvervoer, voor fietspaden, voor de drukte in parken, voor het risico dat mensen tegen elkaar op botsen? We zullen dat allemaal goed moeten doordenken, voordat wie die stap nemen. Anders is het risico veel te groot dat we het virus nieuwe zuurstof geven.’

Achter de schermen valt nu al te horen dat de heropening van basisscholen vooralsnog realistischer lijkt dan het herstarten van het voortgezet onderwijs na de meivakanties. Bij basisscholen blijft het verkeer beperkt tot de buurt, kinderen blijven tijdens de pauzes op het schoolterrein en de druk op het openbaar vervoer neemt amper toe. Uit een enquête van actualiteitenrubriek EenVandaag bleek woensdag dat de helft van alle ouders wil dat de basisscholen weer open gaan voor lessen.

Overgangsfase

Het kabinet neemt volgende week dinsdag de beslissing over een eventuele versoepeling van de coronamaatregelen, maar Rutte bleef er woensdag op hameren dat Nederland zich moet opmaken voor een overgangsfase waarin ‘onze anderhalvemetersamenleving het nieuwe normaal is’. Ook waarschuwde hij dat versoepelingen mogelijk worden teruggedraaid als de verspreiding van het virus weer sneller toeneemt.

Bij elke beslissing die het kabinet neemt, gelden volgens Rutte drie criteria: de capaciteit van de zorg, de bescherming van ouderen en mensen met een zwakke gezondheid, en inzicht in de verspreiding van het virus. 

Zeker bij dat laatste criterium gaat Nederland nog steeds gebukt onder krappe voorraden bij laboratoria, erkende minister De Jonge. Er zijn inmiddels wel meer laboratoria en afnamepunten die coronatesten kunnen afnemen, maar tegelijkertijd is er nog altijd een tekort aan testspullen om ze ook daadwerkelijk uit te voeren. In theorie kunnen er nu zo’n 17.500 testen per dag worden afgenomen, maar in de praktijk zijn dat er nog maar ‘ongeveer 6000 per dag’, aldus de CDA-minister.  

De Jonge: ‘We hebben de capaciteit, maar de bottleneck is de bevoorrading van de spullen waarop al die machines in laboratoria draaien. We zijn alle dagen bezig met inkoop, daar werken we heel hard aan.’

Opvoeren testen voor exitstrategie

Het opvoeren van het aantal testen is een cruciaal onderdeel van de exitstrategie van het kabinet. De Jonge wil snel een app laten ontwikkelen die  mensen waarschuwt als ze in de buurt zijn geweest van iemand die besmet is met corona. Een nieuwe uitbraak van het virus moet zo voorkomen worden, maar de inzet van een dergelijke app heeft volgens experts alleen zin als er ook meer getest kan worden. 

Volgens De Jonge hebben inmiddels honderden kandidaten zich gemeld om de app voor Nederland te ontwikkelen, inclusief buitenlandse partijen die al versies hebben geïntroduceerd in andere landen. Volgende week hoopt het kabinet al een definitieve keuze te maken, al wil de Tweede Kamer eerst nog een hoorzitting organiseren over de voor- en nadelen van de nieuwe digitale koers. Daarvoor worden deskundigen op het terrein van veiligheid en privacy uitgenodigd. De Kamer wil controle houden over het wel of niet invoeren van een app en vreest een eventueel overhaaste beslissing van het kabinet. 

In lijn met andere landen

Rutte en De Jonge herhaalden woensdag dat het Nederlandse beleid in lijn is met de koers van andere Europese landen, maar zeker bij het gebruik van mondkapjes vallen inmiddels ook de verschillen op. Zo raden België, Duitsland en Oostenrijk hun burgers nu wel aan om mondkapjes te dragen als ze de straat opgaan. Nederland doet dat nog steeds niet. 

‘In Nederland is er schaarste en we willen dat de mensen in de zorg de mondkapjes kunnen gebruiken', aldus De Jonge. ‘Daar zijn ze het hardst nodig, niet op straat. We baseren ons op het advies van de experts die zeggen dat mondkapjes op straat vooral schijnveiligheid bieden.’ Later erkende de minister wel dat ook de experts bij hun adviezen rekening houden met de schaarste.

De Jonge zei verder te hopen dat de ic-capaciteit binnenkort weer wordt bijgesteld en dat de uitgestelde reguliere zorg weer op het oude niveau komt.

Wiebes: zonder protocol niet open

Voorafgaand aan de persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken) dat bedrijven en instellingen in alle sectoren een plan moeten maken voor als op termijn hun deuren weer open mogen. ‘Als je geen goed protocol hebt klaarliggen, kan ik me bijzonder moeilijk voorstellen dat je open kan’, aldus Wiebes. Het gaat om heel uiteenlopende voorzieningen, van winkels, horeca, concertzalen en bioscopen tot contactberoepen als kappers, seksclubs en nagelstudio’s.

Rutte zei vorige week dat Wiebes de man is die nadenkt over-, en in het kabinet belast is met de zogenoemde anderhalvemetereconomie. Diens ministerie gaat alle plannen beoordelen, waarbij ook wordt bekeken wat de gevolgen zijn voor bijvoorbeeld drukte in het openbaar vervoer. Ook na een eventuele versoepeling van de coronamaatregelen zal gelden dat mensen anderhalve meter afstand moeten houden. Waarschijnlijk blijft dat voorschrift van kracht tot er een vaccin tegen corona is. Dat kan nog zeker een jaar duren.

Koninklijke Horeca Nederland liet woensdagavond weten dat in veel zaken niet aan de eisen kan worden voldaan, of dat een rendabele bedrijfsvoering dan niet mogelijk is.

LEES OOK:

Dit schreef de krant acht dagen geleden over de vorige persconferentie van Rutte en De Jonge, waarin de premier iedereen opriep na te denken over de anderhalve meter-samenleving.

In februari stuurde Nederland nog een vliegtuig vol medische beschermingsmaterialen naar China, blijkt uit deze reconstructie over ‘de verloren maand’ voordat doordrong hoe ernstig de epidemie werkelijk was.

Na een rommelige start trok Den Haag de regie naar zich toe in de strijd tegen het corona-virus. Kabinet en koning trekken gezamenlijk op, bleek uit deze analyse.

Meer over