Premier Oekraïne overleeft tegen verwachting in motie van wantrouwen

Vrijwel iedereen wil van hem af, maar toch overleefde de Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek dinsdagavond een motie van wantrouwen in het parlement. Slechts 194 van de 450 parlementariërs steunden de motie. Maar na de stemming is de Oekraïnse regering nog wankeler dan ze al was.

Tom Vennink
Premier Jatsenjoek. Beeld ap
Premier Jatsenjoek.Beeld ap

Voorafgaand aan het debat zegde president Petro Porosjenko zijn vertrouwen op in de premier omdat die geen draagvlak meer heeft onder de bevolking. Porosjenko zei dat de regering van Jatsenjoek voor meer 'meer fouten dan prestaties' zorgt. Ook wees een meerderheid van het parlement het werk van de regering af als 'onbevredigend'.

Voor de bevolking betekent de afgewezen motie een nederlaag. Meer dan 70 procent van de Oekraïners wil dat de premier vervangen wordt. Onder Jatsenjoek is de economie van Oekraïne in een diepe recessie gestort. De regering loopt hopeloos achter op het schema van beloofde hervormingen.

In het Westen zorgt het team van Jatsenjoek voor grote zorgen over investeringen in Oekraïne om het land boven water te houden tijdens het conflict in het oosten van het land. Vorige week dreigde IMF-baas Christine Lagarde een steunprogramma van 36 miljard euro in te trekken wegens het gebrek aan hervormingen en de zwakke corruptiebestrijding. Zonder het geld van het IMF is de kans groot op een faillissement van Oekraïne.

Lagarde's kritiek volgde op de ontslagbrief van de minister van Economie Aivaras Abromavicius. Die claimde vorige week dat hervormen onmogelijk is door blokkades van corrupte politici die samenwerken met oligarchen. De voorganger van Abromavicius stapte om dezelfde reden uit de regering, net als nog een paar hervormingsgezinde ministers.

Daarmee is de hoop van de bevolking op pro-westerse hervormingen tot een dieptepunt gedaald. Oekraïners hoopten dat de Maidanrevolutie een eind zou maken aan de grootschalige corruptie in het land. Maar alles lijkt hetzelfde gebleven: politici en zakenmensen houden elkaar nog steeds de hand boven het hoofd.

Bovendien zijn de gezichten in de regering voor een groot deel de oude bekende gezichten van voor de revolutie. Veel mensen twijfelen aan de oprechtheid van Porosjenko's belofte om een eind maken aan de politieke invloed van de oligarchen: de president behoort zelf tot de zakenelite met een grote chocoladefabriek.

Saakasjvili wil de corruptie bestrijden

Als premier Jatsenjoek vandaag sneuvelde, dan was Micheïl Saakasjvili kanshebber om hem op te volgen. Als gouverneur van Odessa groeide Saakasjvili, oud-president van Georgië, in korte tijd uit tot de populairste politicus van Oekraïne - vooral door daar de corruptie te bestrijden. Lees hier het interview dat de Volkskrant met hem had.

Trage hervormingen

Aivaras Abromavicius, de Oekraïense minister van Economische Zaken, stapte eerder deze maand op uit protest tegen het trage tempo van de hervormingen in zijn land. Hij klaagde dat zijn ministerie is 'gekaapt' door corrupte krachten die zijn werk proberen te saboteren. Lees hier het artikel.

Onvrede

Illustrerend voor de frustraties van de bevolking is de beslissing van premier Jatsenjoek om de oproep van de president om af te treden naast zich neer te leggen. Jatsenjoek negeert al tijden de mening van de bevolking en vecht liever voor zijn eigen belang.

Kandidaten om hem op te volgen zullen voorlopig moeten wachten. Micheïl Saakasjvili, oud-president van Georgië en nu gouverneur in de zuidelijke provincie Odessa, is onder Oekraïners favoriet om Jatsenjoek op te volgen. Saakasjvili noemde Jatsenjoek herhaaldelijk een handlanger van de oligarchen. In Odessa voert hij tot genoegen van de bevolking een harde strijd tegen corruptie. Veel Oekraïners zien de Georgiër als een frisse hervormer die niet tot de besmette kring van de Oekraïense politieke elite behoort. Maar voorlopig houden de gevestigde partijen Saakasjvili buiten de deur.

Aanhangers van de nationalistische vrijheidsbeweging eisen dat premier Jatsenjoek opstapt. Beeld epa
Aanhangers van de nationalistische vrijheidsbeweging eisen dat premier Jatsenjoek opstapt.Beeld epa
De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek. Beeld epa
De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek.Beeld epa
Meer over