Premier Klaus poogt Tsjechisch kabinet te redden met facelift

Met een rigoureuze stoelendans probeert de Tsjechische minister-president Vaclav Klaus het ernstig gehavende gezicht van zijn regering te redden. Dit weekeinde zijn drie ministers uit het kabinet-Klaus opgestapt en het ziet ernaar uit dat het niet bij deze drie zal blijven....

Van onze correspondent

Michel Maas

BOEDAPEST

De eerste die zaterdag zijn ontslag nam was Vladimir Dlouhy, minister van Industrie en Handel, die al geruime tijd luide kritiek op het beleid van Klaus had gehad. Dezelfde dag volgden Ivan Kocarnik van Financiën en Jan Ruml van Binnenlandse Zaken, beiden lid van Klaus' partij ODS, de Democratische Burger Partij.

De leiders van de drie regeringspartijen zijn dit weekeinde verscheidene malen bij elkaar gekomen om de 'herziening' van het kabinet te bespreken. Die herziening is onvermijdelijk geworden sinds Klaus openlijk heeft moeten toegeven dat zijn economisch beleid een mislukking is geworden.

Het 'succesverhaal Tsjechië' is een sprookje gebleken. Tot een maand geleden nog hield de regering vol dat Tsjechië economisch gezond was. De overgang naar een vrije-markteconomie verliep volgens plan en het land was inmiddels 'uit de gevarenzone', heette het. Maar in werkelijkheid bleek de hervorming van de economie hopeloos te zijn vastgelopen. De privatisering was halverwege gestrand, bankschandalen stapelden zich op, en het vertrouwen van buitenlandse investeerders in de Tsjechische economie kelderde. Het tekort op de handelsbalans en de begrotingstekorten rezen de pan uit.

Vorige maand kon Klaus niet langer volhouden dat er niets aan de hand was. Van het ene op het andere moment besloot hij tot een noodplan: een pakket vergaande maatregelen - variërend van harde bezuinigingen, exportbevorderende en importbeperkende regelingen, versnelde privatisering tot verscherpt toezicht op banken en investeringsfondsen - moet de economie weer in het gareel krijgen. Sindsdien is het vertrouwen in de Tsjechische economie echter alleen maar verder afgekalfd.

De regering-Klaus wordt verantwoordelijk gehouden voor de belabberde toestand. Met de grootste oppositieparij, de sociaal-democraten, vindt inmiddels 40 procent van de Tsjechen daarom dat Klaus moet opstappen en dat er vervroegde verkiezingen moeten komen. Klaus weigert echter te vertrekken.

In plaats daarvan geeft hij nu zijn kabinet een facelift. Hij heeft vervangers aangewezen voor Ruml en Kocarnik - de onafhankelijke econoom Jiri Waigel en Petr Necas, voorzitter van de parlementscommissie voor defensie en veiligheid.

Meer over