Premier Blair en Sinn Fein wagen zich aan historische ontmoeting

Vijf man en twee vrouw sterk komen ze vanmiddag naar Downing Street 10, voor een ontmoeting met de Britse premier Blair: de afgevaardigden van Sinn Fein, de aan de IRA gelieerde Ierse republikeinse partij....

BERT WAGENDORP

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Gerry Adams, leider van de partij en de delegatie, is de afgelopen dagen regelmatig aan die gebeurtenis uit 1921 herinnerd. Toen was het de legendarische republikeinse leider Michael Collins - wiens leven onlangs werd verfilmd - die in Downing Street een bezoek bracht aan Blairs verre voorganger David Lloyd-George.

Collins ging tijdens dat bezoek akkoord met de deling van Ierland. Die door sommigen als verraad beschouwde concessie leidde tot een bloedige burgeroorlog in de republiek en tot de dood van Collins, die door tegenstanders in het republikeinse kamp werd vermoord. En uiteindelijk is ook Adams' bezoek een regelrecht uitvloeisel van de historische beslissing Ierland op te delen in de Ierse Vrijstaat en Ulster.

Adams liet er deze week geen misverstand over bestaan wat hij Blair zal gaan meedelen. 'Voor het eerst sinds 1921 zal de Britse premier er Ierse republikeinen beleefd doch dringend op horen aandringen dat het tijd is om te gaan, dat het tijd is voor Groot-Brittannië om een einde te maken aan haar constitutionele aanspraak op een deel van ons land.'

Voor Adams en Blair is het bezoek niet van risico's ontbloot. Adams verkeert in een moeilijke positie. Hij moet de dialoog met de Britten op gang houden en intussen ook zijn steeds ongeduldiger achterban ervan zien te overtuigen dat zulks nuttig is voor de republikeinse zaak. En vooral voor haviken in de nationalistische beweging zit er niet zo heel verschil tussen concessie en verraad.

Adams, die ruim een kwart eeuw geleden al eens in het geheim samen met McGuinness naar Londen reisde, voor overleg met de toenmalige Britse regering, staat volgens sommigen voor een onmogelijke taak. Tot dusver is nog nooit een republikeinse leider erin geslaagd de radicaal-nationalistische beweging op een vredesspoor te zetten, zonder die beweging daarmee te splijten.

Woensdag publiceerde de Britse krant Daily Telegraph het bericht dat de IRA zou overwegen volgend voorjaar een einde te maken aan het bestand. Recrutering van nieuwe 'vrijwilligers' en het testen van wapens zouden inmiddels zijn hervat. Maar volgens minister voor Noord-Ierland Mo Mowlam is de wapenstilstand nog steeds 'stabiel'.

Ook Blair heeft wel eens minder gecompliceerde gasten ontvangen. Volgens een vorige week in Noord-Ierland uitgezonden BBC-programma zijn drie van de zeven bezoekers, Adams, Martin McGuinness en Martin Ferris, lid van de Army Council van de IRA, het hoogste gezag in het leger. En zelfs al zou dat niet waar zijn, dan nog zet Blair zijn politieke prestige op het spel door Sinn Fein te verwelkomen.

Mocht de IRA binnenkort de wapens weer opnemen, dan zal de premier er alom van worden beschuldigd op naieve wijze te hebben meegewerkt aan een stunt van de republikeinen. De leider van de Democratische Unionisten, dominee Paisley, herinnerde Blair er woensdag in het Lagerhuis nog eens aan dat hij mensen ontving die 'nog maar een paar jaar geleden uw voorganger met mortieren bestookten'.

In 1991 voerde de IRA een mortieraanval uit op Downing Street 10. In 1984 ontsnapte premier Thatcher maar ternauwernood aan de dood bij een aanslag in Brighton. Blair antwoordde dat hij zich dat nog goed herinnerde, maar dat praten de enige mogelijkheid was om herhaling van dergelijke voorvallen te voorkomen.

Meer over