Powell tracht woede over Abu Ghraib te sussen

Colin Powell spreekt dezer dagen geruststellende woorden tot de Arabische wereld: de VS vertrekken na 30 juni uit Irak als Bagdad daar om vraagt....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

De afgelopen weken ging, niet voor het eerst, het gerucht dat Powell aan het eind van zijn Latijn was. Zowel Plan of Attack, het nieuw boek van Bob Woodward, als het blad GQ portretteerden een gefrustreerde functionaris, niet op zijn plek en klaar voor vertrek.

Maar nu minister van Defensie Donald Rumsfeld op de rand van de afgrond balanceert, wordt Powell juist naar voren geschoven. De verontwaardiging om al het slechte nieuws uit Irak is groot, vooral in de Arabische wereld. Daar is dus het gematigde gezicht van de regering-Bush koortsachtig in de weer om de storm tot bedaren te brengen.

De opmerking over terugtrekking - terwijl tegelijk het debat woedt over het sturen van meer troepen - was duidelijk bedoeld als handreiking aan de Irakezen en hun buren. Powell en de Amerikaanse bewindvoerder in Bagdad, Paul Bremer, zeiden in wezen dat de interim-regering vanaf 1 juli soeverein is. Als dat bestuur Amerika en zijn bondgenoten verzoekt om te vertrekken, dan gaan ze.

Het nieuws haalde zaterdag alle Amerikaanse media, maar niet prominent. Opvallend, want het is een koerswijziging van formaat. Of de 135 duizend Amerikanen daadwerkelijk de aftocht zullen blazen, is verre van zeker. Maar de mogelijkheid van vertrek op de korte termijn was lang onbespreekbaar.

Hoewel Bush redelijke waarderingscijfers houdt voor zijn algemene 'oorlog tegen terreur', geven recente opiniepeilingen aan dat hij de brede steun voor de oorlog in Irak verliest. De ommekeer valt dus te lezen als een politieke manoeuvre. Met het oog op de verkiezingen van 2 november kan het verstandig zijn om aan de mogelijke wens in Bagdad te voldoen.

Volgens anderen getuigen Powells uitspraken van realiteitszin. De plannen voor Irak zijn veelvuldig aangepast aan omstandigheden ter plaatse, in militair én politiek opzicht. De regering 'heeft compromissen gesloten en aanpassingen aanvaard, ook als die onvermijdelijk botsen met haar democratische visie', zei Geoffrey Kemp van het conservatieve Nixon Center. 'Ze hebben een uitzonderlijk vermogen om het praktische te doen.'

Adnan Pachachi, de voorzitter van de Iraakse Bestuursraad, zei zondag dat terugtrekking mogelijk is. Zowel de tijdelijke als de latere, gekozen regering zullen 'volledige soevereiniteit' hebben, aldus Pachachi. 'Natuurlijk hebben ze het recht om buitenlandse troepen te verzoeken om weg te gaan.'

Die observatie van de Irakees, rechtstreeks op de Amerikaanse tv, geeft aan hoezeer de dynamiek in Irak verandert. Of Washington die veranderingen stuurt of volgt, is niet altijd duidelijk. Wel zeker is dat Powell het beeld van een vriendelijker Amerika wil neerzetten.

Voor het Wereld Economisch Forum in Jordanië betuigde hij zaterdag opnieuw diepe spijt voor de mishandelingen in Abu Ghraib. Powell voegde toe dat Amerika geen enkele intentie heeft om over andere landen of volkeren te heersen.

Meer over