Powell-doctrine sneuvelt in Kosovo

'Angstaanjagend onvoorspelbaar' noemt The Economist de gevolgen van de bombardementen op Servië, Kosovo en Montenegro. Het weerhoudt de buitenlandse weekbladen er echter niet van druk te speculeren over de dilemma's van de NAVO en het inzetten van grondtroepen....

Volgens The Economist is het Westen een van de riskantste ondernemingen sinds de Tweede Wereldoorlog 'binnengestruikeld'. Als de Operatie Allied Force goed uitpakt, kan het Westen zich op de borst slaan en zeggen: wij hebben een beslissende rol gespeeld in een verandering ten goede. Maar als het fout afloopt, valt het Westen 'plat op zijn gezicht', is de vernederde NAVO - een maand voor haar vijftigste verjaardag - zwakker dan ooit en staat de Balkan in brand.

De NAVO-politici hebben volgens het Britse blad uit de ervaringen in Bosnië en Irak de verkeerde conclusies getrokken. De NAVO heeft besloten alleen grondtroepen in te zetten om toe te zien op de uitvoering van een vredesakkoord, 'dat waarschijnlijk nooit tot stand komt'. Daarom zou volgens The Economist níet dreigen met luchtaanvallen beter zijn geweest dan louter 'aanvallen vanuit de betrekkelijke veiligheid van de lucht'.

The Economist draagt toch een mogelijke oplossing aan. De Serviërs moeten ervan doordrongen worden dat alle sancties worden opgeheven, zodra Belgrado zich weer 'netjes' gedraagt; het regime van Slobodan Milosevic moet zo veel mogelijk worden ondermijnd door bijvoorbeeld Montenegro aan te zetten tot afscheiding; de Kosovaren moeten zich ervan bewust zijn dat de NAVO niet bombardeert om hen onafhankelijkheid te geven; alle Servische troepen zullen zich uit Kosovo moeten terugtrekken en de NAVO zal erop moeten toezien dat de Serviërs zich niet meer in Kosovo kunnen misdragen; uiteindelijk zal Belgrado Kosovo moeten opgeven en in ruil daarvoor wellicht een extra stukje Bosnië moeten krijgen. 'Gemakkelijk zal dit allemaal niet zijn', concludeert The Economist met gevoel voor understatement.

Henry Kissinger krijgt in Newsweek twee pagina's om enkele misverstanden uit de wereld te ruimen ('Slobodan Milosevic is geen Hitler, maar een Balkan-schurk') en de NAVO een paar adviezen te geven. Volgens Kissinger is het akkoord van Rambouillet onhoudbaar en kunnen de luchtaanvallen pas worden beëindigd als er overeenstemming bestaat over een onmiddellijk staakt-het vuren.

Vervolgens moeten de Servische eenheden die na het begin van de onderhandelingen van Rambouillet Kosovo zijn binnengetrokken vertrekken en moeten de onderhandelingen beginnen over autonomie voor Kosovo.

Als Milosevic een bestand onder die voorwaarden afwijst, rest de NAVO slechts één alternatief: het opvoeren van de oorlog en het sturen van grondtroepen. 'Ik ben daar tot nu toe altijd fel tegen geweest, maar als de NAVO haar geloofwaardigheid wil behouden, moeten grondtroepen worden overwogen.'

Of het ooit zover komt is twijfelachtig, want Time heeft laten onderzoeken dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen het sturen van Amerikaanse militairen is.

Time constateert ook een 'fundamentele en dramatische' verandering in de manier waarop de VS militair beleid met buitenlands beleid vermengen'. Sinds Somalië heeft Washington zich aan de Powell-doctrine gehouden. De voormalige chefstaf van de Amerikaanse strijdkrachten bepaalde dat de VS alleen militair mogen interveniëren als alle beschikbare middelen worden ingezet. Dus liever niet ingrijpen dan halfwas. En als er wordt ingegegrepen, dan moet vooraf zijn vastgesteld hoe het conflict kan worden beëindigd.

Aan geen van beide voorwaarden voldoet Allied Force. Volgens senator Joseph Biden - een van Clintons adviseurs in de Kosovo-crisis - komen Powells axioma's neer op een 'verlammingsdoctrine'. Militaire operaties vinden tegenwoordig plaats in onheilspellende gebieden als de Balkan, waar geen exacte exit-strategieën bestaan.

'Presidenten moeten tegenwoordig bereid zijn geweld te gebruiken zonder precies te weten wat de gevolgen zijn', heeft Biden Clinton verteld. 'Zo is heden ten dage de toestand in de wereld.'

Meer over