nieuws

Portugal stevent af op nieuwe verkiezingen na val centrum-linkse regering

Portugal zal waarschijnlijk nieuwe verkiezingen houden nadat het parlement de begroting van de centrum-linkse regering heeft verworpen. Het antikapitalistische Linkse Blok en de communisten vonden dat de regering onvoldoende investeerde in sociale bescherming en hogere lonen in de publieke sector. Met steun van de centrum- en rechtse partijen brachten zij de regering ten val.

De bankjes van het Linkse Blok in het Portugese parlement tijdens de stemming waarbij woensdag de begroting voor volgend jaar werd verworpen.  Beeld Mario Cruz / EPA
De bankjes van het Linkse Blok in het Portugese parlement tijdens de stemming waarbij woensdag de begroting voor volgend jaar werd verworpen.Beeld Mario Cruz / EPA

Daardoor komt een einde aan het in 2015 gesloten pact tussen de socialisten van premier Antonio Costa en radicaal links. De socialisten vormden een minderheidsregering die in het parlement werd gesteund door de communisten en het Linkse Blok.

De regering van Costa werd door velen als een succes beschouwd. Hij brak met het bezuinigingsbeleid dat Zuid-Europa na de eurocrisis werd voorgeschreven door de Europese Unie. Costa liet zien dat het ook anders kon: hij wist sociale maatregelen te combineren met een bevredigende economische groei en een afname van de werkloosheid.

Costa won de verkiezingen in 2019 opnieuw, maar zijn linkse partners bleken niet te profiteren van hun steun aan de socialisten: zij verloren of bleven gelijk. Voor de begroting van volgend jaar eisten zij een hoger loon, betere bescherming voor flexwerkers, hogere pensioenen, meer investeringen in de gezondheidszorg en hogere belastingen. Costa achtte dat niet verantwoord, gezien de economische situatie van het land en de eisen die de EU aan het Portugese begrotingsbeleid stelt.

Politieke crisis

Formeel zijn nieuwe verkiezingen niet nodig. Maar de centrum-rechtse president Marcelo Rebelo de Sousa zei dat dat hij verkiezingen zou uitschrijven als de begroting zou worden verworpen. Premier Costa zei de val van zijn kabinet te betreuren, juist op het moment dat het land economisch herstelt van de coronapandemie. ‘Het laatste wat Portugal nu nodig heeft, is een politieke crisis’, aldus Costa.

In de peilingen gaan de socialisten van Costa op kop met 38 procent van de voorgenomen stemmen, 6 procent meer dan bij de verkiezingen van 2019. Ook deze keer is het echter onwaarschijnlijk dat de socialisten een meerderheid zullen halen. Politicologen verwachten meer fragmentatie in het nieuwe parlement, onder meer door de opkomst van de radicaal-rechtse Chega-partij, waardoor het alleen maar moeilijker zal worden een nieuwe regering te vormen.