Portret Dorian op videoscherm

IN 1891 publiceerde Oscar Wilde The Picture of Dorian Gray, waarin hij het verhaal vertelde van de jonge, wondermooie Dorian, wiens portret wordt geschilderd door kunstenaar Basil Hallward....

Hans Bouman

In zijn roman Dorian - An Imitation heeft Will Self de personages en gebeurtenissen uit Wildes roman naar de twintigste eeuw verplaatst. Het is juni 1981. Terwijl in St. Paul's Cathedral Charles en Diana in het huwelijk treden, gaan Dorian en zijn vrienden zich in Chelsea te buiten aan een orgie waarin injectienaalden en anale seks hoofdingrediënten zijn, alsook - naar jaren later zal blijken - hiv-besmetting.

Waar Wilde zijn 'held' liet schilderen, laat Self een videokunstwerk van hem vervaardigen, 'Cathode Narcissus' genoemd. Hierop is Dorians meedogeloze naakte schoonheid op negen beeldschermen zichtbaar. Naarmate hij moreel verder aftakelt, mensen vermoordt of ze doelbewust besmet met het hiv-virus waarvoor hijzelf immuun is, verwordt zijn schoonheid op het (op zolder gestalde) videokunstwerk. Maar de echte Dorian blijft mooi.

In het boek worden parallellen getrokken tussen de immer jeugdige Adonis en Diana Spencer, die wordt aangeduid met benamingen als The Royal Broodmare (De Koninklijke Fokmerrie), Her Royal Regurgitation (Hare Koninklijke Kots) en Thickie Spencer (Dommie Spencer). Diana is voor Self de belichaming van uiterlijk vertoon zonder morele inhoud. Wanneer zij zich opwerpt als beschermvrouwe van de verschopten der aarde, waaronder aids-patiënten, besmet Dorian met opzet de ene sekspartner na de andere.

Dorian - An Imitation eindigt vlak na Diana's dood, waarna een slothoofdstuk alles wat er daarvoor is gebeurd in een ander daglicht plaatst. Het is duidelijk dat Self heeft willen uithalen naar de cultuur van narcisme, hedonisme en amoreel estheticisme, die de westerse (kunst)wereld volgens hem in de jaren tachtig en negentig in hun greep hadden. In die zin doet hij voor het postmodernisme wat Wilde een eeuw eerder deed door de decadentie.

Daarnaast is duidelijk dat Self weer zijn best heeft gedaan zijn lezers af en toe stevig te choqueren. Of dat gelukt is, is de vraag. Hem is onder meer homofobie verweten, maar hij kreeg zijn beste bespreking van een Engelse recensent die de herenliefde aanhangt.

Meer over