Poolse regeringspartij trekt beperking mediavrijheid in

Journalisten behouden in de toekomst hun onbeperkte toegang tot het Poolse parlement, de Sejm. Een eerder aangekondigd mediaregelement dat aan die vrijheid een einde zou maken, is door regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) ingetrokken. 'We doen een stap terug', zei PiS-lid en Senaatsvoorzitter Stanislaw Karczewski maandag. 'We hebben besloten terug te gaan naar de oude regels. Die gaan we niet veranderen.'

Demonstranten betogen in Warschau tegen de mediawet, januari 2016. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Demonstranten betogen in Warschau tegen de mediawet, januari 2016.Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Onder het voorstel zouden nog maar vijf door de regering geselecteerde tv-stations de debatten mogen filmen, terwijl dat nu nog onbeperkt is. Verslaggevers zouden in een apart gebouw op interviews met parlementsleden hebben moeten wachten, terwijl ze nu nog vrij kunnen rondlopen in het hoofdgebouw.

Het intrekken van het omstreden mediareglement kondigde zich al langer aan. Duizenden Polen gingen in het weekend van 17 december de straat op om te protesteren onder de slogan #wolnemedia ('vrije media'). De plannen gaven de toch al tanende reputatie van de Poolse regering in het buitenland een nieuwe knauw. In de herfst deed zich dezelfde dynamiek voor toen PiS-parlementariërs het recht op abortus verder wilden inperken. Na massale demonstraties trokken ze hun steun schielijk in.

Polen verkeert sinds halverwege december in een parlementaire crisis. De twee oppositiepartijen Burgerplatform en Nowoczesna ('Modern') bezetten sinds 17 december de plenaire zaal van de Sejm - een bezetting die ze tijdens de kerstvakantie op rotatiebasis volhielden, en die nog steeds voortduurt.

Lied van Solidariteit zwelt aan in Polen

De nieuwe mediawet van rechts-nationalistische regering van Polen brengt duizenden betogers op straat. Ze vinden dat de democratie in gevaar is. Reportage: Protest in Warschau (+)

'Inbreuk op de wet'

Inzet is niet langer de mediavrijheid (dat dispuut is nu opgelost), maar de wijze waarop PiS de begroting voor 2017 afstemde in een kleiner zaaltje buiten de plenaire zaal. Volgens PiS had de partij geen keus: omdat de oppositie de plenaire zaal bezet had, moest de stemming wel verplaatst worden naar een andere zaal. Maar de oppositie wil dat de stemming overgaat, omdat het benodigde quorum (het minimaal aantal aanwezige parlementsleden) zou hebben ontbroken. Door buiten de plenaire zaal te stemmen zou PiS de grondwet hebben overtreden. Een openbaar aanklager bekijkt nu de beelden van de bewakingscamera's, om vast te stellen of de stemming wel of niet grondwettelijk was.

Minister van Binnenlandse Zaken Mariusz Blaszczak noemde de bezetting van de plenaire zaal vorige week een 'inbreuk op de wet', en suggereerde dat de bezetters vervolging riskeren. Later vandaag treffen de fractievoorzitters van de grote politieke partijen elkaar voor crisisberaad. Woensdag komt de Sejm terug van kerstreces voor de eerste plenaire vergadering van het nieuwe jaar. Dan zal blijken of de crisis echt beslecht is.

Teruglezen

Wordt Polen de eerste EU-lidstaat tegen wie een strafprocedure wegens ondermijning van de democratie wordt gestart? Hoe de Europese Commissie op eieren loopt in Poolse kwestie (+)

Meer over