NieuwsIran

Pompeo: VS wil zonder voorwaarden vooraf praten met Iran

De Verenigde Staten zijn bereid zonder voorwaarden vooraf met Iran te praten over de mogelijkheid de spanningen de twee landen te verminderen. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo laten weten tijdens een bezoek aan Zwitserland, dat de belangen van de VS in Iran vertegenwoordigt.

Maar Pompeo voegde er meteen aan toe dat Iran zich dan wel ‘als een normaal land’ moet gedragen. Daarmee doelde hij waarschijnlijk op de Iraanse steun aan het bewind van de Syrische president Bashar al-Assad, de sjiitische Hezbollah-beweging, de Palestijnse Hamas en andere radicale groeperingen in het Midden-Oosten.

President Trump liet onlangs al weten dat hij bereid is met Teheran te praten, maar tegelijkertijd liet Washington oorlogsschepen opstomen naar de Golf. Ook dirigeerden de VS B-52-bommenwerpers naar de regio, volgens de regering-Trump uit vrees voor Iraanse provocaties. Vooral de gespierde uitlatingen van Trumps nationale veiligheidsadviseur John Bolton wekten de vrees dat de VS aanstuurden op een militair conflict met Iran.

Het wapengekletter volgde op de waarschuwing van Iran dat het zich niet meer volledig aan het nucleaire akkoord zou houden dat Teheran in 2015 met de VS, de EU, Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië en China sloot. Daarin beloofde het land de verrijking van uranium voor mogelijk gebruik voor kernwapens stop te zetten in ruil voor opheffing van de sancties tegen Iran.

Het akkoord kwam eerder dit jaar op losse schroeven te staan nadat de VS zich onder Trump hadden teruggetrokken uit de deal. Sindsdien zijn de VS druk bezig Iran steeds steviger de duimschroeven aan te draaien. De waarde van de Iraanse munt is de laatste tijd drastisch gedaald als gevolg van de nieuwe Amerikaanse sancties. Ook al doen de Europese landen daar niet aan mee, veel Europese bedrijven houden zich daar toch aan uit vrees voor juridische problemen met de VS.

Het Internationale Atoomenergieagentschap IAEA kwam afgelopen week nog tot de conclusie dat Iran zich voorlopig strikt aan de afspraken houdt, maar Pompeo wilde daar geen commentaar op geven. Hij zei slechts dat de VS ‘nauwgezet in de gaten houden in hoeverre Iran voldoet aan de gestelde eisen’.

De Iraanse president Hassan Rohani. Beeld Reuters
De Iraanse president Hassan Rohani.Beeld Reuters

Twaalf eisen

Eerder had Pompeo twaalf eisen aan Iran gesteld, waaronder de volledige stopzetting van de verrijking van uranium en Irans raketprogramma, het staken van de steun aan Hezbollah en andere milities en de vrijlating van alle gevangenen met een dubbele nationaliteit.

Het is nog de vraag of er sprake is van een diplomatieke doorbraak. De Iraanse president Hassan Rohani zei zaterdag dat zijn land bereid is tot onderhandelingen, mits de Verenigde Staten ‘respect’ tonen voor Iran. Hij hamerde erop dat Teheran zich niet zal laten dwingen tot besprekingen. Eerst moeten de VS volgens hem de sancties weer intrekken.

De kans op een doorbraak lijkt nog kleiner doordat de oppermachtige Iraanse geestelijk leider ayatollah Ali Khamenei afgelopen week liet blijken dat hij niets in onderhandelingen met de VS ziet.

Meer over