Politieke elite Oostenrijk kijkt bezorgd naar 'Team Stronach'

Een 80-jarige miljardair die met een populistisch verhaal verrassend veel Oostenrijkers aan zich weet te binden: wie is Frank Stronach?

VAN ONZE VERSLAGGEVER FOKKE OBBEMA

AMSTERDAM - De eurolanden moeten ieder hun eigen euro krijgen en Oostenrijk wacht niets minder dan 'een revolutie' - de Oostenrijks-Canadese miljardair en beginnend politicus Frank Stronach is een man van grote plannen. Hij houdt ook van vaart maken, niet in de laatste plaats omdat hij vorige maand tachtig jaar werd. Drie weken later lanceerde hij een nieuwe politieke partij in Oostenrijk, 'Team Stronach'.

Het politieke establishment kijkt er met de nodige zorg naar, want een substantieel deel van de kiezers lijkt gevoelig voor Stronach en zijn boodschap. Volgens peilingen kan hij op 10 tot 15 procent van de stemmen rekenen, terwijl 40 procent het goed vindt wanneer de succesvolle zakenman tot de volgende regering zou toetreden.

Zelf voorspelt hij dat zijn 'team' 20 tot 30 procent van de stemmen gaat halen bij de parlementsverkiezingen van volgend jaar.

Dat zoveel mensen enthousiast worden van zijn politieke ambities, houdt bovenal verband met zijn tot de verbeelding sprekende levensloop. Als jongeman van 21 emigreerde hij met 200 dollar op zak naar Canada, waar hij in een garage begon met het vervaardigen van onderdelen voor de auto-industrie. Het werd een van-krantenjongen-tot-miljonair-verhaal: zijn Magna International is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste toeleveranciers voor autofabrikanten, met een omzet in 2011 van 28 miljard dollar en ruim 115 duizend werknemers. Zijn vermogen wordt door het Amerikaanse zakenblad Forbes geschat op 1,2 miljard dollar.

Canadese politiek

Succesvol zakenman zijn is voor Stronach niet genoeg. Al in de jaren tachtig probeerde hij in een politieke functie te belanden, toen nog in de Canadese politiek. Ondanks de grote bedragen die hij in zijn campagne stopte, lukte dat niet.

De afgelopen twee jaar is Stronach zich op de Oostenrijkse politiek gaan toeleggen. Eind 2011 richtte hij het 'Frank Stronach Instituut voor sociaal-economische rechtvaardigheid' op. Dat schetste de contouren van de 'revolutie' die hem voor ogen staat: Oostenrijk wordt vriendelijker voor ondernemers, krijgt een kleinere overheid, één vast tarief voor de inkomstenbelasting en neemt bovenal afstand tot de Europese Unie.

Net als andere rechtse populisten in de EU hamert Stronach op het belang van de nationale soevereiniteit. Zijn grote vrees is dat Brussel steeds meer macht naar zich zal toetrekken.

Aan het begin van dit jaar begon Stronach met een politieke column in een zondagskrant. Dat werd opgevat als een bevestiging van zijn politieke ambities in Oostenrijk - ambities die hij tot dan toe ontkende. Aanvankelijk leek hij zijn entree in de politiek te maken via de rechts-populistische BZÖ, een afsplitsing van de partij die wijlen Jörg Haider had opgericht. Maar de gesprekken tussen Stronach en de BZÖ liepen spaak. In augustus bevestigde Stronach dat hij met een eigen partij zou komen, ondanks zijn eerdere ontkenningen.

De lancering daarvan begon met een goed woordje van Bill Clinton. In een videoboodschap liet de voormalige Amerikaanse president weten: 'Frank, jij hebt met Magna voor zoveel banen gezorgd. Ik ben er trots op je te kennen.' In 'Schwarzenegger-Duits' maakte Stronach vervolgens duidelijk dat hij niet langer de terugkeer naar de Oostenrijkse schilling wil, zoals hij eerder had voorgesteld, maar wel voorstander is van flexibele wisselkoersen tussen eurolanden. Dat klinkt milder, maar zou niettemin het einde van het bestaande europroject betekenen.

Ook stelt hij voor het Oostenrijkse parlement van 183 leden uit te breiden met 80 'burgervertegenwoordigers'. Daarmee onderstreept hij zijn wantrouwen ten opzichte van het politieke establishment.

Overstap

Onorthodox is ook zijn werving van medestanders. De leider van de concurrerende BZÖ, Joseph Bucher, zou een bedrag van 500 duizend euro zijn geboden voor een overstap naar Stronachs team. Bucher zegt principieel te hebben geweigerd. Maar drie andere parlementariërs van de BZÖ zijn wel naar Stronach overgestapt, tot woede van Bucher, die de overstap wijt aan de riante maandsalarissen die de zakenman het drietal zou hebben geboden. Het kamp-Stronach ontkent dit laatste.

Rechts Oostenrijk is vooral in rep en roer over de nieuwe partij omdat er op de rechterflank al drie andere partijen zijn die om de gunst van de kiezer vechten. Die zijn bovendien in een reeks grotere en kleinere affaires verzeild geraakt - reden voor Stronach om zich als de integriteit zelve te profileren, met zijn leuze: 'waarheid, eerlijkheid en transparantie'. Voorlopig is hij daarmee een geloofwaardig alternatief voor de gevestigde partijen.

CV

1932 geboren in Oostenrijk

1954 emigratie naar Canada

1957 oprichting eigen bedrijf

1968 fusie van Magna Electronics tot Magna International

1988 kandidaat voor Canadese parlement (niet verkozen)

2001 sponsor van voetbalclub Austria Wien

2009 onderhandelt met Duitse regering over overname van Opel (gaat niet door)

2011 treedt terug als topman van Magna International

2012 richt in Oostenrijk zijn eigen politieke partij op: 'Team Stronach'

undefined

Meer over