Politiek is Abdallah een groentje

Plotsklaps heeft het Midden-Oosten er een onzekere factor bij: koning Abdallah van Jordanië, de man die zondag zijn vader Hussein opvolgde....

Fred de Vries

TOT EIND januari ging de Jordaanse bevolking ervan uit dat de ervaren broer van Hussein, Hassan, de koning zou opvolgen. Hassan was 35 jaar lang kroonprins geweest. De koning besliste anders en benoemde op 26 januari de 37-jarige Abdallah als zijn opvolger, een zoon uit zijn huwelijk met de Engelse Toni Gardiner die sindsdien als Muna al-Hussein door het leven gaat.

Abdallah is in de eerste plaats een militair. Politiek is hij een groentje. Tot voor kort was hij commandant van de Jordaanse elitetroepen, die ervoor zorgen dat de Hashemitische dynastie onbedreigd kan doorregeren.

De nieuwe koning wordt als 'energiek en enthousiast' omschreven, met als hobbies autoracen, watersport en het verzamelen van antieke wapens. Zijn ambities leken nooit verder te reiken dan een carrière in het leger. Volgens militaire bronnen had hij eind vorig jaar nog te kennen gegeven geen belangstelling voor het koningschap te hebben. 'Hij werd grootgebracht met het idee dat oom Hassan wijzer en beter was, en hij houdt veel van hem', vertelde een ingewijde. De relatie met Hassan zou cruciaal zijn voor het slagen van Abdallah.

Als commandant van de Speciale Eenheden hielp Abdallah bij het neerslaan van de voedselrellen van 1996. Vorig jaar leidde hij de bestorming van de schuilplaats van een moordenaarsbende. Na de succesvolle aanval, werd in de straten Abdallahs naam gescandeerd. Zijn militaire daden hebben hem vooral populair gemaakt bij de Jordaanse bedoeïenen, de politieke en militaire ruggengraat van Jordanië.

Fysiek lijkt Abdallah op zijn vader. Qua karakter zouden er ook sterke overeenkomsten zijn. Maar in Jordanië wordt gemopperd over de té westerse oriëntatie van de nieuwe koning. Vanaf zijn vierde ging deze naar Britse en Amerikaanse scholen, waaronder de militaire academie Sandhurst, waar zijn vader ook afstudeerde. Zijn Engels is vlekkeloos, veel beter dan zijn klassiek Arabisch.

Sommige Jordaniërs vrezen dat deze westerse achtergrond de deur openzet voor een grotere invloed van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Met name onder de Palestijnen in Jordanië (ruim 60 procent van de bevolking) is die angst groot. Hun favoriet is prins Ali, de zoon van Husseins derde - Palestijnse - vrouw Alia. Maar Abdallah heeft zich niet totaal van de Palestijnse zaak vervreemd: zijn vrouw, prinses Rania, behoort tot een rijke Palestijnse familie.

De vraag is hoe hij zich handhaaft in het politieke mijnenveld van het Midden-Oosten en of hij opgewassen is tegen de andere, door de wol geverfde Arabische leiders. De verhouding met Israël zal niet wezenlijk veranderen, want vrede in de regio was het levenswerk van Hussein, en dat zal hij met de benoeming van Abdallah hebben willen bestendigen.

Waarschijnlijk zal de jonge nieuwe koning de banden aanhalen met de andere kroonprinsen in de regio, die (inclusief de zoon van Kadhafi) zijn benoeming al hebben toegejuicht. Maar, zoals M. Hamarneh van de universiteit van Amman tegen The Christian Science Monitor zei: 'Mensen die in de schaduw staan van historische figuren, krijgen het altijd moeilijk. Het zal hem zwaar vallen Hussein op te volgen.'

Meer over