nieuws

Politie ziet moord op Brits Lagerhuislid David Amess als terroristische actie

Ruim vijf jaar na de moord op Jo Cox is het Verenigd Koninkrijk wederom opgeschrikt door een aanslag op een Lagerhuislid. In Leigh-on-Sea werd vrijdagochtend de 69-jarige Conservatief Sir David Amess doodgestoken. Volgens de politie gaat het om een terreurdaad.

David Amess (midden) aan het woord in het Lagerhuis.  Beeld Reuters
David Amess (midden) aan het woord in het Lagerhuis.Beeld Reuters

Een 25-jarige man is aangehouden op verdenking van de moord. Volgens Britse media gaat het om een man van Somalische afkomst met de Britse nationaliteit.

Vrijdagavond maakte de politie bekend dat de moord op Amess gezien wordt als een terreurdaad en dat een anti-terreureenheid het onderzoek heeft overgenomen.

Het eerste onderzoek duidt op ‘een mogelijk motief dat gelinkt is aan islamitisch extremisme’ aldus de Metropolitan Police, de politie van de regio-Londen, in een verklaring. In het kader van het onderzoek wordt op twee adressen in Londen huiszoeking gedaan, aldus de politie. Onderzoekers denken dat de man alleen handelde, er worden momenteel geen andere daders gezocht.

De moord op de afgevaardigde van Southend-West vond plaats in de methodistische Belfairs-kerk waar hij zijn wekelijkse spreekuur hield. Tot schrik van de aanwezigen stormde een 25-jarige man binnen, die de politicus vervolgens met meerdere messteken verwondde. De politie wist de dader al snel tijdens zijn vlucht te arresteren. Ambulancebroeders deden vergeefse pogingen om het leven te redden van Amess, vader van vijf kinderen.

Het nieuws over de dodelijke steekpartij riep meteen herinneringen op aan twee eerdere incidenten. Elf jaar geleden werd de Labour-afgevaardigde Stephen Timms door een 21-jarige vrouw neergestoken tijdens zijn spreekuur in zijn Oost-Londense kantoor. Hij overleefde de aanslag ternauwernood. De messentrekker bleek een radicale islamist te zijn die de sociaal-democratische oud-bewindsman wilde straffen voor zijn steun aan de inval in Irak.

Daags voor het Brexit-referendum in juni 2016 was het opnieuw raak. In het Noord-Engelse stadje Batley werd Jo Cox na het verlaten van de bibliotheek waar ze haar spreekuur had gehouden gedood door een neonazi. Haar weduwnaar Brendan Cox was vrijdag een van de eersten die op de aanslag reageerden. ‘Een aanval op een van onze gekozen vertegenwoordigers is een aanval op de democratie’, tweette hij. ‘Laffer dan dit bestaat niet.’

Pijler onder districtenstelsel

Spreekuren van Lagerhuisleden zijn een pijler onder het Britse districtenstelsel. Als mensen problemen hebben, bijvoorbeeld met de gemeente of de immigratiedienst, kunnen ze een afspraak maken met hun afgevaardigde, die hen mogelijk kan helpen. De aanslagen op Timms, Cox en Amess laten zien dat ze ook een achilleshiel zijn. Van afschaffing kan geen sprake zijn, maar dat er betere beveiliging moeten komen, staat nu wel vast.

Met de dood van Amess, die bij zijn spreekuren werd geassisteerd door zijn vrouw Julia, verliest het Lagerhuis een ervaren en geestige afgevaardigde. De in het Londense East End geboren Amess kwam in 1983 in het Britse parlement, tijdens de roerige Thatcher-jaren. In de loop der jaren ontpopte deze katholiek zich als een sociaal-conservatieve volksvertegenwoordiger, die onder meer tegen abortus en het homohuwelijk was.

Euroscepticus en dierenrechtenactivist

Amess kwam nooit in de buurt van een ministerspost, wat hem de vrijheid gaf om tegen het Britse lidmaatschap van de EU te strijden. Voor hem was de Brexit een grote triomf. Als pleitbezorger van dierenrechten was hij een van de weinige Tories die de vossenjacht wilde afschaffen. ‘Hij was zo aardig en goed’, reageerde Boris Johnsons echtgenote Carrie, een collega-dierenrechtenactivist, ‘een enorme dierenliefhebber en een echte heer.’

Een zichtbaar aangeslagen Boris Johnson roemde Amess’ ‘passie voor zijn land en de toekomst ervan'.

In 2011 werd Amess voor zijn verdiensten geridderd, zodat hij zich voortaan Sir David mocht noemen. Blij met de erkenning verkleedde hij zich als een middeleeuwse ridder om zich op een paard te laten fotograferen. Na het nieuws van zijn overlijden regende het loftuitingen, ook van Angela Rayner, plaatsvervangend leider van de Labourpartij, die onlangs op een partijcongres commotie veroorzaakte door Conservatieve politici als ‘schorem’ te bestempelen.

In het parlement voelde Sir David zich als een vis in het water en zorgde hij regelmatig voor jolijt. Zo vroeg hij enkele jaren geleden toenmalig premier Theresa May om enkele plaatsgenoten te feliciteren met het winnen van het wereldkampioenschap triangel spelen. Onvermoeibaar was hij in zijn strijd voor de toekenning van stadsrechten aan Southend-on-Sea, de plaats die hij liefhad en waar hij de dood vond tijdens het helpen van mensen.

Meer over