Politie hield top justitie buiten doorvoer drugs

De politie heeft honderden tonnen soft drugs en mogelijk ook bescheiden hoeveelheden hard drugs aan criminele organisaties geleverd buiten medeweten van de top van het Openbaar Ministerie....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Dit bleek woensdag uit het verhoor door de parlementaire enquêtecommissie van de Bossche procureur-generaal R. Gonsalves. Hij is in het college van procureurs-generaal portefeuillehouder zware, georganiseerde criminaliteit. 'Dat dit op grote schaal werd toegepast, wisten wij tot voor kort niet. Het kwam voor het eerst aan de orde in de verwikkelingen rond het IRT', zei Gonsalves

Het Interregionaal Rechercheteam Noord-Holland/Utrecht werd in december 1993 opgeheven door de Amsterdamse burgemeester, hoofdofficier en korpschef, toen bleek dat een infiltrant een grote partij soft drugs mocht invoeren. Een groot deel kwam op de markt.

Minister Sorgdrager van Justitie verklaarde dinsdag in de Tweede Kamer dat de afgelopen vier jaar tussen de honderd- en vierhonderdduizend kilo drugs onder regie van de politie zijn geïmporteerd. De opzet van gecontroleerde doorlevering, volgens Gonsalves een risicovolle opsporingsmethode, is informatie te vergaren over criminele organisaties.

Inmiddels is, na ingrijpen van Sorgdrager, de richtlijn uitgegaan dat elke voorgenomen, gecontroleerde doorlevering moet worden gemeld aan het college van procureurs-generaal. Bovendien moeten zulke acties eerst worden voorgelegd aan de Centrale Toetsings Commissie (CTC) van het OM.

Gonsalves verzekerde de enquêtecommissie dat 'de leiding van het Openbaar Ministerie nu de volledige verantwoordelijkheid voor dit soort activiteiten op zich neemt'. Het is nu 'nee, tenzij'. Om toestemming te verkrijgen moet aan strikte voorwaarden worden voldaan en moet de verwachting bestaan dat de operatie op redelijke termijn tot tastbaar resultaat leidt.

'Wij kunnen ook voorwaardelijk groen licht geven; dan leggen we de zaak aan de minister voor. Zij kan akkoord gaan of besluiten dat zij zelf volledig wil toetsen of aan de voorwaarden is voldaan. Wij willen de minister in staat stellen te allen tijde de politieke verantwoordelijkheid te kunnen dragen. Maar het is niet goed alles aan de minister voor te leggen. Als eerst verantwoordelijken moeten wij de operationele beslissing nemen.'

Tot nu toe is onduidelijk of met gecontroleerde doorlevering ook hard drugs op de markt zijn gekomen. De top van het OM sluit de toelaatbaarheid van het doorlaten van hard drugs niet bij voorbaat uit. Gonsalves zei dat er in de vergadering van procureurs-generaal wel 'in het algemeen' over is gesproken. 'We hebben ons afgevraagd of zoiets zou mogen, en zo ja, in welke situaties. Het moet een grote uitzondering zijn dat je hard drugs doorlaat naar de markt. Daar moeten dan keiharde argumenten voor zijn; het mag eenmalig, alleen als het vermoeden gerechtvaardigd is dat een grote organisatie ermee gepakt kan worden.'

Gonsalves is een groot voorstander van een wettelijke regeling voor de opsporingsmethoden van de politie in het vooronderzoek, de informatieve fase waarin nog geen concrete verdachten in beeld zijn. 'De criteria moeten in de wet komen. De rechter moet ook kunnen toetsen wat in het voorbereidende onderzoek is gebeurd.'

Meer over