NIEUWSWENEN

Politie gaat uit van één dader schietpartij in Wenen; veertien arrestaties verricht

In tegenstelling tot eerdere berichten, gaat de politie in Oostenrijk uit van één dader bij de schietpartij in hoofdstad Wenen gisteravond. Wel zijn er veertien arrestaties verricht, en zijn er op achttien locaties invallen gedaan.

De aanslagpleger die door de politie werd doodgeschoten, was een 20-jarige man die eerder was veroordeeld voor betrokkenheid bij een terroristische organisatie.  Beeld AFP
De aanslagpleger die door de politie werd doodgeschoten, was een 20-jarige man die eerder was veroordeeld voor betrokkenheid bij een terroristische organisatie.Beeld AFP

Bij de aanslag, met een radicaal-islamitisch motief, in het centrum van Wenen zijn zeker vier burgerdoden gevallen. Ook liggen nog dertien mensen gewond in het ziekenhuis. Bij drie van hen is de situatie kritiek. De dader werd gedood door de politie. In totaal vielen 23 gewonden bij de aanslag.

Eerder waren er berichten over meerdere daders, maar op basis van videomateriaal is er geen reden om aan te nemen dat er meer dan één schutter actief was. Hij werd binnen negen minuten neergeschoten. Dat werd dinsdag bekend gemaakt tijdens een persconferentie. Gisteren en vandaag zijn op achttien locaties invallen gedaan.

De doodgeschoten dader was een 20-jarige IS-sympathisant met zowel een Oostenrijks als een Noord-Macedonisch paspoort. De in Wenen geboren man droeg een automatisch wapen, een geweer, een machete en een nep-bomgordel, zo maakte de Minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehmammer eerder bekend.

De man was een bekende van de politie. Hij werd in april 2019 al veroordeeld tot 22 maanden gevangenschap vanwege lidmaatschap van een terroristische organisatie en zijn plannen om naar Syrië uit te reizen om zich daar bij IS aan te sluiten. In december vorig jaar kwam hij volgens de Süddeutsche Zeitung vervroegd vrij, omdat hij nog onder het jeugdstrafrecht viel.

Dat de man bijna een jaar later een dodelijke aanslag pleegt, roept in Oostenrijk veel vragen op over de inschatting van politie, veiligheidsdiensten en justitie. Hebben de diensten een verkeerde inschatting gemaakt? Hoe kon deze man onbemerkt aan wapens komen? Zijn voormalige advocaat, Nikolaus Rast, distantieert zich in der Standard van de man en zegt dat deze daad 'destijds niet te voorzien’ was.

Maandagavond rond acht uur vonden op zes verschillende plaatsen in de binnenstad van Wenen schotenwisselingen plaats, waarbij in eerste instantie twee dodelijke slachtoffers vielen. Een dader en iemand die volgens de politie 'een passant’ was. Later overleden nog twee slachtoffers aan hun verwondingen. Een eerder bericht dat een van de agenten die de synagoge bewaakte bij de aanslag om het leven zou zijn gekomen, bleek niet te kloppen. De man is weliswaar ernstig gewond, maar buiten levensgevaar.

Een voorbijganger wordt kort na de aanslag gefouilleerd in het centrum van Wenen. Beeld AFP
Een voorbijganger wordt kort na de aanslag gefouilleerd in het centrum van Wenen.Beeld AFP

In totaal werden er volgens het Oostenrijkse persbureau APA zeventien gewonden opgenomen in verschillende hoofdstedelijke ziekenhuizen. Een aantal van hen zijn er ernstig aan toe. Eén van hen overleed vannacht aan haar verwondingen.

Het schieten met automatische wapens begon in de buurt van de grootste synagoge van de Oostenrijkse hoofdstad, de in de achttiende eeuw gebouwde ‘Stadstempel’ in de Seitenstettengasse, een smalle straat in de buurt van de Schwedenplatz. Daar, voor de Ruprechtskerk, schoot de politie een van de daders dood. ‘We hebben met een terreuraanslag te maken, met een heftigheid die we al lang in Oostenrijk niet meer hebben gezien’, zei de minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehammer tijdens een persconferentie in de nacht van maandag op dinsdag.

null Beeld

Drukker

Het was in het centrum van Wenen drukker dan op een gewone maandag, omdat het de laatste avond was voor de door de regering afgekondigde avondklok, vanaf dinsdagavond 20.00 uur. Daarmee hoopt de regering het ook in Oostenrijk weer snel om zich heen grijpende coronavirus in te dammen. Het was een zachte avond bovendien, wat de vraag open laat of de daders bewust van deze 'gelegenheid’ gebruik hebben gemaakt.

Ooggetuigen, voornamelijk gasten uit de omliggende horeca, spreken in Oostenrijkse media over de ‘misschien wel honderden schoten’ die ze hoorden. Ook zijn er onbevestigde geruchten over een explosie.

De politie heeft een van de daders doodgeschoten. Vermoedelijk één dader is nog voortvluchtig. Beeld Reuters
De politie heeft een van de daders doodgeschoten. Vermoedelijk één dader is nog voortvluchtig.Beeld Reuters

Radicaal-islamitisch motief

Ook nu vaststaat dat de dader handelde uit een radicaal islamitisch motief, is nog maar de vraag of de synagoge hun voornaamste doelwit was, en daarmee de ongeveer 15 duizend personen omvattende Joodse gemeenschap in de Oostenrijkse hoofdstad. Wel staat vast dat het schieten voor de op dat moment gesloten synagoge begon.

Bij oudere inwoners van de Oostenrijkse hoofdstad zullen daardoor onaangename herinneringen wakker worden aan de zomer van 1981. Toen doodden twee Palestijnse terroristen voor de synagoge een aantal Joodse gelovigen met handgranaten en machinegeweren.

Kanselier Kurz verzekerde op Twitter dat Oostenrijk zich nooit 'zal laten intimideren door terrorisme’ en dat de regering 'deze aanvallen met alle middelen resoluut zal bestrijden’.

Ook zijn Duitse collega Angela Merkel reageerde dinsdag met stevige bewoordingen op de aanslag. ‘De radicaal-islamitische terreur is onze gemeenschappelijke vijand. De strijd tegen deze moordenaars en hun opdrachtgevers is onze gemeenschappelijke strijd.’

N.B.: Dit bericht is voorzien van updates op dinsdagmiddag, na een persconferentie in Oostenrijk. Eerder werd gemeld dat de politie op zoek was naar nog een dader. Dit is later aangepast.

‘Zelfgeradicaliseerde’ doe-het-zelfterroristen stellen Frankrijk voor onmogelijke opgave

De Franse kranten staan sinds kort weer vol met islamisme en terreur. Waar komt deze nieuwe reeks aanslagen vandaan? En was de relatief terrorisme-luwe periode hiervóór, achteraf bezien een intermezzo? Is Frankrijk terug bij af?

Meer over