Politici zijn geen slachtoffer van Srebrenica

Nederlandse politici moeten niet voor de verleiding zwichten zichzelf als slachtoffer te zien.

Arnout Brouwers
Bosnische vrouwen herdenken de slachtoffers van Srebrenica. Beeld anp
Bosnische vrouwen herdenken de slachtoffers van Srebrenica.Beeld anp

De val van de VN-enclave Srebrenica en de daarop volgende massamoord op Bosnische moslims is bijna twintig jaar geleden en weer kondigt zich een emotioneel debat aan: over het mogelijke 'verraad' van Nederland door de grote bondgenoten, over het uitblijven van de luchtsteun, over vermeende 'voorinformatie' van westerse inlichtingendiensten over de aanval.

Joris Voorhoeve, destijds minister van Defensie, schrijft een boek en tuurt op tv, terug in Srebrenica, peinzend naar de lucht. Waar bleef de luchtsteun? Het antwoord staat niet in de wolken, maar in legio getuigenissen, rapporten en documenten. De onthullingen over 'geheime deals' (zoals de toezegging van president Chirac aan Milosevic) zijn ook al bijna twintig jaar oud. Natuurlijk is elke nieuwe of aanvullende informatie welkom, maar die moet wel gezien worden in zijn historische context.

Waarom is Voorhoeve twintig jaar na dato 'geschokt' over iets dat toen niet alleen bij politici of geheime diensten bekend was, maar bij iedereen die de dramatische ontwikkelingen in Bosnië volgde: dat de Europeanen gevangen zaten in een neutrale, tandenloze blauwhelmen-missie die hen tot speelbal maakte van de strijdende partijen en het onmogelijk maakte hard op te treden?

Blijkbaar is de kennis over die zwarte periode ook in Den Haag zodanig weggezakt dat het laatste nieuwtje al snel 'opmerkelijk' heet, in de woorden van minister van Defensie Hennis. Ook Kamerleden stortten zich erop. Opmerkelijk, inderdaad. Want veeleer dan zich 'laten naaien' door bondgenoten, heeft Nederland zichzelf in het pak genaaid door een onuitvoerbare missie op zich te nemen waar verder niet één land voor te strikken viel. En een missie die hard militair optreden jarenlang juist onmogelijk maakte.

Ons land past bescheidenheid en terughoudendheid in deze - zeker van politici. Die moeten de verleiding weerstaan zichzelf tot slachtoffer uit te roepen. Er zijn al teveel echte slachtoffers. Wat de Nederlandse bijrol betreft, inclusief hossende kroonprins: het was niet groots wat daar werd verricht. Want hoewel individuele militairen niets te verwijten valt, geldt dat niet voor de politici die ze er naar toe stuurden en voor de bataljonsleiding die enorm tekort is geschoten tijdens en na de val van de enclave.

Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve. Beeld anp
Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve.Beeld anp
Meer over