Polisario schort deelname op aan referendum Sahara

AMSTERDAM Het Polisario, de bevrijdingsbeweging van de door Marokko bezette Westelijke Sahara, staakt zijn medewerking aan het opstellen van kieslijsten voor het door de Verenigde Naties te organiseren referendum over onafhankelijkheid....

Van onze buitenlandredactie

Volgens de bevrijdingsbeweging blijft het bewind van koning Hassan massaal Marokkanen vestigen in het betwiste gebied, om zich zo zeker te stellen van een overwinning in het referendum. Bovendien protesteert de beweging hiermee tegen de voortgaande repressie door de Marokkaanse autoriteiten.

Directe aanleiding voor het besluit lijkt het proces te zijn tegen acht jonge inwoners van de Westelijke Sahara, die vorige week door een militair tribunaal tot gevangenisstraffen tussen de vijftien en twintig jaar werden veroordeeld. Zij hadden deelgenomen aan een demonstratie tegen de Marokkaanse bezetting en daarmee volgens de rechters de 'staatsveiligheid' in gevaar gebracht. Het proces tegen de acht had plaats achter gesloten deuren.

Polisario-leider Mohammed Abdelaziz zegt in zijn brief aan de Veiligheidsraad dat de massale volksverhuizing en het proces 'in flagrante tegenspraak zijn met de geest en letter van het vredesplan van de VN'. Marokko wil volgens hem honderdduizend mensen aan de kieslijsten toevoegen die met bonussen zijn verlokt zich in de Westelijke Sahara te vestigen. Het besluit blijft van kracht 'tot de geloofwaardigheid van het vredesproces is hersteld', aldus de Polisario-leider.

De ambassadeur van Marokko bij de VN, Ahmed Snoussi, zei te betreuren dat het Polisario zijn medewerking opzegt, een besluit dat volgens hem om 'propaganda-redenen' is genomen.

De Veiligheidsraad probeert al sinds 1988 een referendum te organiseren in het in 1976 door Marokko bezette gebied, een voormalige Spaanse kolonie met grote fosfaat-reserves en visrijke kustwateren. Een staakt-het-vuren tussen beide partijen in 1991 leek dat proces te bespoedigen.

De Veiligheidsraad was aanvankelijk van plan alleen de 73 duizend Saharanen te laten stemmen die in 1973 geregistreerd waren bij een door de Spanjaarden gehouden volkstelling. Volgens schattingen van het Polisario leeft de helft van deze mensen nog in het bezette gebied, terwijl de rest in door het Polisario gecontroleerde vluchtelingenkampen bij Tindouf leeft, net over de grens met Algerije.

Marokko zette echter onmiddellijk een massale volksverhuizing naar het gebied in gang van mensen die volgens Rabat tijdens de Spaanse bezetting naar Marokko waren gevlucht. De vorige secretaris-generaal van de VN, Perez de Cuellar, zwichtte voor de Marokkaanse campagne, en toonde zich bereid af te wijken van het principe om alleen de in 1973 geregistreerde inwoners te laten stemmen.

Sindsdien is het referendum keer op keer uitgesteld, de laatste maal tot januari 1996. Vooral door Amerikaanse functionarissen is scherpe kritiek geleverd op de wijze waarop Marokko de ruim driehonderd blauwhelmen van de VN in het gebied tegenwerkt en de autochtone bevolking onderdrukt. In de tussentijd boekte Marokko meerdere propaganda-overwinningen doordat overlopers van het Polisario de beweging openlijk afvielen.

De minister van Buitenlandse Zaken van het Polisario, Mohamed Ould Salek, zei vrijdag op een bijeenkomst van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (OAE) dat Marokko eerder deze maand heeft laten weten nog eens honderdduizend Marokkanen naar het gebied te gaan verhuizen. 'Wij zijn nu dichter bij oorlog dan bij vrede', zei Ould Salek.

Het Polisario wordt gesteund door Algerije, waar het geschil met Marokko een nationalistische snaar raakt die het regime en het moslim-verzet tot opmerkelijke eensgezindheid weet te brengen.

Meer over