Nieuws

Polen weigert ‘derde gender’ op ID-kaarten en lapt daarmee nieuwe Europese regel aan zijn laars

Wie in Polen een nieuwe ID-kaart aanvraagt, kan bij ‘geslacht’ kiezen uit twee opties: man of vrouw. Van een derde optie (‘geslacht onbekend’) voor non-binaire burgers wil de ultraconservatieve regering in Warschau niks weten, ook al staat die vermeld in de Europese plannen waar het land voor heeft getekend.

Een pro-lhbti-rally in Krakow. Beeld Getty Images
Een pro-lhbti-rally in Krakow.Beeld Getty Images

‘Er zijn alleen mannen en vrouwen in het Poolse juridische systeem’, aldus staatssecretaris Pawel Szefernaker (Binnenlandse Zaken) tegen dagblad Dziennik Gazeta Prawna. Europa moet zich wat hem betreft alleen met technische wetgeving bezighouden, niet met een ‘ideologische revolutie.’

Wildgroei ID-bewijzen

Op dit moment is er nog een wildgroei aan verschillende ID-bewijzen in Europa, met in totaal 86 verschillende kaarten. Twee jaar geleden besloten de lidstaten dat daar verandering in moet komen: vanaf 2 augustus van dit jaar moeten alle kaarten aan dezelfde voorwaarden voldoen. EU-burgers krijgen de keuze het geslacht onbepaald te laten. In plaats van een ‘m’ of een’ ‘v’ zal er dan een ‘x’ staan.

Rond het thema ‘gender’ hangt in Polen al langer de zweem van Brusselse bemoeienis. Soms leidt dat tot kolderieke situaties, bijvoorbeeld toen de Poolse afvaardiging in Brussel zich tegen een EU-plan over kunstmatige intelligentie keerde omdat het woord ‘gendergelijkheid’ in de tekst voorkwam.

Hetze tegen lhbti’ers

Vorig jaar al werd zittend president Andrzej Duda namens de ultraconservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) herkozen op de vleugels van een hetze tegen lhbti’ers. Hij tekende een ‘familiehandvest’ dat kinderen zou moeten beschermen tegen ‘lhbti-ideologie’, een beweging die volgens hem ‘gevaarlijker is dan het communisme.’ Tientallen Poolse gemeentes en provincies namen vergelijkbare handvesten aan, en dreigen om die reden nu EU-subsidies mis te lopen. Eén van de gemeentes die geld misliep, kreeg prompt compensatie van Warschau, waarmee de cirkel in de Europese cultuuroorlog weer rond was.

Dezelfde breuklijnen zijn zichtbaar in de controverse rond de Istanbul Conventie, een verdrag onder de paraplu van de Raad van Europa. Oorspronkelijk was dat bedoeld om huiselijk geweld tegen te gaan, maar omdat het woord ‘gender’ genoemd wordt, is Polen bang dat het een ideologisch paard van Troje binnenhaalt. De regering werkt aan een plan om zich uit de conventie terug te trekken.

Eigenzinnige regering

Of Polen echt onder de ‘x’ op de nationale ID-kaarten uit kan komen, is overigens onduidelijk. De EU-regelgeving is bindend, al zou het niet de eerste keer zijn dat de Poolse regering zijn eigen gang gaat. Het land ligt al vijf jaar overhoop met Brussel vanwege de ondermijning van de rechterlijke macht – eveneens in strijd met het Europees recht. Aleksandra Gajewska, oppositielid in het parlement namens de centrumrechtse partij Burgerplatform kondigde aan de regering desnoods voor de rechter te slepen.

Hoe het Poolse stadje Swidnik zich als eerste ‘vrij' verklaarde van ‘lhbti-ideologie.’ Op bezoek in het stadje dat een cultuuroorlog ontketende. ‘Wij Polen moeten de rest van Europa herinneren aan onze christelijke waarden.’

Meer over