Commentaar

'Poetins doofheid voor vermaningen is geen aanleiding voor optimisme'

Westerse reprimandes kunnen Poetin in Oekraïne niet intomen, schrijft Arnout brouwers in het commentaar van de Volkskrant. 'Een krachtiger signaal is gewenst.'

OPINIE - Arnout Brouwers
Obama belde zondag vanuit het Witte Huis anderhalf uur met Poetin. Beeld getty
Obama belde zondag vanuit het Witte Huis anderhalf uur met Poetin.Beeld getty

Voor zover nu bekend praten westerse leiders en president Vladimir Poetin elkaar de oren van het hoofd over de Krim en Oekraïne. Obama en Poetin? Anderhalf uur spraken ze elkaar zondag. Merkel en Poetin? Ze bellen regelmatig, waarbij ze telkens afspreken dat alles in redelijkheid wordt opgelost.

Vorige week nog, twee dagen na de vlucht van Janoekovitsj en de machtsovername in Kiev, onderstreepte Poetin tegen de bondskanselier het belang van de territoriale integriteit en stabiliteit van Oekraïne. 'Bitte, wiederholen Sie!?', zal Merkel nu denken, terwijl ze met de hoorn van de telefoon op haar bureau slaat. Want nu weten we dat juist toen Merkel met Poetin belde, de voorbereidingen voor de militaire overname van de Krim en de destabilisering van Oost-Oekraïne in volle gang waren.

De vruchteloze telefoontjes staan symbool voor de pijnlijke situatie waarin westerse landen zich bevinden: welke de-escalerende maatregelen ze ook bedenken, zoals het plan voor het sturen van waarnemers van de Organisatie van Vrede en Samenwerking in Europa (OVSE) dat de Russische OVSE-ambassadeur gisteren van tafel veegde, Poetin blijft zijn eigen machtsspel spelen.

Poetins ambities
Tot dusver gaan de ontwikkelingen op de grond dus sneller dan de 'uiterst bezorgde' westerse landen ze kunnen bespreken. Niemand weet of Poetins ambities ophouden bij de Krim, maar recente ontwikkelingen in Oost-Oekraïne doen vermoeden van niet. Volstaat de Krim om Poetins plannen met zijn Eur­aziatische Unie te verwezenlijken - als de rest van Oekraïne integreert met Europa?

Westerse landen zijn terecht huiverig voor een terugkeer van de Koude Oorlog en een nieuwe deling van het continent. Wat zou kunnen helpen (al is niets zeker) is een krachtig en verenigd signaal aan Poetin dat hem een politiek en economisch isolement wacht dat Rusland in wezen helemaal terug naar af stuurt.

Maar de EU, pas na het weekend bijeen en zoals vaak intern verdeeld over Rusland, maande Moskou gisteravond voor donderdag de-escalerende stappen te zetten - op straffe van 'mogelijke, gerichte sancties'. Poetins eerdere doofheid voor zulke vermaningen, zijn geen aanleiding voor groot optimisme. En ondertussen krijgt hij meer tijd om feiten op de grond te creëren die zich later moeilijk laten terugdraaien.

Arnout Brouwers is chef opinie van de Volkskrant.

Meer over