Nieuws

Poetin overweegt opties na afwijzing hoofdeis door VS en Navo, wel ruimte voor gesprek over ‘secundaire zaken’

Er is ‘hoop op het begin van een serieus gesprek, maar over secundaire zaken’. Dat heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov gezegd, na antwoorden van de VS en de Navo op de veiligheidseisen van Rusland. Wat betreft de hoofdzaak voor Rusland, een einde aan Navo-uitbreiding, kreeg Lavrov ‘geen positieve reactie’.

Tom Vennink
Vladimir Poetin.  Beeld via REUTERS
Vladimir Poetin.Beeld via REUTERS

Alle ogen zijn gericht op president Poetin nu de VS en de Navo na weken van oplopende spanningen in een vertrouwelijke brief hebben gereageerd op Ruslands voorstel voor een nieuwe machtsorde in Oost-Europa. De VS en de Navo zeggen twee vergaande eisen van Rusland te hebben verworpen: de Navo trekt zich niet terug uit Oost-Europese lidstaten en de deur blijft open voor voormalige Sovjet-republieken, zoals Oekraïne en Georgië, al is toetreding zeer onwaarschijnlijk op korte of middellange termijn.

Poetin houdt zich al een maand stil over de spanningen in Europa die sinds de Russische annexatie van de Krim in 2014 niet zo hoog zijn geweest. De komende dagen zal daar ook nog geen verandering in komen, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov donderdag. Hij wees erop dat de VS en de Navo ruim een maand de tijd namen voor een schriftelijke reactie. ‘Reken daarom niet onmiddellijk op een reactie van ons.’

Pauze

Ook Dmitri Kozak, Poetins plaatsvervangend stafchef en een van Ruslands belangrijkste Oekraïne-onderhandelaars, suggereerde dat er op korte termijn geen escalatie komt. Kozak zei woensdag na onderhandelingen in Parijs met Frankrijk, Duitsland en Oekraïne dat de vier landen over twee weken in Berlijn verder praten over een oplossing voor het conflict in Oost-Oekraïne, ondanks ‘verschillen in interpretatie’. Ondertussen blijft een staakt-het-vuren van kracht in Oekraïne. ‘We hebben een pauze nodig’, aldus Kozak.

Naast afwijzing van de meest ingrijpende eisen van Rusland, hebben de VS en de Navo wel duidelijk gemaakt te willen onderhandelen over andere eisen, waaronder kernwapenbeheersing en beperkingen aan militaire oefeningen. Dat meldt The New York Times op basis van bronnen betrokken bij de opstelling van de vertrouwelijke brief.

Lavrov noemt de antwoorden van de VS en de Navo ‘listig’. Hij zei donderdag dat de VS de onderhandelingen bekijken als ‘een menu, waaruit ze alleen dingen kiezen die zij lekker vinden, zonder rekening te houden met de mening van anderen’.

Formele erkenning

Ondertussen gaan er binnen het Russische establishment stemmen op om over te gaan tot actie. Verenigd Rusland, de grootste partij in het parlement, roept op tot bewapening van de twee separatistenrepublieken in Oost-Oekraïne. De Communistische Partij, die ook onder controle staat van het Kremlin, wil dat Rusland de separatistenrepublieken formeel erkent als onafhankelijke landen. Nu ontkent Rusland talloze bewijzen voor bewapening en aansturing van de separatisten.

Fjodor Loekjanov, een Russische analist op het gebied van buitenlands beleid die dicht bij president Poetin staat, verwacht dat Rusland de militaire activiteit rondom Oekraïne zal opschroeven. ‘De Russische zijde heeft de antwoorden onbevredigend genoemd en dus kunnen we een overgang verwachten naar de volgende fase, zoals beloofd was, namelijk de fase van enkele militair-technische maatregelen’, aldus Loekjanov donderdag.

Maar Poetins woordvoerder Peskov benadrukte donderdag dat er maar een persoon een beslissing zal nemen over vervolgstappen. ‘Er is tijd nodig voor analyse zodat onze president een passend standpunt kan innemen.’

Meer over