Poetin krijgt meer grip op gastoevoer EU

Rusland heeft opnieuw een overwinning geboekt in de strijd om de Europese energievoorziening. Bulgarije is over de streep getrokken om deel te nemen aan de Southstream-pijpleiding, waarmee Moskou zijn greep op de aanvoer van gas naar Europa vergroot....

Van onze correspondent Arnout Brouwers

De overeenkomst betekent een nieuwe tegenslag voor de Amerikaans-Europese plannen voor de Nabucco-pijpleiding, die Centraal-Aziatisch gas naar Europa moet aanvoeren, maar dan via een pijpleiding die niet over Russisch grondgebied loopt.

De pijpleiding moet vanuit Rusland door de Zwarte Zee naar Bulgarije gaan lopen, en vandaar verder Europa in. Het is de zuidelijke pendant van Nordstream, waar de Nederlandse Gasunie zich onlangs inkocht. Beide gaspijpleidingen zullen door zee lopen, omzeilen daarmee de traditionele doorvoerlanden en geven Rusland de maximale flexibiliteit bij de gastoevoer naar Europa.

Southstream zal door Gazprom en het Italiaanse Eni worden gebouwd en moet in 2013 in gebruik worden genomen.

Volgens critici versterkt Moskou hierdoor zijn positie tegenover doorvoerlanden en ondergraaft het projecten die zijn gericht op het verminderen van Europa’s afhankelijkheid van Rusland. Maar president Poetin ontkende vrijdag in Sofia dat het nieuwe project tegen bestaande doorvoerlanden is gericht. Hij wees op de noodzaak van nieuwe aanvoerwegen om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag. ‘De nieuwe aanvoerlijnen bevorderen veiligheid en stabiliteit en creëren nieuwe capaciteit.’

Poetin en zijn beoogde opvolger Dmitri Medvedev (tevens directeur van Gazprom) toonden zich verguld met hun succes. Bulgarije zegde ook zijn medewerking toe aan een nieuwe oliepijpleiding van de Zwarte Zee naar Griekenland en aan de bouw van een nieuwe Russische kerncentrale in het land.

Bulgarije’s medewerking aan Southstream werd pas donderdagnacht, na taaie onderhandelingen, bereikt. Bronnen in het Kremlin weten dit aan Amerikaanse druk op Bulgarije om niet met de Russen in zee te gaan. Het belangrijkste struikelblok was echter de Russische eis dat Gazprom 51 procent van het Bulgaarse deel van de pijpleiding zou bezitten. De Bulgaren prezen de inzet van president Poetin, die te elfder ure zou hebben ingestemd met de Bulgaarse eis van een 50-50 verdeling.

Het Russisch-Bulgaarse akkoord past in een trend. Lidstaten maken zich in EU-kader zorgen over de groeiende afhankelijkheid van Rusland, maar wedijveren onderling om de beste contracten met Gazprom te kunnen sluiten. Volgens analisten heeft dit het Kremlin ervan overtuigd dat de EU geen serieuze politieke machtsfactor is.

‘Het is geen geheim dat er een sterke competitie tussen Europese landen is om faciliteiten voor gastransport te bouwen’, zei Poetin in Sofia. ‘Zo kunnen deze landen immers hun politieke en economische uitstraling verhogen en inkomsten verwerven.’

Meer over