Plompe retoriek over ‘het verraad van links’

De linkse beweging is volgens journalist Carel Brendel niet alleen de weg kwijt, zij verloochent zelfs haar eigen geschiedenis. De aartsvaders van de arbeidersbeweging waren vrijdenkers, afvalligen en antiklerikalen, te beginnen met Ferdinand Domela Nieuwenhuis....

Maar als het om de islam gaat, schrijft Brendel in zijn pamflet Het verraad van links, slaat de blindheid voor de totalitaire kanten van de godsdienst toe. ‘De fellow travellers van het communisme en de verdedigers van de extremistische tak van de islam hebben één eigenschap gemeen: het goedpraten en/of bagatelliseren van onderdrukking en terreur, die wordt uitgeoefend uit naam van een groot ideaal.’

Geert Mak, succesvol schrijver van populaire geschiedenisboeken en linkse pamfletten, is in de ogen van Carel Brendel, verslaggever van het AD , het prototype van de linkse verrader. Brendel vat het Makkiaanse wereldbeeld samen in tien multiculturele geboden. Het achtste gebod luidt in de formulering van Brendel: ‘Racisme tegen minderheden is erger dan discriminatie van vrouwen; daarom knijpen we een oogje toe bij zaken als vrouwenmishandeling en eerwraak.’ Zou Mak zo diep gezonken zijn?

Brendel blijft steken in een plompe retoriek die sterk aan de Koude Oorlog doet denken. Hij shopt links en rechts in de geschiedenis van de arbeidersbeweging en het feminisme om argumenten en anekdotes op te diepen die in zijn kraam te pas komen. Hij leunt zwaar op eerder en beter werk over de politieke correctheid van links, met name op het tien jaar geleden verschenen meesterwerk Correct van Herman Vuijsje. Hij miskent de pioniersrol van Frits Bolkestein en het weekblad Elsevier op het gebied van kritiek op de islam en het minderhedenbeleid. Ten slotte negeert Brendel volkomen recent buitenlands werk (bijvoorbeeld Bruce Bawer, Claire Berlinsky) dat dezelfde boodschap als hij verkondigt, of juist het tegendeel (zoals Ian Buruma).

Dat Brendel aandacht vraagt voor de vrijzinnige wortels van het socialisme, is op zichzelf zinvol. Maar dan moet hij er wel bij vertellen dat het gebrek aan wervingskracht onder gelovige arbeiders door de toenmalige socialistenleiders als een grote mislukking werd gezien.

In die zin zijn de hedendaagse Partij van de Arbeid en GroenLinks veel succesvoller in het organiseren van gelovige moslimarbeiders. Dat succes ontlenen die partijen aan de behartiging van zowel de materiële als de culturele belangen van deze migranten.

Dat met name het laatste tot spanningen en verwarring leidt in de linkse beweging, ontkent niemand. Maar wat heeft het voor zin, zoals scherpslijper Brendel wil, om die moslimarbeiders uit de PvdA en GroenLinks te jagen?Hans Wansink

Meer over