Ploeterende popsterren

Met een ambitieus multimedia-project volgt de VPRO een jaar lang drie Nederlandse bands: Junkie XL, Dreadlock Pussy en Zea. Het rock & roll-leven is cool, maar ook hard en ondankbaar....

ARNOLD de Boer, zanger van Zea, loopt door New York.

Vandaag moet het gebeuren. Hij gaat de cd van Zea afgeven bij het alternatieve label Matador.

'Ik ga gewoon zo droog mogelijk vertellen wat ik wil', praat hij zichzelf moed in. 'Matador brengt nu techno en hip hop, terwijl ze groot zijn geworden met gitaarrock. Zea brengt het allemaal; dus wie weet.'

De Boers bezoek aan Matador eindigt in een anti-climax. Hij geeft zijn cd'tje af bij een weinig geïnteresseerde receptionist en keert terug naar zijn hotel. Mission accomplished, maar de kans dat hij er ooit nog iets van hoort, is minimaal.

Zo is het rock & roll-leven, geportretteerd in de nieuwe, multimediale VPRO-serie Op Weg naar Stadskanaal. Cool en romantisch, maar ook hard en ondankbaar. Leuren met je muziek, alles geven en niets verdienen. Nederlandse popsterren zijn vaak helden met een bijstandsinkomen.

Arnold de Boers missie naar Matador is te zien op de website 3voor12.vpro.nl/stadskanaal. De fragmenten worden begeleid door het commentaar van deskundigen. 'Het is volkomen zinloos om met je cd bij een platenmaatschappij langs te gaan', is het strenge oordeel van entertainment-advocaat Hanneke Bannink. Waarschijnlijk zal het product waar je met hart en ziel aan hebt gewerkt, op de stapel te ruimen, nooit beluisterde plaatjes belanden. 'Je moet het spelen via managers of boekingskantoren die contacten hebben met platenmaatschappijen', meent Bannink. Misschien kun je dan de magische figuur van de A & R-manager (de afkorting staat voor artists & repertoire) naar een optreden lokken. Natuurlijk circuleren in de muzikantenscene ook romantische verhalen, die de moed er een beetje in houden. Liesbeth Esselink, alias Solex, stuurde een bandje naar Matador en kreeg meteen een ticket New York terug.

In Op Weg naar Stadskanaal worden drie bands een jaar lang gevolgd: Zea, Dreadlock Pussy en Junkie XL. Zea en Dreadlock Pussy (een metal-band uit Roermond) verkeren nog in het beginstadium van hun carrière. Ze zijn ambitieus en hebben al een cd uitgebracht, maar ze zijn nog niet professioneel. Junkie XL, alias Tom Holkenborg, heeft het al gemaakt. Vooral zijn cd Saturday Teenage Kick was een groot succes. Maar Holkenborg heeft weer zijn eigen zorgen. Hij moet de Engelse markt op, maar daar hebben talloze bands zich reeds op stukgebeten.

Op Weg naar Stadskanaal is gemaakt volgens de modieuze cross-media of multi-channelgedachte, waarbij verschillende media worden ingezet om een project onder de aandacht te brengen. De website brengt elke week een nieuw 'jongensboek-achtig' filmpje over de belevenissen van de bands, in het Radio 3FM-programma Het Lek worden deskundigen geïnterviewd over de muziekindustrie, over imago, platendeals of het beste moment om een band weer op te heffen. Via sms worden de fans gewaarschuwd als er een nieuw filmpje op de site staat, of zich anderszins een interessante ontwikkeling voordoet. En als ze 0909-STDSKNL draaien, krijgen ze een nieuw liedje of een opvallende quote te horen. Het project kent ook een fysieke verschijningsvorm: vanavond verrichten Zea en Dreadlock Pussy de aftrap in de Amsterdamse Club Lek, eind december volgt een gezamenlijk slotconcert in, jawel, Stadskanaal.

'Wij geloven dat deze aanpak heel goed aansluit bij de manier waarop onze doelgroep, jongeren vanaf een jaar of vijftien, media gebruiken', zegt VPRO-programmamaakster Leonieke Daalder. Het rock & roll-bestaan wordt daarom niet belicht in een lange documentaire of op een, in sommige VPRO-kringen zo populaire, thema-avond. Op Weg naar Stadskanaal bestaat uit losse stukjes, als een mozaïek dat de gebruiker zelf mag leggen. Pas aan het einde van het project zal het materiaal waarschijnlijk gebundeld worden in een boek of een dvd.

Niet alleen vanwege de ironische naam lijkt Op Weg naar Stadskanaal een spiegelbeeld van de Veronica-Endemol-productie Starmaker. Starmaker staat voor glitter en glamour, de belofte dat je het kunt maken als de industrie jouw unieke talent maar ontdekt. Op Weg naar Stadskanaal toont de achterkant van de muziekindustrie. Spelen voor dertig man in Goes, maar dromen van een internationale doorbraak. Het is de realiteit, zegt Leonieke Daalder, maar die moet ook weer niet al te tobberig worden bekeken: 'Ik heb zelf jarenlang het geluid gedaan voor een bandje. Het blijft toch het mooiste wat er is. Met zijn allen in een busje naar Groningen en onderweg bier inslaan bij het tankstation.'

Meer over