Pleidooi Boutros voor verbod op mijnen maakt weinig kans

Secretaris-generaal Boutros Ghali van de VN heeft gisteren een emotionele oproep gedaan om de landmijnen de wereld uit te helpen....

AFP, AP, Reuter

GENEVE

Maar hoe algemeen de afschuw over landmijnen ook is (tienduizend mensen per jaar worden door mijnen gedood), volgens de VN is het een bijna onbeheersbaar probleem geworden. Vorig jaar werden 100 duizend landmijnen met geld van de internationale gemeenschap opgeruimd, maar strijdende partijen legden twee miljoen nieuwe.

Een dodelijke mijn is al voor voor een gulden of vijf te koop, terwijl het opruimen van de in de grond verstopte explosieven volgens het Internationale Comité van het Rode Kruis tussen de 300 en 1000 dollar (450 en 1500 gulden) per stuk kost. De VN schatten dat er 110 miljoen landmijnen in 65 landen onder de grond verborgen liggen. Volgens het Rode Kruis is er zeker 33 miljard dollar nodig voor een totale opruiming, die 1100 jaar werk zou vergen.

De VN proberen op de driedaagse conferentie 75 miljoen dollar bijeen te krijgen voor de bestaande mijnopruimingsprogramma's (Afghanistan, Irak, Angola, Mozambique, Cambodja en Somalië) en vier nog te beginnen (Ruanda, Georgië, Tsjaad en het voormalige Joegoslavië).

De Verenigde Staten zegden 12,5 miljoen dollar toe (de helft daarvan is voor Angola), maar Thomas McNamara, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, keerde zich tegen een direct verbod. Volgens hem is dat niet haalbaar omdat de meeste landen er niet voor voelen.

Veel landen zouden landmijnen van groot belang voor hun landsverdediging vinden. De grootste bedreiging vormen rebellen en terroristische groepen die mijnen gebruiken, vinden zij. Een meerderheid van de VN-leden wil daarom verkoop alleen aan regeringen toestaan. Alleen plastic mijnen, die niet zijn terug te vinden, zouden geheel moeten worden verboden.

De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen, Sadako Ogata, kondigde gisteren dat haar organisatie geen zaken meer zal doen met bedrijven die betrokken zijn de fabricage of verkoop van mijnen. 'Wat de legaliteit van de produktie van zulke wapens momenteel ook moge zijn, de tol de zij eisen aan levens van onschuldige mensen maakt het een misdaad tegen de mensheid.'

De VN zijn vaak aangewezen op de deskundigheid van de wapenfabrikanten bij mijnopruiming. Het programma in Mozambique kwam vorig jaar in opspraak omdat een Zuidafrikaans bedrijf was ingehuurd om zijn eigen mijnen, ooit geleverd aan het rechtse verzet Renamo, onschadelijk te maken.

Volgens Human Rights Watch worden er jaarlijks vijf miljoen landmijnen gemaakt door een honderdtal ondernemingen in vijftig landen. China, Italië en Rusland zijn de grootste producenten. In totaal 25 landen hebben een moratorium op de export van mijnen afgevaardigd, maar alleen Zweden, België en Mexico hebben zich uitgesproken voor een algemeen verbod.

Landmijnen maken nog jaren na beëindiging van een conflict slachtoffers. Naast de tienduizend doden per jaar raken nog eens twee keer zoveel burgers verminkt. Een derde van de slachtoffers bestaat uit spelende kinderen.

Meer over