PLATEN: POP

'Nieuw begin' voor..

Tracey Chapman

toch nog vertrouwd

Tracey Chapman: New Beginning.

Elektra 7559-61850-2.

Various: Tower of Song. A & M 540

259 2.

Various: Inner City Blues. The Music of Marvin Gaye. Motown 530 452-2.

Stevie Wonder: Natural Wonder. Motown 530 546-2.

Een New Beginning voor Tracey Chapman. De Amerikaanse singer/songwriter laat zich, ondanks de titel van haar nieuwe plaat, van een vertrouwde kant zien. Chapman verpakt haar betrokkenheid bij het lot van de aarde en haar bewoners in mooie, goed geproduceerde songs.

Het werk van de godfather van het singer/songwriter-genre, Leonard Cohen, werd opnieuw bewerkt door een keur van artiesten, onder wie Don Henley, Bono, Billy Joel en Suzanne Vega. Cohen is zeker niet de beste vertolker van zijn eigen werk, dat zich (net als dat van Dylan) bij uitstek leent voor cover-versies. De veelkleurigheid van de nieuwe versies op Tower of Song onderstreept nog eens hoe inspirerend Cohen als componist is.

Bono, die een van de opvallendste Cohen-covers voor zijn rekening nam (Halleluja), is ook van de partij op Inner City Blues, een cd met bewerkingen van Marvin Gayes muziek. Dit gaat hem minder goed af. Een soulzanger is hij niet, en de tekst van Save the Children klinkt in zijn uitvoering opeens klef en ongeloofwaardig. Erg goed daarentegen zijn de bijdragen van Madonna (met Massive) in I Want You, Boyz II Men (Let's Get it On ), en de sfeervolle versie van Inner City Blues van Gayes dochter Nona.

Van Stevie Wonder - op Gayes tribute-album vertegenwoordigd met Stubborn Kind of Fellow - verscheen een dubbel live-cd, met een selectie van hoogtepunten uit zijn oeuvre, zoals Superstition, Higher Ground en Pastime Paradise (de basis voor Coolio's recente nummer 1-hit Gangsta's Paradise).

Het materiaal bevestigt nog eens dat Wonders creatieve bloeitijd al ver achter hem ligt, maar dat hij met name in de jaren zeventig genoeg klassiekers op zijn naam heeft gezet om, net als Marvin Gaye, een plaats te verdienen in de galerij van de allergrootsten.

Nits: Nest. Columbia 481089.

Ruim twintig jaar geleden begon het verhaal van The Nits (tegenwoordig alleen nog maar: Nits) - tijd voor een terugblik op een carrière die de groep van zanger/gitarist Henk Hofstede steeds verder in de richting bracht van een duidelijk afgebakend eigen geluid. Popliedjes vol rechte lijnen, scherp en direct, heel Hollands .

Broken wing, een nieuw nummer in Dylan-stijl, opent de bloemlezing uit het repertoire dat de groep in de jaren tachtig tot een van de succesvolste bands van Nederland maakte. Met onder meer Nescio, In the Dutch Mountains en Sketches of Spain.

Tevens verscheen in een gelimiteerde oplage de box Nits, met daarin de cd Nest, een cd met twintig outtakes en demo's (Quest), en de verzamelde Nits-video's (Vest).

Harold Budd & Hector Zazou: Glyph. Made to Measure. MTM 37.

Het Made to Measure-label opereert in het grensgebied tussen pop en kunstmuziek. Dat levert soms platen op die wel erg vol zijn van pretenties, maar af en toe ook interessant werk. Zoals de samenwerking tussen producer Hector Zazou en pianist Harold Budd, bekend van zijn werk voor 4AD, die resulteerde in Glyph, een van de beste Made to Measure-platen die zijn verschenen.

De samenwerking pakt goed uit. Het duo vult elkaar mooi aan: de piano van Budd en de transparante produktie van Zazou maken Glyph een plaat die zowel in de 4AD-traditie past als in die van de jaren negentig-ambient.

Ondanks het grote aantal gastmuzikanten (onder anderen zangeres Liam Amber en percussionist Brendan Perry) heeft Zazou het materiaal tot een eenheid weten te smeden. Verstild, herfstig van sfeer en erg mooi. GvV

Moloko combineert

springende P-funk

met sterke melodie

Moloko. Do You Like My Tight Sweater? MCA MCD 11381.

Moloko is een duo uit Sheffield, dat in de jaren tachtig optrad onder de naam Chakk en toen was gespecialiseerd in harde elektronische dansritmen. Moloko klinkt aanmerkelijk vriendelijker en vooral humoristischer, niet in de laatste plaats door de warme stem van zangeres Roisin Murphy. Het debuut Do You Like My Tight Sweater verrast door de inventieve wijze waarop de springende, van George Clinton geleende P-funk versmelt met vloeiende melodielijnen.

Sinds Deee-Lites World Clique uit 1990 is dat niet zo speels gebeurd. Functioneel gebruik van elektronica en een zwaar pompende bas raken de essentie van funk. Maar waar veel hedendaagse funkateers zich nogal eens dreigen te verliezen in oeverloze demonstraties van virtuositeit, draait het bij Moloko altijd om de liedjes. Het openingsnummer Fun for Me, tevens de nieuwe single, is de sterkste troef op deze vrolijke feestplaat.

Waar het wat minder wordt, zijn er altijd nog de geestige teksten en titels: Where Is The What If The What Is In Why.

K's Choice. Paradise In Me. Double T Music DTM 5012112.

Het Belgische K's Choice heette tot voor kort nog The Choice. Toen het debuut van broer en zus Bettens in de Verenigde Staten onvoorzien succes had, en daar een groep met dezelfde naam bleek te bestaan, was een naamsverandering nodig. De opvolger Paradise in Me lijkt evenzeer geknipt voor de Amerikaanse college radio. Degelijke rock die herinnert aan alles van The Smashing Pumpkins tot aan Kim Deals Breeders, maar toch een eigen stem heeft: die van Sarah Bettens. Ze zingt de veelal sterke composities een tikkeltje heser dan zou moeten, waardoor de songs niet afglijden naar het wat tuttige Cranberries-stijltje. Soms zou je wensen dat ze wat brutaler werd, maar daarvan is de Amerikaanse markt weer niet gediend. Die heeft aan één Courtney Love wel even genoeg.

Wyckham Porteous. Looking For Ground. Bohemia Beat BBEA 6.

De man met gitaar die liedjes zingt is misschien nooit weggeweest uit de popmuziek, maar in 1995 is hij wel heel nadrukkelijk aanwezig. Zo leverde de singer/ songwriter Bruce Springsteen onlangs een veel indrukwekkender cd af dan hij als rocker placht te doen, terwijl Buddy Miller, Eric Taylor en Jimmy Lafave al evenzeer verrasten. De naam van Jimmy Lafave duikt weer op als producer bij Looking for Ground, het debuut van Wyckham Porteous.

Een treffende niks-aan-de-hand-produktie die veel ruimte geeft aan de bruine wat melancholieke stem van Porteous. De songs tonen Porteous als een zoekende loner in een wereld vol onbegrip. De sfeer van de plaat ligt ergens tussen de debuten van Tom Waits en Bruce Springsteen van ruim twintig jaar geleden. In de nachtelijke ballades als 3 AM en On a Quiet Night Like This komt Porteous' stem het best tot zijn recht.

Various Artists. 110 Below volume 3. Below 3cd.

Various Artists. Triphoprisy 2. Squat Recordings SQUCD2.

Coldcut. Journeys By DJ. JDJ 8.

Trip Hop is de verzamelnaam van allerlei soorten dansmuziek die gemeen hebben dat de steevast loodzware beats een traag ritme hebben. 110 Beats per minuut is het maximum, aanmerkelijk minder snel dan housemuziek, maar weer sneller dan de meeste hip hop. Het verklaart de naam van de serie 110 Below, waarvan in een jaar tijd drie delen verschenen. Het derde deel kent een op het eerste gezicht merkwaardige samenstelling. De serene ambient-klanken van Brian Eno naast het stevige gitaarwerk van - verrassend - de Urban Dance Squad. Het bijt elkaar niet, de contrasten vullen elkaar aan.

Veel obscuurder is het materiaal op Triphoprisy 2. De namen van remixers Portishead en Red Snapper moeten de consument lokken, want Junkwaffel en Leuroj zullen weinigen iets zeggen. Toch is het een uiterst avontuurlijk album. Het begint als een soundtrack bij een film noir en knalt tegen het einde met Rainchant van Leuroj, sterk verwant aan The Chemical Brothers, de speakers uit. Triphoprisy 2 geeft een goed beeld van de veelzijdigheid waarmee jong en nog onbekend talent zich begeeft in de voetsporen van Tricky en Portishead. Trage ritmen, uiterst spannende muziek.

Sommige namen keren terug op de cd die de twee jongens van het Britse Coldcut aan elkaar mixten. Vijfendertig nummers in alle denkbare hedendaagse stijlen worden aan elkaar geregen. Jungle, reggae, hip hop, elektro, soul en techno blijken ineens niet zo ver van elkaar af te staan. Een sublieme plaat die als geen andere weergeeft hoe veelzijdig de dansmuziek van de jaren negentig is. GK

Stem van Stef Bos

is als fluweel met

stukjes schuurpapier

Stef Bos: Schaduw in de Nacht. HKM 2002369.

Edwin Schimscheimer: De Brug. RB 66.112.

Met het geld dat was verbonden aan de Pall Mall Exportprijs 1993 reisde Stef Bos naar Zuid-Afrika. Op zijn nieuwste cd Schaduw in de Nacht horen we daarvan enkele resultaten. Een paar nummers hebben het opgewekte township-ritme. Dat springerige tempo is een welkome verrijking voor Bos, want zijn melodieën dreigen soms te lieflijk en te argeloos te worden. Het lijkt alsof hij de nummers alleen voor zichzelf zingt, zonder de luisteraar echt toe te willen laten.

Toch is er geen gevaar in slaap te vallen. Daarvoor is zijn stem te intrigerend, fluweel met kleine stukjes fijn schuurpapier. En hij heeft in elk nummer veel te zeggen. Over vrouwen aan de macht, over Parijs ten tijde van de Dreyfus-affaire, of over Berlijn na de val van De Muur ('En God is dakloos, want elke kerk wordt hier verbouwd tot een theater').

De teksten van Coot van Doesburgh zijn vaak te sentimenteel, ze heeft ook nog wel eens moeite clichés te vermijden. De muziek van Edwin Schimscheimer versluiert die gebreken echter behendig. De combinatie Van Doesburgh/Schimscheimer levert soft Nederpop van behoorlijk niveau op, maar spectaculair is het niet. Nadat eerder Paul de Leeuw, Ruth Jacott en Willeke Alberti nummers van dit koppel opnamen, heeft Schimscheimer nu zelf een cd volgezongen: De Brug. Het klinkt aangenaam, voor laat op de avond.

Doe Maar: Het Afscheidsconcert. D & K 86062-2.

Blf: Naakt onder de hemel. EMI 7243 8 36098 2 6.

Het afscheidsconcert van Doe Maar in De Maaspoort in Den Bosch (1984) is een document met meervoudige waarde. Ruim een decennium na die gebeurtenis is nog steeds duidelijk waarom Doe Maar de meest populaire groep van de Nederpop-hausse was. Een aanstekelijke mengeling van naïeve onbevangenheid en volwassenheid. Die wonderlijke combinatie zat zowel in de teksten, die over onbezorgd dansen

en de atoombom gingen, als in de

ska/rockmuziek.

Ook is te horen hoe schrijnend groot de afstand was geworden tussen de band en de al te jeugdige volgelingen. Massaal zingen de jongens en meisjes van tien jaar of iets ouder de jammerklacht mee van een volwassen vrouw over haar vriend: 'Je loopt je lul achterna.'

Dank zij enkele volhouders, zoals De Dijk, is de Nederpop nooit helemaal weggezakt. De Zeeuwse groep Blf heeft de ruigheid van een stevige zaalband en de finesse van een zorgvuldig opererende studioband. Zoals de stem van Huub van de Lubbe bewerkstelligt dat De Dijk geen last heeft van al te jonge fans, zo draagt de romantisch-rauwe Blf-zanger Paskal Jacobsen zorg voor een natuurlijke

selectie van de aanhang. Poëtische rock.

Roland Smeenk: Travelling On. ¿ 49,50 op postrekening 4164936, Smeenk-Waldman, Eindhoven.

In 1988 maakte Roland Smeenk met zijn band In Memoriam Generaal Heusdenbroeck het slotfeest van Cameretten tot een ware happening. In 1991 won hij met Hans Teeuwen de eerste prijs op datzelfde cabaretfestival. Precies op de Cameretten finale-avond 1992 verongelukte hij.

De kortstondige roem van het duo werd al eerder vastgelegd op de cd Heist. De muzikale geschiedenis van Roland Smeenk is nu afgerond met de dubbel cd Travelling On, samengesteld door zijn familie. Daarop staan opnamen met The Izzies voor de VPRO-radio, The Buzzboys, en nog wat bands waarin Smeenk vanaf 1979 speelde. Het is een indrukwekkende staalkaart met veel toegankelijke jazz, blues, rock en cabaret.

Representatief voor zijn brede artistieke spectrum is Woensel West met het Nevenorkest. Het is een meeslepende blues die overgaat in een venijnige beschrijving van de Eindhovense gemarginaliseerde buurt Woensel West, waar het racisme ettert en men vooral behoefte heeft aan Jantje Koopmans in de jukebox. Het nummer kwam terug in het programma met Hans Teeuwen. PvdH

Meer over