Platen die graag goed gevonden worden en platen die het gewoon zijn.

Gijsbert Kamer

Er verschijnen dezer weken veel ‘belangrijke'platen. Platen waar veel van verwacht wordt kwa verkoop en kwa reactie in de media. De nieuwe Eminem, Esmee Denters, Green Day en Grizzly Bear zijn alle vier releases waar een zeker verhaal aan vast zit. Op Eminem en Esmee kom ik later terug (als ik ze volgende week niet al weer vergeten ben, want er bleef bij een eerste beluistering niks hangen). Green Day en Grizzly Bear houden me echter al een tijdje bezig. Receptie-esthetica vond ik altijd een aardig onderdeel binnen de literatuurwetenschappen en er zou in de popmuziek ook best eens wat meer onderzoek naar gedaan worden. Graag zou ik hier het onderscheid willen maken tussen platen-die-we-graag-goed-willen-vinden en platen-die-ondanks-alles-goed-zijn. Met we bedoel ik gemakshalve maar de recensenten, programmamakers en andere smaakmakers in de media.
Neem de nieuwe Green Day. Hun vorige plaat American Idiot verscheen eind 2004. De band leek erg op z'n retour. De grote successen waren sinds Dookie (1994) eigenlijk uitgebleven. In plaats van terug te gaan naar waar Green Day goed in was: puntige, vrolijke meezingers bedenken met niks-aan-de-hand-teksten, kwam Green Day met een heus concept-album. Nummers van 7 minuten waren geen uitzondering en het was niet zomaar een concept-album maar zelfs een protest-plaat. Die ‘American Idiot' was George Bush.Eindelijk een ‘jonge' band, onder contract bij een major, die het aandurft z'n mond open te trekken. Bovendien een band die durft te experimenteren. De reacties waren aanvankelijk echter nogal zuinig. Leuk geprobeerd jongens, maar meer ook niet.
Het publiek reageerde juist wel heel enthousiast, het album zou 12 miljoen keer over de toonbank gaan en maakte van Green Day een van de ‘belangrijkste'rockbands van nu.Toen er een opvolger werd aangekondigd zag je gebeuren wat vaker gebeurt wanneer een band een vervolg-plaat uitbrengt op een aanvankelijk weinig opgemerkte maar zeer succesvolle plaat: hij werd meteen de hemel ingeschreven.Grootste voorbeeld in deze is Oasis. Hun tweede plaat (What's The Story) Morning Glory werd nogal zuinigjes ontvangen. Minder goed en gedreven dan het debuut, enzo.
Vond ik ook. Maar dankzij Wonderwall werd het wereldwijd een megasucces, en Oasis was de meest besproken band ter wereld toen in 1997 Be Here Now uitkwam. Er verschenen alleen maar vijf-sterren recensies, de superlatieven buitelden over elkaar heen. Onterecht, al deed ik ook mee in de euforie. (Overigens werd er in Nederland een stuk zuiniger gereageerd.)De nieuwe Oasis wilden ‘we'vooral erg goed vinden, want Oasis was de beste band ter wereld. Dat die niet zo goed was, daar kwamen we pas achter toen we de plaat echt goed hadden gehoord. Inmiddels heet het een mislukking, maar daar ben ik het nog altijd niet mee eens. Ik hoor nog altijd liever Be Her Now dan alle andere Oasis platen erna. Liam Gallagher zong hier voor het laatst echt ongenaakbaar.
Ik voel niet zo de behoefte de nieuwe Green Day bij wijze van inhaalslag heel goed te vinden, maar in de VS zijn met name de grote bladen eensgezind in hun loftuitingen. Logisch ook wel, want er hangt voor de bladen veel van af. Rolling Stone kan niet aan de gang blijven met de maximum waardering alleen aan Bruce, Bob en Bono te gunnen. Daar mag ook best een wat jongere naam tussen.

Vierenhalve ster kreeg de nieuwe Green Day, 1 meer dan American Idiot. De halve recensie ging niet over de nieuwe plaat maar over de vorige, iets dat me aan de meeste recensies van 21st Century Breakdown opviel. Green Day is een heel belangrijke band, dat is het statement dat vooral gemaakt wordt, daarna lees je iets over de plaat.Die is trouwens een stuk leuker dan de in mijn oren echt vreselijke American Idiot. Die ‘mini-opera's' daarvan klonken als een derivaat van The Who's A Quick One While He's Away, maar dan zonder humor. Ook het nieuwe album kent vooral aan het begin een paar draken. Maar er staan minstens 3 liedjes op die ik erg goed vind. Last Night On Earth klinkt als Oasis die de Beatles weer eens goed imiteert en Peacemaker en 21 Guns zijn sterke popsongs. Meevalller dus wel.
En Grizzly Bear? Die nieuwe plaat willen ‘we'erg goed vinden omdat ‘we'eigenlijk allemaal de eerste twee platen over het hoofd hebben gezien en Grizzly Bear zonder dat we er erg in hadden het laatste jaar is uitgegroeid tot de lieveling van vooral Amerikaanse bloggers met een grote voorliefde voor indiebands. Grizzly Bear komt uit het ultrahippe Brooklyn wat al voor ze pleit en bovendien wordt hun nieuwe album door een van de Fleet Foxes als beste plaat van dit decennium beschouwd.
Hoewel Fleet Foxes en Grizzly Bear muzikaal weinig met elkaar gemeen hebben, zie ik vaak dat Grizzly Bear ‘this year's Fleet Foxes' kan worden. Die vergelijking slaat echter nergens op. Fleet Foxes kwam vorig jaar echt uit het niets, Grizzly Bear is al een jaar of 5 bezig. Bovendien grijpt Fleet Foxes de luisteraar direct bij de strot en neigt hun muziek veel meer naar ‘roots' of Americana waar Grizzly Bear hun songs veel intellectualistischer benadert.
Meer Talk Talk dan The Band dus, dat Grizzly Bear, maar daarom niet minder mooi.Ook ik vind Veckatimest een mooie plaat, met vier prachtige nummers, twee mooie en voor de rest, vooral op ‘kant 2' een stel liedjes die maar niet beklijven. Ik heb met de plaat hetzelfde als die ene keer dat ik ze live zag: ik ben 20 minuten onder de indruk, daarna slaat de verveling toe. Ik vind veel liedjes te gekunsteld, aan alles is gedacht behalve aan een catchy ‘hook', waar Fleet Foxes juist op drijft.
Ik kan me na hun studentikoze presentatie twee weken geleden bij Jools Holland ook werkelijk niet voorstellen dat we hier te maken hebben met een band die over een jaar twee avonden achter elkaar Paradiso uitverkoopt (Fleet Foxes). De bovenzaal lijkt me passend genoeg.Maar over Grizzly Bear gaan we veel horen. Ieder half jaar is er behoefte aan een hype onder de indie-bloggers. Animal Collective hebben we gehad, Dirty Projectors is te moeilijk: Grizzly Bear klinkt ‘anders' maar niet te moelijk. Muziek om te bewonderen, maar niet om echt van te houden, denk ik vooralsnog.
Behalve platen die we graag goed willen vinden zijn er ook platen die het ondanks alles toch zijn. De nieuwe Madness lijkt me daar een mooi voorbeeld van. Tuurlijk, hartstikke leuke band, die nutty boys, zo lang ze maar oude liedjes blijven spelen. Hun hits uit de jaren tachtig behoren tot de leukste reeks singles uit de Britse popgeschiedenis, maar die platen die ze na hun uiteenvallen in 1986 bij wijze van comeback uitbrachten kunnen we maar beter snel vergeten.Vooral die Dangermen Sessions. Slappe reggaecovers, die doen smeken om de terugkeer van UB40.
Maar dan is er ineens een echte nieuwe plaat The Liberty Of Norton Folgate, en die vind ik echt geweldig. Precies de sound die me vroeger zo beviel. Melancholiek, piano-gedreven en in dat typische Madness-stijltje van The Sun And The Rain, Grey Day, en Michael Caine. De plaat gaat ook nog ergens over, maar behalve dat het een ode aan Londen zou moeten zijn, is de inhoud nog niet echt doorgedrongen. Komt nog wel, ik draai ‘m nog vaak, heel vaak, dus alle tijd. En trouwens, wat doet het er toe. Kan iemand me vertellen waar die nieuwe Grizzly Bear eigenlijk over gaat?
Grizzly Day? Green Bear? Doe mij de nieuwe Madness maar.

Meer over