Plannen voor een bomschip

Het lijkt nu tamelijk absurd, maar het idee paste indertijd naadloos in het zojuist via Hiroshima en Nagasaki begonnen atoomtijdperk....

Absurd? Er werd tussen 1957 en 1965 hoogst serieus in Californië aan gewerkt door een enthousiaste groep wetenschappers onder de naam 'Project Orion'. Maar uiteindelijk won de 'concurrentie'. Wernher von Braun zou met zijn (chemische) raketten uiteindelijk de eerste mens op de maan brengen. Dat de mannen van Project Orion zonder enige schroom mikten op Mars en verdere planeten was een eenvoudig gevolg van het feit dat een eventuele maanlanding al in een vroeg stadium aan Von Brauns afdeling was toegezegd. Het had ook te maken met de voortdurende concurrentie tussen de drie Amerikaanse legeronderdelen. Von Braun viel onder de landmacht, de mannen van het atoombomluchtschip Orion kwamen bij de luchtmacht .

Veel later zouden de Orion-mannen moeten toegeven dat ze steeds heftiger op een groot psychologisch probleem botsten. Projectleider Ted Taylor vatte het kernachtig samen: 'Mijn moeder vond Orion leuk. Maar ze moest niets van die bommen hebben.' Het was Koude Oorlog en de naam 'atoombom' had een kwade klank. Het verbod op atoomproeven in de atmosfeer van 1963 werd de doodsteek .

Inmiddels allang elders gepensioneerde Orion-medewerkers menen vandaag de dag dat het project in 1958 te ambitieus was voor de toenmalige stand van de techniek. Maar het zou in de toekomst wel degelijk kunnen worden uitgevoerd. Groot probleem was indertijd: wat doe je met de fall-out? Toen was al duidelijk dat je atoomafval niet zo maar in de ruimte kon achterlaten. Daar zou nu wellicht een oplossing voor gevonden kunnen worden.

De plannen voor het bomschip waren oorspronkelijk een rechtstreeks nevenproduct van de ontwikkeling van de eerste atoombomtest in juli 1945. Terwijl iedereen aan het afleveren van bommen door raketten dacht, kwam een briljante dwarsdenker op het idee een raket door bommen te laten afleveren. De autoriteiten in Washington wisten jarenlang niet goed wat ze ermee aan moesten. Degenen die het een krankzinnig project vonden, durfden geen nee te zeggen. Maar autoriteiten die vonden dat er wel wat in zat, durfden nooit volmondig ja te zeggen.

Hoe zag Orion eruit? Een eivormig gevaarte, zo hoog als een gebouw met twintig verdiepingen. De eerste tweehonderd explosies, met intervallen van een halve seconde, zouden het luchtschip een kleine veertig kilometer de ruimte moeten inschieten. Daarna zouden nieuwe explosies het schip op koers moeten brengen en houden. Deze atoomontploffinkjes zouden, in theorie althans, veel meer energie afgeven dan de chemische raketten van Von Braun c.s.

George Dyson, zoon van een der leiders van het Orion-project, heeft het afgeblazen avontuur met veel liefde voor detail opgeschreven. De deelnemers die nog in leven zijn en hun verhaal - minus de nog altijd geheime gedeelten - hier kwijt kunnen, blijken nog steeds enthousiast over hét avontuur van hun leven dat slechts zeven jaar duurde.

FOTO AP

Meer over