Planeet Uranus laat zich heel eventjes in zijn ringen kijken

Nederlandse astronomen zijn de wereld rond gereisd om de planeet Uranus van opzij te bekijken...

Sterrenkundigen hebben er jaren naar uitgekeken. Vandaag is het zo ver: vanaf de aarde is de planeet Uranus precies van opzij te zien. De Nederlandse planeetonderzoeksters Imke de Pater en Daphne Stam zijn naar grote sterrenwachten in Hawaii en Chili afgereisd om het unieke verschijnsel waar te nemen.

Uranus werd in 1781 ontdekt door de Engelse astronoom William Herschel. Al snel bleek dat de verre planeet min of meer ‘op zijn zij’ ligt. Tijdens zijn 84 jaar durende omloop om de zon kijken we vanaf de aarde soms tegen de Noordpool en soms tegen de Zuidpool aan.

Maar twee keer per omloop zien we de planeet en zijn manen- en ringenstelsel precies van opzij. Voor het laatst gebeurde dat in 1965, maar toen waren de smalle, donkere ringen van Uranus nog niet ontdekt, en waren telescopen niet krachtig genoeg voor gedetailleerd onderzoek.

‘Het is een mooie gelegenheid om de ringen onder een hoek te zien waaronder je ze anders nooit te zien krijgt’, aldus planeetonderzoekster Daphne Stam van het SRON Netherlands Institute for Space Research in Utrecht enkele weken voor haar vertrek naar Chili. ‘Je kunt dan informatie krijgen over de dikte van de ringen en de samenstelling en grootte van de deeltjes.’

Volgens Imke de Pater, verbonden aan de Universiteit van Californië in Berkeley en medeontdekker van enkele dunne Uranusringen, is de heldere Epsilon-ring de afgelopen maanden al veel donkerder geworden, wat wijst op de aanwezigheid van grote ringdeeltjes.

Stam: ‘Om zo veel mogelijk van het verschijnsel waar te nemen, gaat Imke op de Keck-telescoop op Hawaii zitten en ik op de Very Large Telescope in Chili. Als Uranus in Chili ondergaat, kan er vanaf Hawaii nog verder worden waargenomen.’ Na vandaag duurt het tot 2049 voordat Uranus zich weer van opzij laat bewonderen.

Meer over