Piraten zijn al 10 jaar even geliefd als gehaat

De omstreden netwerksite The Pirate Bay bestaat een decennium. De Zweedse nachtmerrie voor de muziekindustrie overleefde in die tijd rechtszaken en celstraffen voor de oprichters.

Hoeveel twintigers en dertigers kunnen zeggen dat ze medeverantwoordelijk zijn voor de oprichting van politieke partijen, voor vier maanden celstraf voor de kleinzoon van de oprichter van Wasabröd én voor de ondergang van de Free Record Shop?

De Zweden Gottfrid Svartholm (28), Peter Sunde (34) en Fredrik Neij (35) kunnen dat. Het vehikel dat de mannen wereldfaam bracht, vierde zaterdag zijn tienjarig bestaan met een concert in Stockholm: The Pirate Bay.

The Pirate Bay is de bekendste index van digitale films, tv-series, liedjes, pornofoto's, computerprogramma's en e-boeken die grotendeels illegaal worden gedeeld op internet. Het is een onlinecatalogus van bestanden die worden aangeboden op een peer-to-peernetwerk.

Daarbij downloaden gebruikers niet de laatste aflevering van bijvoorbeeld Breaking Bad van een centrale server, ze halen die in stukjes en beetjes binnen van een netwerk dat spontaan ontstaat door mensen die op dat moment Walter White's jongste avonturen uploaden en downloaden.

Op een doorsneedag worden zo'n 4,7 miljoen bestanden rondgepompt op dit p2p-netwerk door 32 miljoen internetters. De muziekindustrie noemt The Pirate Bay medeschuldig aan de wereldwijde daling van de platenverkopen - van 27,8 miljard euro in 2000 naar 12,5 miljard in 2012. Indirect is aan The Pirate Bay ook het bankroet te danken van de muziekwinkelketen van Hans Breukhoven.

De Zweedse index overleefde tien jaar van rechtszaken. De drie oprichters verdwenen in 2010 voor korte tijd achter de tralies. Dat overkwam ook hun eerste financier, Carl Lundström, de 53-jarige kleinzoon van Karl Edvard Lundström, de man die in 1934 aan de wieg stond van het bekendste merk knäckebröd.

De vier kregen een boete opgelegd van 46 miljoen kronen - ruim 7 miljoen euro. Alleen Svartholm zit nog vast. In juni werd de computerexpert tot nog eens twee jaar veroordeeld vanwege zijn betrokkenheid bij de diefstal van de gegevens van miljoenen Zweedse belastingbetalers.

De amusementsindustrie ging niet alleen achter de oprichters aan. De website werd verboden dankzij vonnissen tegen providers in het thuisland Zweden, België, Denemarken, Finland, India, Duitsland, Ierland, Italië, Maleisië, het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

Wie hier een van de webadressen van The Pirate Bay intikt, wordt begroet met de mededeling dat de toegang is afgesloten op last van de rechter. Het is de eerste en zover bekend enige buitenlandse site die door zo'n blokkade is getroffen. Xs4all en Ziggo hebben hoger beroep aangetekend.

De blokkade is eenvoudig te omzeilen. Het afgelopen jaar hebben sympathisanten tientallen proxy's opgezet, die gebruikers via een omweg naar de website brengen. Ook tegen deze digitale doorgeefluiken zijn film- en platenmaatschappijen in het geweer gekomen.

Het is onduidelijk of de oprichters nog bemoeienis hebben met The Pirate Bay. Bij het tienjarig bestaan verscheen een blogbericht van de huidige beheerders: 'Kijk nou, we hebben het gehaald. Een decennium van agressie, repressie en leedvermaak. We hadden niet gedacht dat we het zouden halen. Niet vanwege de politie, de maffia of corrupte politici. Maar we dachten dat we ooit te oud zouden worden voor dit gedoe.'

Dat 'gedoe' leidde tot een debat over de vrijheid van informatie en internet en tot de oprichting van piratenpartijen in veertien landen. De Nederlandse Piratenpartij haalde tot twee keer de kiesdrempel niet, maar hun IJslandse lotgenoten scoorden in april drie zetels in het parlement. De Duitse piratenpartij heeft bijna 250 vertegenwoordigers in regionale en gemeentelijke besturen.

Schrijver Gary Marshall van de website Techradar velt een hard oordeel over tien jaar The Pirate Bay: 'De blokkade zal piraten niet tegenhouden - alles behalve - maar het is wel het begin van iets zeer zorgwekkends.' De vonnissen hebben volgens hem de deur op een kier gezet naar meer censuur op internet. Daarmee bereikt The Pirate Bay het tegenovergestelde van wat ooit werd beoogd.

Stichting Brein heeft het afgelopen jaar honderd proxywebsites voor The Pirate Bay uit de lucht gehaald. Een proxy is een digitale sluipweg die internetters via een omweg naar geblokkeerde websites leidt. Sympathisanten begonnen deze 'doorgeefluiken' op te zetten toen de rechter providers beval de toegang tot The Pirate Bay te blokkeren.

Brein is de particuliere opsporingsdienst van de Nederlandse film- en platenmaatschappijen. 'We treden tegen zulke websites op zodra ze ertoe doen', zegt directeur Tim Kuik van Brein. De meeste proxy's stoppen als Brein met maatregelen dreigt, maar niet iedereen geeft zo snel op. Zo kreeg de eigenaar van het webadres Kuiken.co vorig jaar zomer het bevel van de rechter zijn activiteiten te staken, maar de proxy is nog steeds actief. Dit ondanks een dwangsom die inmiddels ongeveer 200 duizend euro zou belopen.

De providers maken zich intussen op voor het hoger beroep tegen het blokkadevonnis. Xs4all en Ziggo zullen 19 september hun zaak bij de rechter verdedigen; KPN, UPC en andere partijen doen dat in november dit jaar.

Opsporingsdienst sluit honderd sluipwegen

undefined

Meer over