Pinochets beul verdedigde misdaden tot zijn laatste snik

Manuel Contreras was het gezicht van de zwartste periode van Chili. Linkse dissidenten uitroeien was zijn doel.

Manuel Contreras in 2005 voor Tribunal Palace, waar hij tien jaar daarvoor veroordeeld werd voor meerdere schendingen van de rechten van de mens. Beeld EPA
Manuel Contreras in 2005 voor Tribunal Palace, waar hij tien jaar daarvoor veroordeeld werd voor meerdere schendingen van de rechten van de mens.Beeld EPA

De beul van Chili is dood. Vrijdagnacht stierf Manuel Contreras op 86-jarige leeftijd aan darmkanker. De militair was de rechterhand van dictator Augusto Pinochet en liet tienduizenden Chilenen op wrede wijze martelen of vermoorden.

Nadat Pinochet in 1973 de macht greep, kreeg Contreras een sleutelpositie als hoofd van geheime dienst Dina. De vier jaar dat hij die taak vervulde, vormen de zwartste periode uit de Chileense geschiedenis. Razzia's en moordpartijen waren aan de orde van de dag, en gevangenen kregen elektrische schokken op hun geslachtsdelen in pogingen hen aan de praat te krijgen.

Contreras was ook het brein achter Operatie Condor, een geheime samenwerking tussen de dictatoriale regimes in Zuid-Amerika met als doel linkse dissidenten op te sporen en uit te roeien.

Erfenis

25 jaar na de terugkeer van de democratie, neemt Chili onder leiding van de socialistische president Bachelet concrete stappen om met de erfenis van Pinochet af te rekenen (+).

Berouw

Berouw heeft hij nooit getoond. Integendeel, tot zijn laatste snik verdedigde Contreras zijn werk. 'Wij hebben het land vrij gemaakt van terrorisme', zei hij vol trots. 'Daarmee hebben we het Chileense volk een dienst bewezen.'

De rechter zag dat anders. Sinds 1995 zat Contreras vast, veroordeeld tot ruim vijf eeuwen gevangenisstraf wegens schendingen van de mensenrechten.

De sadistische inborst van Contreras was al op jonge leeftijd zichtbaar. Op 15-jarige leeftijd ging hij naar de militaire academie waar hij van zijn docenten de taak kreeg andere leerlingen discipline bij te brengen. 'Hij duwde onze hoofden in de wc en trok dan door, vertelde oud-studiegenoot Alejandro Barros jaren later. 'Of hij stopte een tuinslang in onze mond en draaide de kraan vol open.'

Bevelen

In 1960 ging Contreras naar de Oorlogsacademie waar hij les kreeg van Pinochet. De mannen deelden een diepe afkeer van de marxistische wind die op het continent waaide, en raakten bevriend.

Pinochet gaf na zijn arrestatie zijn ondergeschikten de schuld van de mensenrechtenschendingen tijdens zijn regime. Contreras verzekerde echter dat hij zijn baas nauwkeurig op de hoogte had gehouden. 'Ik volgde zijn bevelen op en dat deed ik goed.' De mannen raakten nog tijdens de dictatuur gebrouilleerd.

Contreras zag de dood met een gerust geweten tegemoet. 'Ik weet zeker dat ik naar de hemel ga', aldus de militair. 'Maar ik weet niet of ik Pinochet daar zal aantreffen.'

Meer over