'Pinochet is in Chili onaantastbaar'

'PINOCHET heeft recht op een eerlijk proces en dat zal hij thuis nooit krijgen. De Chileense justitie zal Pinochet niet veroordelen, omdat hij onaantastbaar is en de rechters partijdig zijn.'..

Fabiola Letelier, zus van de in 1976 door Pinochets geheime dienst vermoorde Chileense ex-minister Orlando Letelier, hoopt dan ook dat de Britse regering hem aan Spanje uitlevert. 'Daar is justitie wel onafhankelijk.'

De mensenrechtenactiviste en advocate kan haar woede nauwelijks onderdrukken, als ze tekeer gaat tegen de 'onaanvaardbare en laffe' opstelling van de Chileense coalitieregering. Diverse ministers proberen Londen te overreden Pinochet terug te laten keren naar Chili opdat hij daar wordt berecht. 'Als de regering zegt dat Pinochet in Chili voor de rechter zal verschijnen, is dat één grote leugen. Toen de democratische partijen het eind jaren tachtig op een akkoordje gooiden met het militaire regime, hebben ze beloofd Pinochet niet te vervolgen.'

Orlando Letelier was minister van Buitenlandse Zaken en van Defensie in het kabinet van Salvador Allende. Hij werd op de dag van de staatsgreep in 1973 opgepakt en als gevangene 'S26' in een concentratiekamp in het zuidelijkste puntje van Chili opgesloten. Na ruim een jaar kwam hij onder grote internationale druk vrij. Toen hij een wereldwijde anti-Pinochetcampagne begon, werd hij in 1976 door de DINA, de geheime dienst van Pinochet, in Washington vermoord.

De opdrachtgever van de moord, generaal Contreras, is na tien jaar procederen tot zes jaar gevangenissstraf veroordeeld. 'De werkelijke moordenaar van mijn broer was generaal Pinochet. Daar zijn bewijzen voor. De DINA deed niets zonder zijn instemming. Maar Pinochet is onaantastbaar. Als hij voor de rechter in Chili zou verschijnen, zou hij onmiddellijk worden vrijgelaten op basis van zijn parlementaire immuniteit.

'Als de zaak bij het Hof van Beroep voorkomt, zal de rechter zichzelf incompetent verklaren, omdat Pinochet nog steeds militair is. De zaak verhuist vervolgens naar een militaire rechtbank en die zal Pinochet nooit veroordelen.'

Fabiola Letelier is voorzitster van de mensenrechtenorganisatie Codepu. Ze heeft geen enkel vertrouwen in de Concertatión, de Chileens coalitieregering. 'Deze regering verdedigt Pinochet, omdat de christen-democraten en sociaal-democraten in 1989 een akkoord het de militairen en de andere rechtse krachten hebben gesloten. Ze verschuilen zich achter de anti-democratische grondwet van Pinochet, waarmee ze zelf hebben ingestemd.'

De eerste democratisch gekozen regering na de dictatuur, het kabinet-Aylwin, trad in 1989 aan met diverse beloften. De grondwet zou worden gedemocratiseerd en de amnestiewet afgeschaft.

Volgens Fabiola Letelier is daar niets van terecht gekomen. 'De politieke wil ontbreekt. Deze regering is zwak, blokkeert het democratiseringsproces en vindt het wel best zo want nu kunnen ze in alle rust doorgaan met het neo-liberale beleid van Pinochet.'

Volgens Fabiola Letelier is er maar één mogelijkheid om een einde te maken aan de straffeloosheid en de 'constante' druk die de militairen op de burgerregering uitoefenen.

'De parlementaire weg leidt tot niets, omdat de coalitiepartners laf zijn en de Pinochetaanhangers de Senaat domineren. De bevolking moet zichzelf mobiliseren. De Chilenen moeten een vreedzame campagne beginnen om een referendum over de grondwet af te dwingen. In de jaren tachtig kregen we door de straat op te gaan en te staken Pinochet weg. Nu moeten we de politici op dezelfde manier dwingen Chili een echt democratisch land te maken. De overgang naar de democratie, die zogenaamd in 1989 begon, begint nu pas echt. Dat hebben we te danken aan de aanhouding van Pinochet. Die kans moeten de Chilenen optimaal benutten'.

Art van Iperen

Meer over