Piloten willen meldpunt voor psychische problemen

Piloten moeten psychische problemen van zichzelf of van collega's kunnen melden bij een onafhankelijke stichting zoals de Anti Skid Group (ASG). Daarvoor pleit de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV).

Jeroen Visser
Luchtfoto van een vliegtuig op Schiphol. Beeld ANP
Luchtfoto van een vliegtuig op Schiphol.Beeld ANP

Bij stichting ASG kan het luchtvaartpersoneel nu problemen melden met alcohol, drugs of medicijnen. De stichting probeert problemen in een vroeg stadium te identificeren en piloten passende hulp te bieden. De overheid steunt ASG omdat de stichting met het werk bijdraagt aan de vliegveiligheid.

De luchtvaartsector denkt na over strengere controle op de psychische gesteldheid van piloten na de ramp met een toestel van Germanwings in maart van dit jaar. Co-piloot Andreas Lubitz liet toen een Airbus A320 met opzet neerstorten. 149 passagiers kwamen daarbij om het leven. Lubitz was depressief en leed aan psychische stoornissen.

Volgens VNV-bestuurder Otjan de Bruijn is de sector erbij gebaat als piloten met psychische problemen of hun collega's bij een meldpunt terechtkunnen. 'Dat heeft veel meer effect dan extra psychische keuringen. We zijn al de meest gekeurde beroepsgroep.'

Denktank

Volgens de Bruijn werkt een stichting zoals ASG omdat ze werknemers wil helpen en niet straffen. 'Collega's en familieleden voelen zich vrij om psychische problemen te melden omdat ze weten dat de piloot niet meteen op straat komt te staan.'

Een denktank, geleid door de Europese luchtvaartwaakhond EASA, pleitte vrijdag voor een Europese 'aeromedische databank' waarin wordt bijgehouden waar en wanneer piloten medisch zijn gekeurd en of ze geschikt zijn bevonden om te vliegen. 'Geen slecht voorstel', zegt De Bruijn van de VNV. 'Zo voorkom je dat iemand met een aandoening die niet makkelijk te traceren is, na een afwijzing in een ander land wel door de medische keuring komt.'

Andreas Lubitz ging in de maand voor de ramp zeven keer naar de dokter, waarvan drie keer naar een psychiater. Sommige artsen die hij raadpleegde, vonden dat hij niet geschikt was om te vliegen, maar vanwege het strenge medisch beroepsgeheim in Duitsland stelden zij diens werkgever niet op de hoogte.

Cockpit

De EASA bepleitte vrijdag ook dat nieuwe piloten een psychologisch onderzoek ondergaan voor ze de cockpit in mogen. Ook moeten vliegtuigmaatschappijen steekproefsgewijs controleren op het gebruik van alcohol en drugs. Volgens VNV-bestuurder De Bruijn is dit niet de oplossing. 'Als je incidenten in de toekomst wilt voorkomen, moet je niet meer testen, maar meer begeleiden.'

Een voorstel van D66 om de werkzaamheden van stichting ASG uit te breiden, werd in juni door de Tweede Kamer aangenomen. Volgens Kamerlid Wassila Hachchi is de motie 'een eerste stap om het testen van de psychologische gesteldheid van piloten wettelijk te verankeren'.

Staatsecretaris Mansveld moet van de Kamer ook het aantal aan ASG verbonden vliegtuigmaatschappijen uitbreiden. Nu zijn alleen de vliegers van KLM eraan verbonden. De ASG is druk bezig het aantal vliegmaatschappijen uit te breiden. Volgens een woordvoerder zal de staatssecretaris na de zomer aan de Kamer rapporteren.

Eerst wetgeving

ASG-voorzitter en piloot Ruud Hijmans bevestigt dat Mansveld de stichting heeft gevraagd of uitbreiding van de taken mogelijk is. Volgens Hijmans is de stichting 'niet onwelwillend', maar zijn er een aantal flinke hobbels te nemen. 'Voor het gebruik van alcohol en drugs is wettelijk vastgelegd wat wel en niet mag. Dat is bij de psychische gesteldheid niet zo. Er is dus eerst wetgeving nodig, zodat er strakke regels zijn.' Ook voorziet hij dat meldingen over psychische problemen veel minder concreet zijn dan die over alcohol- of drugsgebruik.

In Nederland ziet de Inspectie Leefomgeving en Transport toe op de kwaliteit van medische keuringen. Vorige week werden honderd medische certificaten van keuringsbedrijf European Aviation Medical Center (EAMC) ongeldig verklaard, onder meer omdat het bedrijf zonder gecertificeerde arts werkte. 66 professionele verkeersvliegers mogen niet vliegen totdat ze opnieuw gekeurd zijn. De opsporingsdienst van de Inspectie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen tegen EAMC.

Meer over