Nieuws

Piloten willen af van lening voor brevet die ABN Amro ‘nooit had mogen verstrekken’

Acht jaar nadat ze er voor het eerst mee dreigden, slepen meer dan zestig piloten ABN AMRO voor de rechter. Ze willen van de leningen af die ze afsloten om piloot te kunnen worden.

Studenten in 2009 aan het inmiddels failliete Stella Aviation Academy. Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen
Studenten in 2009 aan het inmiddels failliete Stella Aviation Academy.Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Volgens hun advocaat, Frank Olberts, zijn de leningen van vaak meer dan 120 duizend euro ‘onrechtmatig verstrekt’. Hij verwijt de bank ‘onvoldoende of zelfs onjuiste informatie’ te hebben verstrekt aan de aspirant-verkeersvliegers over hun kansen op een carrière in de cockpit. ABN AMRO heeft zich in zijn ogen schuldig gemaakt aan overcreditering, door veel te hoge bedragen te lenen aan klanten dan hun inkomen rechtvaardigde. De bank heeft zijn zorgplicht verzaakt, aldus de advocaat.

In de meeste gevallen gaat het om piloten die in 2007 en daarna aan een opleiding begonnen. Toen in 2008 de kredietcrisis losbarstte, liep de luchtvaart enorme klappen op en was er voor veel aanstormende piloten geen werk. ‘De luchtvaart is per definitie een sector die meebeweegt met de conjunctuur’, erkent Olberts. ‘Maar daar dien je als bank rekening mee te houden en je cliënten ook op te wijzen.’

Kleine lettertjes

Vragen die aspirant-piloten stelden over hun toekomstperspectieven werden weggewuifd door de bank, aldus de advocaat. ‘Ze kregen te horen dat ze zich geen zorgen meer hoefden te maken, en dat de enige keuze in het leven waarvoor ze stonden de vraag was of ze een Mercedes of een BMW moesten kopen.’ Wie wel de kleine lettertjes wilde lezen, ‘moest dat maar even op de gang doen’.

Olberts zegt dat ABN AMRO in de afgelopen jaren wel betalingsregelingen heeft getroffen, maar dat die slechts het tempo veranderen waarin de lening moet worden afgelost. ‘De schuld blijft staan, in sommige gevallen misschien wel 25 tot 30 jaar.’

De piloten konden zich via hun vliegschool tegen betaling aansluiten bij een garantiefonds, dat in elk geval de rente aan de bank zou betalen voor het geval ze niet aan de bak zouden kunnen komen. Bovenop de opleidingskosten van 100 duizend euro kwam dan een tweede lening van 50 duizend.

In een geval, bij Stella Aviation Academy in Teuge, ging dat garantiefonds over de kop toen er meer aanvragen kwamen dan er geld was om de rente te betalen. De vliegschool verloor een rechtszaak tegen ABN AMRO om een verruiming van de financiering. Stella ging in 2014 failliet, het garantiefonds viel een jaar later om.

De stekker eruit

Advocaat Olberts denkt een zaak te hebben tegen de bank op basis van jurisprudentie. De afgelopen jaren hebben klanten van banken met succes betalingsregelingen afgedwongen omdat rechters tot het oordeel kwamen dat banken zich schuldig hadden gemaakt aan overcreditering.

‘Soms kregen klagers dan maar een deel van de betaalde rente terug, omdat ze toch deels van de lening hadden geprofiteerd’, legt Olberts uit. ‘Maar sommige piloten hebben helemaal niets meer aan hun brevet. Ze kunnen dat alleen nog inlijsten. Dan kun je je afvragen of ze van hun opleiding hebben geprofiteerd.’ Ook piloten die wel werk hebben gevonden, kunnen volgens hem niet altijd voldoen aan hun betalingsverplichtingen.

In 2016 trok ABN Amro de stekker uit zijn zogeheten ‘pilotendesk’, die leningen verstrekte aan aspirant-vliegeniers. Een jaar later werd dat besluit weer teruggedraaid na overleg met KLM, die zich garant stelde voor de leningen. Inmiddels zou ABN AMRO weer twijfelen over het voortzetten van de financiering van opleidingen bij de KLM Flight Academy (KFA) op vliegveld Eelde. ‘Ze hebben niet gezegd dat ze de stekker eruit trekken, maar verder verwijs ik naar ABN AMRO’, verklaarde directeur Bart de Vries van de KFA eind vorige maand tegen RTV Drenthe.

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) is niet bij de rechtszaak betrokken. ‘Deze rechtszaak betreft een individuele zaak. We maken ons wel zorgen over de impact van de grote studieschuld op jonge piloten in tijden van crisis op de arbeidsmarkt.’

MEER LEZEN?

Iets minder dan tweederde van de piloten zou opnieuw kiezen voor het vak, de rest heeft spijt van zijn beroepskeuze. Dat blijkt uit een wereldwijde peiling onder 2.600 piloten. Iets minder dan de helft raadt jongeren aan een ander beroep te kiezen.

Piloot worden - voor menigeen is er niets mooiers denkbaar. Maar ABN Amro, de laatste bank die de studie van anderhalve ton nog financierde, hield daar in 2016 mee op. De kans op werk - en terugbetaling - is te gering. Wordt vliegen een baan voor de elite? Is het ‘mayday’ voor een jongensdroom?

Meer over