Nieuwsbreak

Pieter Omtzigt: 'Dit is de facto een invasie van Oekraïne'

Duizend Russische militairen zijn actief in het oosten van Oekraïne, CDA-leider Sybrand Buma wil een landbouwsector die zelfvoorzienend wordt en wetenschappers willen nare herinneringen omzetten in fijne herinneringen. Wat vindt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt van het nieuws van de dag?

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Beeld anp
CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.Beeld anp

De rebellen hebben voor het eerst toegegeven dat Russische soldaten met hen meevechten. Groot nieuws?
'Ik ben de hele ochtend bezig geweest met Kamervragen over de situatie in Oekraïne. Dit verandert de crisis grondig. Als de Russen met duizenden soldaten de grens zijn overgegaan, betekent dat dat het Oekraïne-beleid tot nu toe gefaald heeft. De EU-leiders moeten het zaterdag in Brussel dan ook niet over de banencarrousel voor politici hebben, maar over Oekraïne.'

Wat gaat er mis met het beleid tot nu toe?
'Omdat de Fransen nog een wapendeal hebben lopen met Rusland, zijn de afgekondigde sancties niet streng genoeg. Op dit moment worden Russische matrozen in Frankrijk getraind om straks op de hypermoderne marineschepen te werken die Rusland van de Fransen koopt. Daar moeten ze in Moskou vast ook wel een beetje om lachen. Het hele doel van de EU was een einde maken aan de gevechten, maar dat gebeurt niet. De gevechten breiden zich uit en het aantal burgerslachtoffers neemt toe. Dit is de facto een invasie op Oekraïens grondgebied. Dit is zeer gevaarlijk voor de Europese vrede.'

Wat moet er volgens u dan gebeuren?
'Vanavond moet de VN-Veiligheidsraad bijeen worden geroepen zodat de actie van Rusland in ieder geval met 14 stemmen tegen 1 veroordeeld kan worden en de invasie als illegitiem te boek komt te staan. We moeten aan alle kanten duidelijk maken dat dit niet kan. En als Europa Oekraïne actiever moet ondersteunen dan moeten we dat bekijken. We kunnen in ieder geval niet langer wegkijken.'

Een nieuw graf niet ver van de Russische militaire basis in Pskov. Sommige omwonenden geloven dat hier Russische soldaten zijn begraven die zijn omgekomen in Oekraïne. Beeld reuters
Een nieuw graf niet ver van de Russische militaire basis in Pskov. Sommige omwonenden geloven dat hier Russische soldaten zijn begraven die zijn omgekomen in Oekraïne.Beeld reuters

Volgens insiders wordt de onervaren Italiaanse minister Federica Mogherini (41) de nieuwe EU-buitenlandchef. Wat vindt u daarvan?
'Ik ken haar onvoldoende, maar dat zegt op zichzelf al wat. Ik kan haar niet goed inschatten, dat zeg ik eerlijk. Ik heb ook gezien dat de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt kandidaat is, dat lijkt me ook een goeie. Het moet iemand zijn met gezag. De huidige Hoge Vertegenwoordiger Ashton heeft de afgelopen maanden opzichtig gefaald. Het is de EU niet gelukt een eenduidig geluid te laten horen, bijvoorbeeld in de strijd tegen de Islamitische Staat (IS). We hebben iemand nodig die het buitenlandbeleid eens stevig gaat coördineren. Iemand die de gave heeft een eenheid te smeden. Ja, dat is lastig in Europa, maar daarmee niet minder belangrijk.'

Iets heel anders. Wetenschappers claimen op basis van experimenten met muizen dat ze van een angstige herinnering een fijne herinnering kunnen maken. Welke nare herinnering zou u willen vervangen?
'Angstige ervaringen kunnen je ook sterker maken. Dan heb ik het natuurlijk niet over iemand met een angstpsychose, maar voor de meeste mensen is het gewoon een onderdeel van je leven. Er schiet me niet een nare herinnering te binnen waar ik vanaf zou willen. Dat vind ik ook niet zo erg.'

Wat vindt u van dit soort experimenten met dieren?
'Ik ben blij dat etnische commissies hierover oordelen. We fungeren als Tweede Kamer soms teveel als begeleiding van die ethische commissies. We moeten ons niet uitlaten over dat soort individuele gevallen, net zo min als een individuele mishandelingszaak of een moord in de Kamer besproken wordt. Ik erger me er wel eens aan dat we tijd besteden aan iets als een walvisprotocol. Dat doet me aan de Middeleeuwen denken; als er een walvis aanspoelde kon de eindtijd niet ver weg zijn. De huidige reflex lijkt daarop. Het is terecht dat we de walvis zijn gaan zien als beschermd diersoort, maar het is vervelend dat we het zo vaak over dierenbescherming hebben in de Kamer. Dat terwijl mijn aanvraag voor een debat over IS en ons internationaal beleid al drie keer is afgewezen.'

Federica Mogherini. Beeld epa
Federica Mogherini.Beeld epa

Over internationaal beleid schreef uw partijleider vandaag een brief in de Volkskrant. Hij schreef dat Nederland voor voedsel zelfvoorzienend moet worden. Minister Kamp (Economische Zaken) noemde dit vanmiddag 'een onbegrijpelijk verhaal'.
'De vraag die Buma opwerpt is wat we moeten doen als we als Europees blok dusdanig afhankelijk zijn van andere landen voor onze voedsel- en energievoorziening, dat als een van onze leveranciers instabiel is er onmiddellijk problemen zijn. De eerste EU-organisaties zijn ooit opgericht om daar iets aan te doen. In een wereld die zo instabiel is en waar conflicten van Pakistan tot Mali tot Syrië de wereld kunnen destabiliseren, moet je voor jezelf kunnen zorgen. Wat als de toevoer van energie stopt?'

Maar die oplossing moet dan toch ook Europees worden gezocht? Een betoog voor zelfvoorziening klinkt dan als ouderwetse CDA-landbouwlobby.
'De EU is juist gebouwd op de idee van voedsel-en energiezekerheid in Europees verband. Die waren centraal voor de EKGS en het Europees landbouwbeleid. En met de steeds instabielere wereld moeten we niet vergeten hoe relevant ze zijn. Minister Kamp heeft gelijk als hij zegt dat wij tweede voedselexporteur van de wereld moeten blijven. En als hij op korte termijn extra handelsmissies organiseert om markten open te breken ter compensatie van de Russische boycot, zou dat heel erg helpen.'

Hoe gaan we op termijn minder energieafhankelijk worden?
'We moeten kijken waar we het zelf vandaan kunnen halen. De energiewinning via zonnepanelen lijkt rendabel te worden en misschien wordt windenergie dat in de toekomst ook. Daarnaast moeten we meer aan besparing doen. Door woningen te gaan isoleren bijvoorbeeld. En we moeten kijken naar onze toeleveranciers. Er is een duidelijk correlatie tussen landen met grote voorraden gas en olie en een dictatoriaal politiek systeem. Er zijn maar een paar nette energie leverende landen, zoals de Verenigde Staten en Nederland. Je moet voor je energiebehoefte een mix van die landen hebben. Dat is best lastig ja.'

Sybrand Buma. Beeld anp
Sybrand Buma.Beeld anp

Tot slot: Kamerleden zijn niet de aangewezen personen om sturing en visie te ontwikkelen op het gebied van inlichtingenwerk, schrijft veiligheidsadviseur Kees Jan Dellebeke. Daar bent u het vast niet mee eens.
'Het is inmiddels wel duidelijk dat als er geen helder kader of parlementaire controle is, het bijna zeker is dat het misgaat. Het probleem voor Nederland is dat we veel kleine partijen en relatief weinig Kamerleden hebben. Die kunnen zich dus niet alleen met de inlichtingendiensten bezighouden. Iets minder sturing dus, maar wel visie. De politiek moet de kaders zetten. Als er geen visie is, is het vragen om domme fouten. Dan ga je in het regeerakkoord opnemen dat de buitenlandtaak van de AIVD wordt geschrapt. Als me gevraagd wordt om de meeste debiele zin in het regeerakkoord dan kies ik altijd die en niet: 'Er komt een verbod op het gebruik van wilde dieren in circussen'.'

Dit is aflevering 351 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Zonnepanelen. Beeld anp
Zonnepanelen.Beeld anp
Meer over