Picasso zag palet als grote braadpan

'Wat wil je', verzuchtte Pablo Picasso toen hij de ballerina Olga Khoklova in de steek liet. 'Olga hield van thee, cake en kaviaar....

PAUL DEPONDT

Er waren vijf belangrijke factoren in Picasso's leven, schreef zijn biograaf John Richardson in een artikel in The New York Review of Books: de vrouwen met wie hij was, de dichters met wie hij omging, de huizen waar hij woonde, de vriendenkring en de hond.

Het waren er geen vijf, maar zes. Ook het eten was een factor. De Franse journaliste Ermine Herscher schreef Dining with Picasso (Pavillion, f 67,95), een geschiedenis van zijn eetgewoonten met petites histoires uit zijn leven en met tientallen recepten.

De vrouwen van don Pablo zijn als de bladzijden uit zijn leven. Wanneer hij van een maîtresse-en-titre scheidde, verhuisde hij. Sommige van zijn vrouwen konden niet tegen het verlies. Een van hen verhing zich in de garage van een villa, een ander joeg onder een beddelaken - na zijn dood - een kogel door het hoofd. Roy MacGregor-Hastie heeft in 1988 in Picasso's women het werk van de meester ingedeeld onder de hoofdstukken Maria, Fernande, Eva, Olga, Marie-Thérèse, Dora, Françoise en Jacqueline. Maar je kunt het ook opdelen in à table met Maria, Fernande, Olga, Thérèse, Dora of Jacqueline.

Picasso heeft geen testament nagelaten. Na zijn dood vonden zijn erfgenamen in zijn huizen en kastelen, maar ook in bankkluizen, honderden tekeningen en schilderijen, brieven en notities. In dat onontwarbare kluwen vonden de erven, zoals blijkt uit Dining with Picasso, ook bestellingen aan de beste caterers van Parijs. Je kunt, suggereert Herscher, een Picassiaanse culinaire geschiedenis schrijven aan de hand van die briefjes.

Toen Picasso nog arm was en een wild leven leidde in de Catalaanse heuvels van Horta de Ebro at hij vooral cocido, een traditionele pot-au-feu, en met eau-de-vie of brandy besprenkelde beignets. Hij dronk wijn à la régalade: hij hield de fles boven zijn mond en goot de wijn met een flinke straal in zijn keel. Later serveerde Olga hem thee en kaviaar, Thérèse gebakken tong en Jacqueline paling met brandy. Wat Picasso at, werd een motief in zijn tekeningen en zijn schilderijen, zelfs de cake van Olga.

Op het menu ten huize van Pablo Picasso: mosselen uit Cadaquès, zijn Spaanse lievelingsgerecht, de gazpacho, de Horta Cocido van Fernande of de zarzuela - een heerlijke visstoofpot met kreeft en Serrano ham, de Ambroise Vollard Curry, Fernande's ratatouille, Olga's petits-fours en fruits déguisés, La Galloise Sole - zoals alleen Françoise die kon bereiden en de paling à la Jacqueline.

Het boek brengt ook de restaurants en bars in kaart waar de schilder kwam. De tertulia, het Spaans voor 'vriendenkring', was in de ogen van Picasso heel belangrijk. Het waren wisselende bandes-à-Picasso in Malaga, Barcelona, Parijs of het zuiden van Frankrijk. Op foto's en schetsen zie je zijn vrienden gezamenlijk bij de corrida en de maaltijd. De eerste vrienden van Els Quatre Gats in Barcelona heeft hij vele keren getekend, gezeten rond kruiken Spaanse wijn.

Uren zat Picasso in het Parijse Café Flore of Les Deux-Magots. Hij bestelde altijd bij de koffie een fles bronwater. Het was een grappig ritueel. Want water dronk ie nooit. Wanneer hij niet over politiek of poëzie sprak, tekende hij met wijn, mosterd of koffie op de papieren tafellakens. 'Meer heb ik niet nodig', zei Picasso. 'Ik heb hier geel, bruin en zwart.'

Schilderen was voor hem zoiets als koken. Het palet, schreef Picasso in zijn memoires, is in feite een grote braadpan. Je vermengt de kleuren zoals de ingrediënten van het recept. De kleuren van een mooie omelet, van de mosterd of de mayonaise uit de tube, van volle pepers en stevige preien, het levert in de ogen van Picasso een chef-d'oeuvre op - een schilderij.

Paul Depondt

Meer over