Column

'Pesten geen kwestie van even highfiven met Johnny de Mol en het is over'

Project-P, het omstreden anti-pestprogramma van RTL, zou bij vertoning best mee kunnen vallen, schrijft televisierecensent Jean-Pierre Geelen. 'Maar de hardnekkigheid van RTL en Skyhigh wekt argwaan.'

Word jij gepest op de middelbare school? Johnny de Mol gaat dat eens eventjes voor je oplossen, beloofde hij in wervingsspotjes voor Project-P, het inmiddels omstreden programma dat RTL 5 eind april wil uitzenden.

Gepeste scholieren liepen daarvoor, enkel met medeweten van hun ouders, twee weken rond met een verborgen camera, om de pesters later te confronteren met hun alledaagse gruweldaden.
Privacyschending in een omgeving waarin pubers zich veilig moeten wanen, reageerde het Einstein Lyceum in Hoogvliet en spant een kort geding aan, nu RTL en producent Skyhigh de gemaakte beelden niet willen wissen.

De ophef rond de grenzen van (commerciële) televisie leent zich - analoog aan Reinout Oelemans onzalige operatie in het VU Medisch Centrum - voor uitgebreide debatten op tv, die vast nog gaan komen. Woensdag werden de stellingen betrokken: waar de kwestie in RTL Nieuws een kort bericht was, opende het Achtuurjournaal (NOS) er zes minuten mee en stond Nieuwsuur er voor de tweede maal bij stil.

Klikken
Psycholoog Bob van der Meer, die aanvankelijk meewerkte aan Project-P, was uitgesproken, in het Journaal: de aanpak met verborgen camera werkt niet. 'Je geeft de verantwoordelijkheid aan een gepest kind om de pesters te ontmaskeren. Als je dat doet, dan klik je. En niets is dodelijker dan geklikt te hebben.' En: 'De groep moet het aanpakken en oplossen, de gemeenschap binnen de school. En niet een bekende Nederlander die zegt: ik los het voor jou op.'

Pesten is geen kwestie van even high-fiven met Johnny de Mol en het is over, aldus de deskundigen. Leg dat de arme gepeste uit, die zijn strohalm ziet in tv in plaats van pestprotocollen.

De verdediging werd op RTL overgelaten aan Albert Verlinde cs in RTL Boulevard. Hij had 'wel eens het idee dat er door de serieuze pers op elk RTL-programma gesprongen wordt. Als Arie Boomsma dit deed, was het geweldig.'

Kompaan van dienst John van den Heuvel vond de kritiek 'voorbarig': Skyhigh produceert ook zijn programma's, vandaar.

Van Project-P zelf is nog weinig te zien geweest: enkel wat beelden van leerlingen die voor de school werden opgehouden met een vrachtwagen, om hen daar - buiten de school die niet wilde meewerken - de heimelijke opnames te tonen. Andere beelden waren - zoals beloofd - geblurd, zodat we anonieme leerlingen hoorden roepen: 'Loop es door, mongool!'

Saaie televisie
RTL beloofde alle gezichten te blurren, maar dat levert saaiere televisie op, terwijl de scholieren zichzelf en elkaar toch wel zullen herkennen.
Televisie heeft pesten al lang ontdekt: Arie Boomsma en Peter van der Vorst maakten overtuigende programma's die hopelijk de ogen openden. Aan de motieven van de makers - Skyhigh komt voort uit de schoot van de EO - valt nauwelijks te twijfelen, maar het komt wel erg fijn uit dat het onderwerp zich zo goed leent voor tv. Het heeft drama, emotie, sensatie misschien, en biedt volop kans aan presentatoren zich te profileren als reddende engel, gezonden uit de televisiehemel. In de mistige regionen van hulp-tv is het heel goed mogelijk dat ditmaal de industrie de goede bedoelingen heeft overschaduwd.

Project-P zou bij vertoning best kunnen meevallen. Maar de hardnekkigheid van RTL en Skyhigh wekt argwaan. Waarom niet tegemoet komen aan gegronde bezwaren en een andere school zoeken? Daar kunnen enkel industriële en financiële redenen voor zijn. Geen tijd, geen geld, en door.

RTL en Skyhigh hebben het nadeel van de twijfel.

Jean-Pierre Geelen is televisierecensent van de Volkskrant.

Meer over