Persbureau roddelt lekker mee

Nieuws op basis van gerucht en gekopieer: het gerenommeerde persbureau ANP buigt voor de klant die ook entertainment als nieuws beschouwt. BuzzE is geboren.

'Linda de Mol en Sander Vahle uit elkaar', luidde het nieuws op 5 september 2007. Nee, het was geen aanleiding voor NOSActueelom live op zender te gaan of voor kranten om de voorpagina vrij te maken, maar het nieuwtje, gebracht door weekblad Privé, verspreidde zich in hoog tempo over internet en was op websites snel het meestgelezen bericht.

Op het hoofdkantoor van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) in Rijswijk leidde het ogenschijnlijk lichtzinnige nieuws vooral tot discussie en frustratie. Want moest het zo gerespecteerde persbureau dit showbizznieuws brengen?

'Ja', luidde de conclusie van toenmalig hoofdredacteur Erik van Gruijthuijsen, inmiddels algemeen directeur van het ANP . 'Het gaat hier om de onderkoningin van Nederland. Onze klanten willen dit weten.'

Daarna volgde de tweede kwestie: wanneer kon het ANP dit nieuws brengen? Volgens de zelf- opgelegde journalistieke maatstaven moet nieuws bij de directe bron geverifieerd worden, in dit geval bij Linda de Mol of haar man Sander Vahle. 'Maar zij waren natuurlijk onbereikbaar', zegt Van Gruijthuijsen nu. Veel tijd, zweet en telefoontjes later deed het ANP concessies aan de eigen journalistieke normen en voerde de manager van De Mol als bron op. 'Maar we waren anderhalf uur te laat met het nieuws', zegt Van Gruijthuijsen. 'Dat is niet te harden als ANP.'

Het voorval in het najaar van 2007 illustreert met welk bedrijfs- probleem het bekendste persbureau van Nederland de afgelopen jaren worstelde. Entertainmentnieuws is populair op internet. Op Nu.nl, de grootste nieuwssite van Nederland, wordt de zogenoemde sectie Achterklap, na het algemene nieuws, het meest gelezen. Het wekt dus geen verbazing dat het ANP als grootleverancier van nieuwssites in deze behoefte wil voorzien. Niet in de laatste plaats omdat de oorspronkelijke functie van het persbureau, het brengen van 'hard nieuws' voor traditionele media zoals kranten, onder druk staat. Het Financieele Dagblad besloot in 2009 dat de krant geen persbureau meer nodig had om aan nieuws te komen, terwijl Metro, NRC Handelsblad en nrc.next overstapten naar concurrent Novum.

Wil het ANP het hoofd boven water houden dan moet het meeliften op de populariteit van licht nieuws op internet, zo is de consensus sinds enkele jaren op het hoofdkantoor in Rijswijk. Tegelijkertijd had de nieuwsleverancier grote moeite de snelheid waarmee dit soort nieuws zich over internet verspreidt, bij te benen. Het persbureau was vaak te laat omdat het alles bij de directe bron wilde verifiëren.

Ook stond het ANP zichzelf niet toe berichten van andere nieuwsbronnen over te nemen, zoals concurrent Novum dat al jaren, met succes, doet. Ten slotte lag de lat vaak te hoog voor het brengen van entertainmentnieuws onder de ANP-vlag. Berichten over het wel en wee van de sterren moesten echt belangrijk zijn, wilden ze in dezelfde nieuwsstroom opgaan als de honger in Darfur of de economische crisis.

Aan deze spagaat trachtte het ANP deze week een einde te maken door het entertainmentnieuws voortaan te brengen onder een andere naam: BuzzE. Nu dit type nieuws niet meer onder de ANP-naam valt, kunnen de normen omlaag. Het braafste jongetje van de klas heeft er een stiefzusje bij gekregen, voor wie geruchten nieuws zijn en die er niet voor terugdeinst nieuws van andere media over te nemen.

Wat het stiefzusje zoal brengt, valt al te lezen op Nu.nl. De website krijgt het entertainmentnieuws van de tijdschriften van uitgever Sanoma, tevens eigenaar van de website, Novum en het ANP, nu dus onder de noemer BuzzE. 'Lindsay Lohan weer aan de drugs', kopt het eerste bericht van BuzzE op woensdagochtend op Nu.nl. 'Dat verklaren althans enkele van de feestgangers tegenover Radar Online (een Amerikaanse entertainmentwebsite, red.)', luidt de begeleidende tekst. Nieuws op basis van geruchten op Amerikaanse websites: ondenkbaar onder het oude ANP-regime, nu geen uitzondering in de nieuwsstroom van BuzzE.

Is Van Gruijthuijsen niet bang dat deze werkwijze afstraalt op de betrouwbaarheid van het ANP? Betrouwbaarheid is immers het kenmerk dat het persbureau nog altijd voor heeft op de goedkopere concurrent Novum. 'Daarom brengen we het entertainmentnieuws bewust onder een andere naam. De berichten die wij als ANP brengen, voldoen aan andere standaarden', zegt hij. 'Als je met Transavia vliegt, verwacht je ook niet de blauwe pakjes en service van moederbedrijf KLM. Dat onderscheid kunnen onze klanten en lezers ook maken, als die laatste groep al weet dat het nieuws van ANP afkomstig is.'

Een bedrijf zoals het ANP kan dit type nieuws niet negeren, vindt Van Gruijthuijsen. Dat doen nieuwsconsumenten namelijk ook niet. 'Berichten over het feit dat Leonardo DiCaprio met zijn nieuwste liefde in Parijs gezien is, stond ook bij de Volkskrant bovenaan als meest gelezen artikel op de mobiele site. We zijn in een tijdperk beland waarin we schakelen tussen soorten nieuws, zoals mensen de ene dag in een driesterrenrestaurant eten en de volgende dag naar McDonald's gaan. Nieuws heeft een sterke sociale component gekregen. Over dit soort berichtgeving willen mensen praten bij de koffieautomaat.'

Voor het koffieautomaatnieuws gelden nou eenmaal andere spelregels, vindt ook Chris Heijmans, die als redacteur van Nu.nl medeverantwoordelijk is voor de sectie Achterklap. 'Voordat Beyonce echt zwanger is, hebben we minstens al drie berichten gehad over geruchten dat ze zwanger zou zijn. Dat is entertainment.'

Het ANP trekt de grens voor hoor- en wederhoor bij need to know versus nice to know. Het type berichtgeving dat BuzzE brengt is 'leuk om te weten', maar niet van levensbelang. Het persbureau zegt de bronnen bij entertainmentnieuws te checken, 'tenzij dat onmogelijk is'. In dat geval vermeldt BuzzE het medium dat het nieuws als eerste brengt.

Een blik op de nieuwsstroom van BuzzE laat zien dat vooralsnog weinig nieuws bij de bron wordt geverifieerd. Dat geldt voor Amerikaanse sterren die logischerwijs moeilijk bereikbaar zijn, maar ook bij berichten over het wel en wee van de Nederlandse sterren leunt het persbureau, evenals concurrent Novum, erg op andere media, zoals De Telegraaf, RTL Boulevard en Twitter.

Zijn de persbureaus als leveranciers van de grootste nieuwssite van Nederland het jegens bekende Nederlanders niet verplicht er op z'n minst éen telefoontje aan te wagen? 'Dat doen Novum en BuzzE vast ook', reageert Heijmans van Nu.nl. 'Tegelijkertijd weten bekende Nederlanders dat ieder gerucht voer is voor de media. Alles wat ze doen, wordt goed gelezen. Als ze een nieuwtje hebben, zoeken zelf de media op. Dat wil niet zeggen dat alles geoorloofd is, maar op de rode loper zijn de regels nou eenmaal soepeler.'

undefined

Meer over