Nieuws

Pensioenfonds ABP stapt uit fossiel. ‘Doorgaan op dezelfde weg is onverantwoord’

Corien Wortmann is bijna vijf jaar bestuursvoorzitter van ABP, het grootste pensioenfonds van Europa. Beeld Jean-Pierre Jans / ANP
Corien Wortmann is bijna vijf jaar bestuursvoorzitter van ABP, het grootste pensioenfonds van Europa.Beeld Jean-Pierre Jans / ANP

Europa’s grootste pensioenfonds ABP gaat zijn beleggingen in olie- en gasbedrijven verkopen. Volgens bestuursvoorzitter Corien Wortmann is nu duidelijk dat het radicaal anders moet. Waarom heeft het zo lang geduurd?

U zegt dat een aantal recente klimaatrapporten heeft bijgedragen aan deze beslissing. Op welk moment dacht u: het moet anders?

‘Het IPCC waarschuwde onlangs dat in 2030 1,5 graad opwarming hebben bereikt als we in dit tempo doorgaan. De effecten zien we nu al, met extreem weer en de verhoging van het zeewaterpeil. Dus doorgaan op dezelfde weg is onverantwoord.

‘En dan was er ook nog het rapport van het Internationaal Energieagentschap. Dat zegt: als je de opwarming wilt beperken tot 1,5 graad, past daar geen nieuwe exploratie van olie en gas bij. Bijna alle grote olie- en gasbedrijven investeren juist meer in exploratie. Veel meer dan ze in hernieuwbaar steken.

‘Er is volgens deze rapporten een radicale omslag nodig. Als je kijkt naar de feiten, dan moet je wel concluderen dat we ons op andere partijen moeten gaan richten.’

Dit is toch geen nieuws? Wetenschappers en klimaatactivisten zeggen al jaren dat de fossiele sector niet genoeg doet tegen klimaatverandering. Waarom zet u nu pas deze stap?

‘Omdat deze rapporten nu meer de noodklok luiden.’

Nogmaals: dit weten we al heel lang. U hebt dit voorjaar als een van de weinige Shells eigen klimaatresolutie gesteund, die volgens critici lang niet ver genoeg gaat. Wat is er de afgelopen maanden veranderd?

‘We zien sinds een jaar dat werknemers en deelnemers zich veel meer zorgen maken over het klimaat. En het IPCC zegt nu dat er een radicale omslag nodig is. Dat hebben ze eerder niet gezegd.’

Eerder zei u in gesprek te willen blijven met de fossiele sector, om invloed te houden. Hebben die gesprekken te weinig opgeleverd?

‘Een aantal olie- en gasbedrijven zet stappen, maar er wordt nog altijd enorm geïnvesteerd in oliewinning en onvoldoende in duurzame energie. We zien dat het niet lukt onze invloed aan te wenden. Dan is het effectiever je te richten op bedrijven die fossiel wel echt willen afbouwen.’

Er dreigde een rechtszaak, vergelijkbaar met die van Milieudefensie tegen Shell. Speelde dat nog mee?

‘Nee.’

U neemt dit besluit nu de olieprijs hoog is. Vorig jaar was ze extreem laag en was de waarde van de olieaandelen sterk gedaald. U profiteert van de hogere koers. Is het niet opportunistisch om nu uit te stappen?

‘Dat heeft geen rol gespeeld. Soms gaan koersen omhoog en soms naar beneden. Het besluit staat daar los van.’

Heeft u vooraf met Shell nog overleg gehad?

‘Nee. We hebben ons eigen besluit genomen.’

U geeft nu wel uw invloed op. Er zullen beleggers instappen die minder met het klimaat begaan zijn als u. Wat is nu het netto-effect van deze stap voor het klimaat?

‘We blijven investeren in bedrijven die klimaatneutraal willen worden. Daar verwachten we effectiever te zijn. En we hopen een impuls te geven en inspiratie te bieden aan anderen. Iedereen moet zijn bijdrage leveren. Overheden moeten stoppen met het subsidiëren van fossiel. Banken moeten het financieren van oliewinning stoppen. Daar willen we aan de vooravond van de klimaattop in Glasgow een impuls aan geven.

‘We investeren meer in accuproducenten en autofabrikanten die echt overgaan naar elektrisch, zoals Volvo en Volkswagen. We zien mooie kansen om ons geld te steken in bedrijven die werken aan de energietransitie.’

Hebt u er vertrouwen in dat die investeringen voldoende opleveren voor uw pensioenen in de toekomst?

‘We hebben vol vertrouwen in onze beleggers. Die hebben een prima trackrecord.’

Wat had Shell concreet kunnen doen om u binnenboord te houden?

‘Ik wil vooral naar de toekomst kijken. En dat betekent een radicale omslag naar hernieuwbaar. Dus in plaats van nieuwe oliewinning.’

Meer over