Penoze

at gaat er om in het hoofd van een echte crimineel? Waar de publieke omroep met Penoza (KRO) en een nieuwe reeks Van god los (BNN) op zondagavond geloofwaardig misdaaddrama neerzetten, doet RTL 4 een poging met een nóg echtere werkelijkheid: Echte penoze.

'Zes zware criminelen keken met mij voor het eerst terug op hun leven', zegt producent Ewout Genemans in de intro. Zij durfden het aan plaats te nemen in de verhoorkamer van Echte penoze.'

Zo heldhaftig is dat niet, want erg moeilijk wordt het hen daar niet gemaakt - het vergt heel wat meer interviewtechniek om zware jongens aan de losse tand te voelen. De serie is niettemin opzienbarend. Dat komt door de hoofdpersonen en hun levensverhaal; ongetwijfeld opgepoetst, waarmee de vraag rijst hoe echt deze versie van penoze nu precies is.

Vorige week was het Hugo Broers (52), zware jongen uit het Amsterdamse wereldje. 'Een lief mens', in eigen woorden, en zo oogde hij ook, met donkere bril, wit onderhemd, gebroken voortand en tattoos op zijn stevige armen. Hij had wel 'alles gedaan wat een penozejongen moest doen. Klaar.' Twintig jaar had hij vastgezeten. Hij wist niet hoeveel doden hij op zijn naam heeft staan: 'Ik hou het op de wettelijke termijn van één keer.'

Kwam allemaal door vroeger. Opgegroeid in de Warmoesstraat in een arm gezin waar vader erop los sloeg. Logisch dat zoonlief later in de bajes als bodyguard van Willem Holleeder een aparte hobby had: kinderverkrachters in elkaar tremmen.

Broers hield er een aparte verteltrant op na. Een dealer greep eens z'n blaffer, Broers heeft hem toen neergestoken. 'Prik. Prik. What the fuck.'

Had ie hem vermoord?

Broers: 'Minimaal.'

'Die gozer had een fout gemaakt. Happie kip - klaar.'

Hoewel naar eigen zeggen nog louter legaal, heeft hij nog altijd 'een prikkertje' bij zich. 'Whatever. Ja toch? Klaar.'

Het werd verbeeld met nagespeelde reconstructies die het amateurisme van Opsporing Verzocht overtroffen. Vertelde Broers over pa's losse handjes, dan verscheen een Jan Klaasenpop in kinderhandjes, waarop bloed druppelde. Echte kitsch.

Net als Broers had ook de Brabander Jan van Hensbergen, alias Lange Jan (67), 'een mooi leven gehad', zei hij in deel 2. Lange Jan, een vlezige man zonder ondertand en met tattoos op zijn hand, had ook al 'alles gedaan wat God verboden heeft': vechtpartijen, drugshandel, bankovervallen. De kans dat hij morgen wordt doodgeschoten achtte hij 'fifty fifty'. Wel of niet dus; een reële inschatting voor elke sterveling.

De gelijkenis met Broers verhaal was opvallend. Opgegroeid in armoe op het woonwagenkamp. Op zijn twaalfde overleed zijn moeder, vader was zwaar aan de drank. Toen ging het mis.

Per overval verdiende hij zo'n 70 mille. Voelde hij zich crimineel? 'Nee, het was gewoon ons werk.'

De wijsheden uit het circuit: 'Uit de kist kom ik niet terug, maar wel uit de gevangenis.' En: 'Een crimineel is altijd goed voor zijn vrouw.'

Ook Lange Jan wilde, net als Broers, zijn verhaal vertellen 'voor mijn kinderen, omdat ik er morgen misschien niet meer ben'. Zijn les: 'Misdaad loonde, maar nu niet meer.'

Wat er klopte van hun verhalen, bleef voor de kijker gissen. Met hun mengeling van trots en vermoorde onschuld leek het net of RTL de echte penoze niet zozeer toonde, maar op een voetstuk zette. Linke soep. Zware jongens kunnen hard vallen.

undefined

Meer over