Peking woedend over druk VS op Israël

Het onder Amerikaanse druk genomen besluit van Israël om af te zien van de verkoop aan China van een radarwaarschuwingsvliegtuig, heeft in Peking grote woede gewekt....

Van onze correspondent Jan van der Putten

Het was een van de vele meningsverschillen die werden uitgesproken tijdens het vierdaagse bezoek aan China van de Amerikaanse minister van Defensie William Cohen. Cohen kreeg wel de toezegging dat China niet van plan is om Taiwan aan te vallen van minister Chi Haotian van Defensie. Maar verder werd zijn vandaag afgesloten bezoek beheerst door oude en nieuwe militaire spanningen.

Het betrof het derde hoge Amerikaanse bezoek aan Peking in drie weken, na dat van minister van Buitenlandse Zaken Albright en van onderminister Holum voor wapencontrole. Hiermee is de Chinees-Amerikaanse dialoog hervat, behalve die over de mensenrechten. Peking brak de contacten in mei vorig jaar af na het NAVO-bombardement op de Chinese ambassade in Belgrado.

Toch zijn de conflicten weer hoog opgelaaid. Peking is vooral gekant tegen Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan - de Taiwanese president Chen Shui-bian vroeg daar dinsdag uitdrukkelijk om - en tegen Taiwans opname in het voor Azië geplande Theater Missile Defense (TMD).

Dit schild moet de Amerikaanse troepen en bondgenoten beschermen tegen vijandelijke korte-afstandsraketten. De Chinese leiders kregen vorige week van Holum te verstaan dat een TMD-rol van Taiwan mogelijk is zolang China raketbases blijft bouwen in Fujian, pal tegenover Taiwan.

Als de VS hun TMD-plannen met Taiwan niet opgeven, zo hebben Chinese ambtsdragers volgens westerse bronnen laten weten, zal Peking aan Pakistan en mogelijk ook Iran rakettechnologie blijven leveren. Officieel hebben China en Pakistan ontkend dat ze op dit gebied zaken met elkaar doen. Het Amerikaanse Congres dreigt met sancties als China de export van rakettechnologie niet staakt.

Generaal Chi Haotian, de Chinese minister van Defensie, herhaalde tegen Cohen dat China zich het recht voorbehoudt om met geweld tegen Taiwan op te treden. Maar, zei Chi, en dat is nieuw, er zijn geen plannen in die richting. Dit contrasteert sterk met de constante militaire dreigementen van het Chinese leger.

Voor en tijdens Cohens vierdaagse bezoek haalde China fel uit naar het Aziatische TMD en het National Missile Defense (NMD), een systeem dat de VS zou moeten beschermen tegen raketaanvallen van Noord-Korea, Iran of Irak. Volgens de Chinese leiders is het NMD in werkelijkheid tegen hun land gericht. Ze zijn dan ook blij over de mislukking van de NMD-proef van vorige week.

Ook Noord-Korea is een lastig dossier. Na de Noord-Zuid-Koreaanse top in juni vindt China dat de VS hun 37 duizend man troepen uit Zuid-Korea moeten terugtrekken. Washington voelt daar niets voor.

Cohen vroeg gisteren aan China zijn militaire archieven te openen om opheldering te krijgen over het lot van 8100 Amerikaanse soldaten die hebben gevochten in de Koreaanse oorlog (1950-1953). Mao stuurde legioenen Chinese 'vrijwilligers' naar Korea om te voorkomen dat Noord-Korea onder de voet zou worden gelopen.

Meer over