'Peking blijft met z'n handen van Hongkong af'

De tweede man van Hongkong is een vrouw. Na de Chief Executive, regeringsleider Tung Chee-hwa, is mevrouw Anson Chan de hoogste functionaris in het bestuur van Hongkong....

Dezer dagen bezoekt Anson Chan Duitsland, Nederland en België om de westerse relaties ervan te overtuigen dat de overgang voorspoedig is verlopen en Hongkong een eersteklas locatie voor investeringen blijft.

'Hongkong is weer deel van China, maar met een grote mate van autonomie', benadrukt Anson Chan. 'Alleen buitenlands beleid en defensie vallen onder de centrale regering. Peking heeft zich keurig aan zijn beloftes gehouden. De centrale regering is met haar handen van Hongkong afgebleven. De burgers van Hongkong besturen Hongkong nu. Het principe van ''een land - twee systemen'' werkt goed.'

Het overgangsproces is in het Westen met enige bezorgdheid gadegeslagen. Zou het kleine Hongkong, met zeven miljoen inwoners en een vrije-markteconomie, niet snel overheerst worden door het grote China met 1,3 miljard inwoners en een centraal geleide economie?

Hongkong kende en kent geen democratie, maar heeft de intentie zich in democratische zin te ontwikkelen. Slechts eenderde van de parlementariërs is via directe verkiezingen gekozen.

- Hoe wil Hongkong democratiseren?

'In de wet is een tijdschema voor het democratiseringsproces vastgelegd. In 2004 zal de helft van de parlementsleden direct worden gekozen. Het uiteindelijke doel is algemeen kiesrecht. In 2007 kunnen de burgers kiezen hoe snel ze dat willen invoeren.'

- Komt er een referendum?

'Nee. We hopen dat we tegen die tijd consensus hebben bereikt. Er is een debat nodig over de diverse modellen voor democratie. Willen we het Europese, het Amerikaanse of het Britse model?'

Haar eigen voorkeur wil Anson Chan niet prijsgeven. 'We moeten de discussie eerst aangaan. Ik sta er geheel onbevangen tegenover.'

- Hongkongse journalisten hebben herhaaldelijk bezorgdheid getoond over de persvrijheid. In april maakte Peking zich boos over een interview met de vice-president van Taiwan, Annette Lu. Haar uitspraken werden als separatistisch gekwalificeerd en dergelijke geluiden zouden geweerd moeten worden uit de media in Hongkong. Deelt u die bezorgdheid?

'In de eerste plaats moet u er niet van uitgaan dat Peking kwaad was over het interview. Het was een gezant van Peking in Hongkong die zich in die termen heeft uitgelaten. In de tweede plaats heeft de regering van Hongkong toen heel duidelijk gemaakt dat zij de persvrijheid zal beschermen. De media zijn vrij om over elk onderwerp te berichten.'

- Dus ook over mogelijke onafhankelijkheid van Taiwan?

'Ja.'

- Het proces van hereniging met China werd overschaduwd door de Aziatische economische crisis, die ook Hongkong heeft getroffen. Hoe zijn de vooruitzichten?

'We hebben het ergste achter de rug. Vanaf het laatste kwartaal van 1999 laten de export- en de dienstensector een sterke groei zien. In het eerste kwartaal van 2000 groeiden deze sectoren zelfs met 14 procent. Dit bewijst de flexibiliteit van onze economie.We hebben onze verwachting voor de economische groei in 2000 bijgesteld van 5 naar 6 procent, en dat is nog aan de voorzichtige kant. Terwijl vorig jaar de groei slechts 2,9 procent bedroeg.'

- De regering van Hongkong is wel verweten iets van haar vrije-marktbenadering te hebben laten varen.

'We willen niet ingrijpen in de markt, tenzij er dwingende sociale redenen voor zijn. We gaan uit van minimale interventie in en maximale ondersteuning van de economie. De infrastructuur moet adequaat zijn.'

- Maar waarom is de overheid dan actief op de aandelenmarkt?

'Dat is niet de bedoeling. Alleen in 1998, toen tijdens de economische crisis ook de Hongkong-dollar het moeilijk had, vreesden we ernstige gevolgen voor onze economie. Daarom hebben we ingegrepen. We zullen ons zo snel mogelijk weer ontdoen van die aandelen, maar op zo'n manier dat we de marktverhoudingen niet verstoren. Een eerste tranche hebben we al verkocht.'

Anson Chan herhaalt dat de economische cijfers heel bemoedigend zijn. 'De vooruitzichten worden nog beter nu China zal toetreden tot de Wereldhandelsorganisatie.' Hongkong is de toegangspoort tot het vasteland en wil dat graag zo houden. Maar als binnenkort ook China deel uitmaakt van de WTO, zullen bedrijven wellicht rechtstreeks zaken willen doen met het vasteland.'

'De beste manier om te profiteren van China's toetreding', zo houdt Anson Chan de Nederlandse ondernemers voor, 'is Hongkong blijven gebruiken als basis om zaken te doen met China.'

Meer over