'Pedo's bij toerbeurt huisvesten'

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER ELSBETH STOKER

UTRECHT - Gemeenten moeten bij toerbeurt worden verplicht problematische zedendelinquenten zoals Benno L. te huisvesten. Dat betogen twee hoogleraren criminologie die in opdracht van het onderzoeksinstituut Politie en Wetenschap negen gevallen onderzochten waarin de huisvesting van een veroordeelde pedoseksueel tot problemen leidde.

'Bij een opnameplicht kan de burgemeester de zedendelinquent niet weigeren en kun je als bestuurder dus ook niet het verwijt krijgen dat je toestemming hebt gegeven voor zijn komst', zegt Dina Siegel, hoogleraar criminologie aan de Universiteit Utrecht.

In februari leidde de huisvesting van Benno L. in Leiden tot felle protesten. De Leidse burgemeester Lenferink had toestemming gegeven voor de komst van de voor ontucht veroordeelde zwemleraar, nadat enkele andere gemeenten eenzelfde verzoek hadden geweigerd.

Het Openbaar Ministerie, de reclassering en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten komen naar aanleiding van deze zaak nog voor de zomer met richtlijnen. 'We hopen met de 32 grootste gemeenten afspraken te maken over de opname van zedendelinquenten', zegt Peter den Oudsten, als burgemeester van Enschede betrokken bij de onderhandelingen. Een opnameplicht vindt hij te ver gaan.

In hun vandaag te verschijnen analyse - waarin ze de opnameplicht overigens niet expliciet vermelden - schetsen de onderzoekers de dilemma's. Burgemeesters blijken het nooit goed te kunnen doen, concluderen ze. Een deel wil zelfs niet geïnformeerd worden als een veroordeelde pedoseksueel in zijn gemeente gaat wonen. Ze zeggen te weinig mogelijkheden te hebben om in te grijpen. Zo kunnen ze de zedendelinquent vaak niet dwingen om te verhuizen.

Bovendien zijn ze bang later het verwijt te krijgen dat ze de informatie niet hebben gedeeld. 'Tegelijkertijd is het ook niet goed om te zeggen dat je het niet wist', zegt Siegels collega-onderzoeker Henk van de Bunt, hoogleraar criminologie in Rotterdam.

Volgens de onderzoekers blijken veel burgemeesters in een crisissituatie te veel privé-informatie over de delinquent publiek te maken. Zo lichtte de Leidse burgemeester aanvankelijk zo min mogelijk mensen in over de komst van Benno L. Uiteindelijk deelde hij juist veel informatie, om de bevolking gerust te stellen. 'Er blijkt geen middengebied: of je vertelt niets, of je deelt alles', zegt Siegel. In het laatste geval wordt het lastiger voor de delinquent een nieuw leven op te bouwen.

Daarnaast hebben sommige burgemeesters de neiging beloftes te doen die ze niet kunnen waarmaken. Zo zei een van de burgemeesters van de onderzochte casussen dat de zedendelinquent géén pedofiel was. 'Zoiets kon hij helemaal niet zeggen. Je moet niet te veel meegaan in wat mensen willen horen', zegt Van de Bunt. 'Risico's moet je zo veel mogelijk minimaliseren, maar je kunt ze nooit helemaal uitbannen. Dat moeten we accepteren.'

De onderzoekers verwachten vaker vergelijkbare ophef als die in Leiden bij de komst van Benno L. Informatie is vaak gemakkelijk te achterhalen. Van de Bunt sprak bijvoorbeeld een bewoonster van een wijk waar een pedofiel kwam wonen en zij wist alle details van de zaak dankzij rechtspraak.nl. 'Vonnissen zijn geanonimiseerd, maar wie slim zoekt, vindt ze zo.'

De Enschedese burgemeester Den Oudsten hoopt dat hij en zijn collega's meer mogelijkheden krijgen om in te grijpen. 'Zo was er een zaak waarin de dader in een koopwoning woonde. Zijn slachtoffers kwamen hem telkens tegen. Nu kan je als burgemeester in zo'n geval alleen iets doen als de dader meewerkt.'

Verder wil hij afspraken maken over gedragsregels, zodat bijvoorbeeld helder wordt welke informatie een burgemeester kan delen met de burgers.

Maatregelen bij flat van Benno L. nog intact

Het is inmiddels stil rond Benno L., de veroordeelde pedoseksueel die na zijn celstraf in een Leidse seniorenflat werd gehuisvest. Burgemeester Henri Lenferink van Leiden stelde eind februari een samenscholingsverbod in voor de flat van L. en dat verbod geldt nog steeds. Er mag niet worden gedemonstreerd voor de woning en in de straat hangt nog steeds een camera. L. mag niet spreken met minderjarigen en draagt een enkelband met gps. Zijn situatie is 'mensonterend', zegt zijn advocaat Pieter van der Kruijs. L. voelt zich geïsoleerd. 'De maatregelen zijn genomen om het publiek, althans het hard roepende deel ervan, tegemoet te komen.'

undefined

Meer over