NIEUWS

Patiënt op odyssee voor coronavaccinatie na weigering huisarts

De Inspectie Gezondheidszorg (IGJ) doet onderzoek naar een huisarts in Heemstede die weigert zijn patiënten te vaccineren. Twee patiënten dienden een klacht tegen hem in. De huisarts verwees ze niet door naar een collega-arts voor een vaccinatie, wat verplicht is. Tientallen van zijn patiënten zijn inmiddels bij hem vertrokken.

Biëlla Luttmer belde stad en land af om alsnog haar coronaprik te krijgen nadat ze die was misgelopen door tegenwerking van haar huisarts. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Biëlla Luttmer belde stad en land af om alsnog haar coronaprik te krijgen nadat ze die was misgelopen door tegenwerking van haar huisarts.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Jippie’, riep Biëlla Luttmer (63) uit Haarlem. Zo blij was ze met de boodschap die de assistent van haar huisarts Frank Roodenburg telefonisch overbracht: ze was aan de beurt voor haar vaccinatie. Maar in dat telefoongesprek op 13 april kwam ook meteen de domper. Haar huisarts was tegen coronavaccinaties en wilde de prik niet toedienen, vertelde diens assistent.

Wat volgde was een, in de woorden van Luttmer, kafkaëske zoektocht om toch die begeerde prik in haar arm gezet te krijgen. Ze heeft er recht op, gezien haar leeftijd. Inmiddels is zij bij haar huisarts weg en heeft ze een klacht tegen hem ingediend bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). ‘Hij heeft mij het willens en wetens welhaast onmogelijk gemaakt me te te laten vaccineren’, zegt Luttmer. ‘Als hij zelf die prik niet wil zetten, had hij het door een ander kunnen laten doen.’

Gewetensbezwaren

Een huisarts mag, bij gewetensbezwaren of als het praktisch niet lukt, weigeren om patiënten te vaccineren. Maar hij is dan wel verplicht door te verwijzen naar iemand die de prik wel wil toedienen, meldt de Inspectie. Naar de huisarts in Heemstede is de inspectie nu een onderzoek begonnen, naar aanleiding van de binnengekomen meldingen.

‘Ook onder huisartsen zijn tegenstanders van vaccinatie, we krijgen er regelmatig meldingen over’, zegt een inspectiewoordvoerder. ‘Maar uiteindelijk gaan ze dan meestal toch vaccineren of verwijzen ze door.’ De indruk van de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) is dat het om enkele incidenten gaat. Maar een volledig overzicht ontbreekt.

Sinds februari zijn huisartsen bezig hun 60- tot 65-jarige patiënten in te enten met het vaccin van AstraZeneca. De meeste huisartsen zijn er druk mee om de weifelaars over de streep te trekken. Maar een enkeling dus niet.

Handtekening

Eerder deze maand kreeg de inspectie al een melding binnen over een huisarts in Lelystad. Die had zijn patiënten een brief gestuurd dat hij hen zelf niet wilde vaccineren. Zijn assistente zou dat doen in zijn plaats. ‘Ik ben er niet van overtuigd dat ik hiermee niet zal schaden’, schreef de huisarts. Daarbij vroeg hij van zijn patiënten een handtekening, dat ze de injectie ‘vrijwillig en niet onder druk’ hebben laten zetten.

Toch heeft deze Lelystadse huisarts zijn patiënten niet belemmerd zich te laten vaccineren. Volgens drie inmiddels ex-patiënten van Roodenburg geldt dit wel voor hun huisarts. Zij vertellen over de lange telefoongesprekken waarin deze huisarts ze probeerde te overtuigen af te zien van de prik.

Tegen een 64-jarige patiënte, die eveneens een klacht indient tegen Roodenburg, riep hij uit: ‘Ik begrijp niet dat sommige van mijn patiënten niet willen leven.’ Tegen een andere patiënt zei de huisarts: ‘Astra is een experiment, je auto-immuunsysteem gaat eraan. Jullie lopen blind achter het RIVM aan.’

Priklocatie

Per toeval kwam de 64-jarige patiënt er diezelfde week achter dat de plaatselijke huisartsenkoepel een gezamenlijke vaccinatielocatie had opgezet bij de lokale ijsbaan. Daar wist ze toen haar prik bemachtigen.

Maar die informatie had patiënt Luttmer niet gekregen. Toen ze de ochtend na het gesprek de huisarts opbelde dat ze hoe dan ook haar prik wilde, kreeg ze een bandje te horen. ‘Met opnieuw een uitgebreide opsomming van bezwaren tegen vaccineren.’ Daarop meldde ze haar huisarts per mail dat ze ‘gebruik wilde maken van haar recht’ zich te laten vaccineren, in zijn praktijk of elders.

De huisarts antwoordde de volgende dag dat hij haar op een lijst zou zetten voor vaccinatie. Bijgevoegd in de mail: een link naar een antivaccinatiefilmpje. ‘Ik heb mijn best gedaan’, voegde hij toe.

Toen Luttmer die week niets meer hoorde, belde ze maandag 19 april opnieuw naar haar huisarts. Pas toen kreeg ze te horen dat ze contact moest opnemen met de regionale huisartsenkoepel. Het bleek te laat: de vaccinatieperiode daar was 17 april afgesloten. ‘Mijn huisarts had mij dus willens en wetens de informatie onthouden dat het die week moest gebeuren’, zegt Luttmer.

Opstappers

Daarna belde Luttmer stad en land af: de GGD, het RIVM, andere huisartsen in de regio. Niemand kon haar helpen. ‘Hoeveel zestigers hebben door deze en andere huisartsen die tegen vaccinatie zijn geen prik gehad, begon ik me ondertussen af te vragen. Er moet toch een instantie zijn waar je je kunt melden als je buiten je eigen schuld buiten de boot dreigt te vallen voor vaccinatie?’

Uiteindelijk vond ze een huisarts die nog vaccins over had. De assistent van haar nieuwe huisarts, Ed Plompen, bevestigt dat Luttmer via hun praktijk alsnog haar vaccinatieprik heeft gehad. ‘Wij hebben nu zo’n twintig patiënten van Roodenburg erbij, die wilden overstappen’, zegt de doktersassistent. Er zijn zoveel opstappers dat de huisartsen in Heemstede met elkaar hebben afgesproken de vertrekkende patiënten onderling te verdelen.

‘Een vervelende situatie’, vindt de huisartsencoöperatie van Zuid-Kennemerland. ‘Een huisarts die zelf niet wil vaccineren, moet wel een alternatief bieden voor zijn patiënten’, zegt hun voorzitter Inez te Hennepe. ‘Daar hebben we bij deze huisarts op aangedrongen. Want zijn patiënten konden bij ons terecht voor hun prik. Als er patiënten zijn die zorg is onthouden, is dat niet goed.’

Huisarts Frank Roodenburg is meerdere keren om een reactie gevraagd maar die heeft hij niet gegeven. Ook de stichting Artsen Covid Collectief, waarbij hij is aangesloten, was niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over