Patat

Gisterochtend boven de Moerdijk. Een vrachtwagen omgelazerd. Vier rijbanen in twee richtingen geblokkeerd. Rotterdam de halve dag onbereikbaar, en wat erger is: niks te eten in de stad....

Verstand van friet heeft ook niemand meer. Patat is voedsel, ontdaan van alle persoonlijkheid. De patatfabriek doet dan ook geen moeite meer om op de zak bevroren friet voor huishoudelijk gebruik wezenlijke productinformatie te zetten. Oma's Smulfrieten, heet zo'n zak patat in onze laboratoriumvriezer. Ze zijn volgens de tekst op de zak gemaakt van 'ouderwetse frietaardappelen' en 'ambachtelijk gesneden'. Dat laatste klinkt interessant, alsof het oude snijden beter is dan het moderne, maar het is gelogen.

Je zult in de Achterhoekse patatfabriek waar deze opoe-patat in enorme bakstraten wordt voorgebakken (meer gestoomd eigenlijk) nergens een ambachtelijk aardappelschilmesje aantreffen. 'Ambachtelijk' is een hol reclametekstschrijversbegrip.

Een ambachtelijk omgevallen auto vol friet is een ramp, maar wat nou als de fabriek zelf ontploft? We adviseren om dan aardappelen te gaan kopen. Ontdek de waanzinnige goedkoopte en de grote keuze. Een vertrouwde, smaakloze aardappel is het Bintje. Wij hebben voorkeur voor de Nicola. Je hebt Nicola's in de supermarkt met een Eko-merkje er op. Dat is goed voor uw culinaire geweten. Een milieuschoon product. Er zijn er meer, maar alleen na experimenten in de keuken kan iedereen zijn eigen aardappel vinden. En zo gek is dat experimenteren niet. Vroeger kwam de aardappelboer langs en gaf je een maaltje aardappelen op proef. Bevielen ze, dan kocht je je wintervoorraad van die soort.

Een friteuse is niet nodig voor patat. Een wok doet het fantastisch. Koop in de Chinese winkel een dunne stalen wok met houten handvat. En een stalen ring die op het gas past en waarop de wok goed blijft staan. Koop olijfolie in de goedkope supermarkt (net zo goed als in de dure supermarkt).

Schil aardappelen en snijd ze in duimdikke stengels. Ze hoeven niet nauwkeurig gelijk van dikte te zijn. Spoel ze in een vergiet onder de koude kraan en droog ze in een theedoek. Verhit wat olie - hooguit een kwart liter, met minder gaat het ook - in de wok op het vuur. Gebruik een stengel aardappel als voeler. Steek hem in de olie. Als die gaat borrelen, kan een handvol patat in de olie. Wentel ze om met een schuimspaan of een Chinese frituurschep. Bak de patat een paar minuten - niet bruin laten worden.

Schep ze uit de olie en leg ze op een met papier beklede schaal. Volgende handje patat kan gebakken. Zet na het bakken de schaal patat weg op een koele plek. Bak de patat uren later, of de volgende dag opnieuw in de wok. Nu de vlam iets hoger en goed opletten op de kleur. Heel lichtbruin, dan zijn ze ouderwets goed.

Wouter Klootwijk

Meer over